کلومیفن‌سیترات (کلومید) ؛ درمانی برای میزان کم تستوسترون در مردان

تعداد بازدید: 29658     تاریخ انتشار: یکشنبه، ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۵
امروزه مشکل هیپوگنادیسم (سطح پائین تستوسترون مردان) به راحتی قابل درمان است و پزشک با توجه به دلیل اصلی پائین بودن سطح تستوسترون می تواند تستوسترون، کلومیفن و یا HCG تجویز کند.
کلومیفن‌سیترات (کلومید) ؛ درمانی برای میزان کم تستوسترون در مردان

در مرد 30، 50، 80 و یا حتی پیرمردی 110 ساله، سطح تستوسترون پائین ( هیپوگونادیسم)  طبیعی نیست.

علائم پائین بودن تستوسترون در آقایان مختلف است اما عمده دلایل این امر عبارتند از:

  • کمبود انرژی
  • افسردگی
  • آتروفی عضلات و لاغری
  • درد عضلانی
  • کاهش میل جنسی
  • اختلال در نعوظ
  • افزایش وزن
  • از دست دادن توده استخوانی ( استئوپنی)
  • پوکی استخوان ( استئوپروز)
  • کم خونی خفیف
  • افزایش خطر آلزایمر
  • افزایش خطرسرطان پروستات با درجه بالا
  • و افزایش خطر مرگ با توجه به دلایلی که ذکر شد.

تستوسترون پائین در مردان ممکن است بخاطر مشکلات ناشی از بیضه ها باشد که هیپوگنادیسم اولیه نامیده می شود و یا به دلیل مشکلات پزشکی مانند ضربه به بیضه ها یا سرطان بیضه و غیره ایجاد شود که تنها با تجویز تستوسترون درمان می شود.

با این حال علت شایع کاهش تستوسترون ناشی از  مشکلاتی در غده هیپوفیز یا غده هیپوتالاموس در مغز یک مرد است.

سطح پائین تستوسترون که توسط مشکلات مغزی ایجاد می شود هیپوگنادیسم ثانویه یا هیپوگنادوتروپیک هیپوگنادیسم نامیده می شود و ممکن است ناشی از افسردگی، اضطراب، ضربه به سر، افزایش سطح آهن بدن، مصرف بیش از حد استروئیدهای آنابولیک، دیابت، کمبود خواب یا برخی داروها ایجاد شود.

در گذشته اگر کمبود تستوسترون برای شخصی تشخیص داده می شد، به عنوان درمان جایگزین تستوسترون تجویز می شد و اشکال معمول تجویز آن به صورت کرم، ژل، قرص، یا مصرف موضعی و یا تزریقی است. اگر چه این نوع از درمان ها موثر هستند اما برخی روش های بهتر نیز امروزه در دسترس است، البته عوارض جانبی در همه روش های درمانی وجود دارد.

عوارض جانبی مصرف تستوسترون:

  • کوچکی بیضه ها
  • ژنیکوماستی ( بزرگ شدن سینه ها )
  • کاهش تعداد اسپرم و نازایی
  • پلی سیتمی ( تولید بیش از حد سلول های قرمز خونی)

البته در بسیاری از موارد، عوارض جانبی ذکر شده قابل درمان هستند، اما با این حال به ویژه به علت عوارضی مانند نازایی، درمان جایگزین تستوسترون برای مردانی که تمایل به بچه دار شدن دارند گزینه مناسبی نیست.

در مردان جوانی که هیپوگنادیسم دارند کلومیفن سیترات و گنادوتروپین جفتی انسان ( HCG) به مدت چندین دهه توسط پزشکان به منظور افزایش ساخت تستوسترون، افزایش تولید اسپرم و افزایش قدرت باروری استفاده می شود.

هر دو درمان ذکر شده به طور موثر به تحریک بیضه ها برای ساخت تستوسترون و در نتیجه افزایش سطح تستوسترون کمک می کنند. البته به شرطی که مشکل اولیه مربوط به ناتوانی بیضه در ساخت تستوسترون وجود نداشته باشد.

در یک مرد سالم غده هیپوفیز در مغز هورمون LH ( هورمون لوتئینی) را به داخل جریان خون ترشح می کند که به بیضه ها پیام ساخت تستوسترون می دهد. پس از آن تستوسترون تولید شده به طور طبیعی به برخی استروژن ها تبدیل می شود (استروژن در مردان نیز وجود دارد) و استروژن تولید شده به غده هیپوفیز پیام متوقف کردن ترشح LH ارسال می کند تا میزان تستوسترون در حد متعادلی حفظ شود.

کلومیفن سترات ( کلومید ) اثرش را با متوقف کردن عمل استروژن در هیپوفیز و هیپوتالاموس اعمال می کند. بنابراین پیام استروژن مبنی بر متوقف کردن ترشح هورمون LH  را خنثی می کند و باعث می شود هیپوفیز همچنان به ترشح LH ادامه دهد و در نتیجه باعث افزایش ساخت تستوسترون توسط بیضه ها می شود.

هورمون HCG اثرات هورمون LH  را تقلید می کند که باعث افزایش ساخت تستوسترون می شود.

تجویز تستوسترون برای مردان در واقع خلاف کاری است که کلومیفن و HCG انجام می دهند.

در روش قدیمی تجویز تستوسترون، به این صورت است که مغز پیامی مبنی بر زیاد بودن تستوسترون در بیضه ها دریافت می کند و هیپوفیز ترشح LH  را متوقف کرده و تولید طبیعی تستوسترون و اسپرم در بیضه ها متوقف می شود که در واقع دلیل اصلی کاهش تعداد اسپرم و کوچکی بیضه ها با این روش درمانی، همین است.

کلومیفن سیترات و یا HCG تولید تستوسترون را متوقف نمی کنند اما باعث راه اندازی مجدد آن می شوند.

در حالیکه برخی از مردان مبتلا به هیپوگنادیسم نیاز به مصرف مداوم کلومیفن دارند اما درسایرمردان به مدت 3 تا 6 ماه تجویز می شود.

جالب توجه است که اگر چه کلومیفن و HCG در مردان جوان استفاده می شود اما در دهه گذشته به طور موثر برای مردان مسن نیز تجویز می شد.

دلایل برتری تجویز کلومیفن سیترات نسبت به تجویز تستوسترون در مردان با هیپوگنادیسم ثانویه است که کلومیفن سیترات:

  • بدن را برای ساخت طبیعی تستوسترون تحریک می کند.
  • درحفظ تعادل تستوسترون در بدن دخالتی نمی کند.
  • به صورت قرص می باشد که براحتی قابل استفاده است.
  • بسیار ارزان است.
  • عوارض جانبی بسیار کمی دارد.

دلایل عدم تجویز معمول کلومیفن سیترات در سطح پائین تستوسترون در مردان با هیپوگنادیسم ثانویه:

  • اکثر پزشکان از اثر بخشی و ایمنی استفاده کلومیفن در مردان آگاه نیستند.
  • اکثر پزشکان گمان می کنند کلومیفن درمانی برای افزایش قدرت باروری زنان است.
  • سازمان FDA استفاده از کلومیفن فقط برای زنان را تائید کرده است.

هورمون HCG در اینگونه موارد بیشتر تجویز می شود اما به صورت تزریقی است و هزینه آن بالاست. بنابراین اگر کلومیفن استفاده شود بر سایر درمان ها بسیار ارجحیت دارد.

4 خطر اصلی تجویز کلومیفن سیترات  در سطح پائین تستوسترون در مردان با هیپوگنادیسم ثانویه:

  • بندرت ممکن است منجر به تغییرات بینایی شود که با قطع دارو قابل برگشت است.
  • در مردان مسن افزایش خطر پیواسپرمیا ( افزایش غیرعفونی سلول های سفید خون در مایع منی بدون آسیب قابل مشاهده ) گزارش شده است.
  • کلومیفن سیترات دارویی زیست برابر نیست، یعنی ساختار مولکولی آن یک ترکیب طبیعی پیدا شده در بدن انسان را تقلید نمی کند و عملکرد طبیعی شناخته شده در بدن انسان ندارد و ممکن است در برخی نقاط بدن مردان عارضه جانبی ناشناخته داشته باشد. اگر چه این یک خطر احتمالی است زیرا بیش از 40 سال است که از کلومیفن برای مردان استفاده می شود و تنها عوارض جانبی که ذکر شد مشاهده شده است.
  • کلومیفن ممکن است عملکردی در مردان مسنی که علاوه بر هیپوگنادیسم ثانویه مبتلا به هیپوگنادیسم اولیه نیز هستند، نداشته باشد.
  • در نتیجه در بیماران مرد کلومیفن سیترات ممکن است یک درمان جایگزین خوب نسبت به درمان کوتاه و بلند مدت تستوسترون باشد.

صرفنظر از مطالب ذکر شده مانند درمان جایگزینی تستوسترون، کلومیفن سیترات نیز باید توسط پزشک شایسته تجویز شود.


 

 

 


برچسب‎ها:

نویسنده و مترجم نویسنده و مترجم: سپیده شهبازی

جعفرقاسم زاده
۱۳۹۶-۰۲-۱۷ ۰۷:۱۶:۴۷
من دچارزودانزالی هستم آیا میتوانم این قرص را مصرف کنم.سنم ۳۷سال هست.

هنگامه کاظم‌درویش
۱۳۹۶-۰۲-۱۷ ۰۷:۱۹:۱۴
دوست عزیز لطفا سؤال خود را در بخش مشاوره مطرح کنید تا مشاورین در اسرع وقت پاسخ را برایتان ارسال کنند.

علی
۱۳۹۶-۰۴-۱۹ ۰۸:۲۹:۲۶
سلام مدت 12ساله ازدواج کردم خانمم بچه دار نمیشه آیاخوردن قرص کلومیفن یا آفرودیت مفیدوتاثیرگذار است؟باتشکر

هنگامه کاظم‌درویش
۱۳۹۶-۰۴-۱۹ ۰۸:۳۵:۳۱
دوست عزیز با طرح سؤال خود در بخش مشاوره‌ی سایت، در اسرع وقت به سؤال شما پاسخ داده خواهد شد.

setare
۱۳۹۶-۰۴-۲۲ ۱۷:۱۵:۲۴
چرا اسم دکتر و تخصصش و ادرسش نیست؟

هنگامه کاظم‌درویش
۱۳۹۶-۰۴-۲۲ ۱۷:۱۷:۴۸
دوست عزیز لطفاً سؤال خود را در بخش مشاوره‌ی سایت مطرح کنید تا در اسرع وقت به سؤال شما پاسخ داده شود.

محسن
۱۳۹۷-۰۵-۲۵ ۰۵:۵۰:۰۹
با سلام اختلال نعوظ دارم و در ازمایش کمبود تستسترون روزی چند قرص استفاده کنم ممنون

هنگامه کاظم‌درویش
۱۳۹۷-۰۵-۲۵ ۰۵:۵۰:۳۷
دوست عزیز لطفاً سؤال خود را در بخش مشاوره‌ی سایت مطرح کنید تا در اسرع وقت به سؤال شما پاسخ داده شود.

نام:
موبایل: (این فیلد نمایش داده نخواهد شد)
ایمیل: (این فیلد نمایش داده نخواهد شد)
نظر: