×
عوارض و مزایای آی یو دی

عوارض، معایب و مزایای آی یو دی

با عوارض شایع آی یو دی چه کنیم؟

  •  افزایش خونریزی و درد هنگام قاعدگی: این مشکل 2 تا 3 ماه پس از کارگذاری IUD رفع می‌شود. در صورت نیاز به درمان معمولاً داروهایی مانند ایندومتاسین، مفنامیک‌اسید (روزانه 3 بار و در هر بار 2 کپسول 250 میلی‌گرمی به مدت 5 روز) تجویز می‌شود. توصیه می‌شود مکمل آهن روزانه استفاده شود و اگر این مشکل پس از چند ماه رفع نشد به پزشک مراجعه کنید تا پس از بررسی‌های لازم و در صورت لزوم IUD  خارج شود.
  •  خونریزی نامنظم و لکه‌بینی بین قاعدگی‌ها: این مشکل در عرض 2 تا 3 ماه اول استفاده برطرف می‌شود ولی اگر ادامه داشت باید به متخصص زنان مراجعه شود.
  •   افزایش ترشحات واژینال: در صورت افزایش ترشحات واژن باید توسط ماما یا پزشک معاینه شوید و در صورت لزوم درمان شوید. ترشحات عفونی معمولاً بدبو، همراه با سوزش و خارش بوده و رنگ آن با ترشحات غیرعفونی تفاوت دارد.

عوارض غیر شایع آی یو دی چیست؟

  •  بیماری‌های التهابی لگن (PID): این مورد معمولاً در 20 روز اول کارگذاری مشاهده می‌شود. دلیل اصلی آن تشخیص ندادن عفونت موجود قبل از کارگذاشتن IUD  و یا رعایت نکردن فرآیندها به صورت استریل (موارد بهداشتی برای جلوگیری از ورود باکتری‌ها) در زمان جایگذاری است.

اگر این مورد تشخیص داده شد باید سریعاً به بیمارستان مراجعه کنید.

  • سوراخ شدن رحم هنگام کارگذاری:

با علائم بالینی: معمولاً هنگام اندازه‌گیری عمق رحم با هیسترومتر (وسیله اندازه‌گیری عمق رحم) و یا کارگذاری IUD رخ می‌دهد و معمولاً با درد همراه است.

بدون علائم بالینی: در این مواقع معمولاً فرد علامتی ندارد و فقط در هنگام معاینه طول نخ آی یو دی که درون واژن است کوتاه شده است.

اگر احتمال سوراخ شدن رحم توسط ماما یا متخصص زنان وجود داشته باشد، در صورت امکان IUD را خارج می‌کنند و باید سریعاً به بیمارستان مراجعه کنید.

خطرات گذاشتن آی یو دی

1.دیده نشدن نخ یا عدم لمس نخ IUD توسط فرد معاینه‌کننده

نخ IUD در فاصله 2.5 سانتی‌متری از دهانه‌ی رحم (سرویکس) بریده می‌شود. اگر نخ IUD دیده نشود، باید برای بررسی بیشتر از جهات حاملگی، پاره شدن نخ، سوراخ شدن رحم، ورود IUD به حفره‌ی شکمی و خروج IUD، سونوگرافی درخواست شده و در صورت نیاز به بیمارستان ارجاع داده شود.

2.تأخیر قاعدگی

در موارد تأخیر قاعدگی، برای حصول اطمینان آزمایش بارداری درخواست می‌شود. اگر پاسخ آزمایش بارداری هم‌زمان با استفاده از IUD مثبت باشد، باید حاملگی از نظر داخل و یا خارج رحمی بودن بررسی شود. شانس بارداری خارج رحمی با استفاده از IUD افزایش پیدا نمی‌کند، اما در صورت وقوع حاملگی هم‌زمان با استفاده ازIUD  بارداری خارج رحمی را باید مد نظر قرار داد.

3.در مواردی از جمله شرایط زیر:

الف- حاملگی داخل رحمی: اگر در نیمه‌ی اول حاملگی هستید و نخ IUD دیده نمی‌شود باید به بیمارستان مراجعه کنید. اما اگر بتوان نخ را دید، سعی می‌کنند با کشیدن آن IUD را خارج کنند. در نیمه‌ی دوم حاملگی در هر صورت (دیده شدن یا دیده نشدن نخ) باید به بیمارستان مراجعه کنید.

ب- حاملگی خارج رحمی: پس از تشخیص این مورد باید سریعاً به بیمارستان مراجعه کنید.

شایان ذکر است:        

  • در صورت ادامه‌ی حاملگی با داشتن IUD، در صورت داشتن هر کدام از علایم زیر باید سریعاً به بیمارستان مراجعه کنید؛ تب، علایم شبه آنفولآنزا، درد شکمی و خونریزی.
  • در صورت سقط با IUD (به ویژه در سه‌ماهه‌ی دوم) خطر عفونت خون (سپتی سمی) وجود دارد.
  • اگر بارداری با داشتن IUD تا پایان ادامه داشته باشد، وجود IUD در رحم باعث ناهنجاری‌های جنینی نخواهد شد.

4.وجود علایمی چون درد پایین شکم، ترشح واژینال چرکی و بد بو، تب و لرز، استفراغ و حرکت دردناک دهانه‌ی رحم نشانه‌های احتمال وجود بیماری‌های التهابی لگن هستند و در صورت مشاهده‌ی این علایم سریعاً باید به بیمارستان مراجعه کنید.

5.بدخیمی دستگاه تناسلی: اگر هر کدام از موارد مشکوک به سرطان‌های دستگاه تناسلی تشخیص داده شود باید سریعاً به بیمارستان مراجعه کنید تا IUD خارج شود.

معایب استفاده از آی یو دی در جلوگیری از بارداری

  •  خروج خود به خودی
  • عدم توانایی پیشگیری از انتقال بیماری‌های منتقله از طریق تماس جنسی (STIs)
  • لزوم معاینه‌ی دوره‌ای

مزایای استفاده از آی یو دی در جلوگیری از بارداری

  • اثربخشی بالا
  • قابلیت برگشت باروری بلافاصله پس از خروج   IUD
  • طولانی مدت بودن اثر پیشگیری از بارداری ( ١٠ سال)
  • نیاز نداشتن به یادآوری روزانه
  • عدم تأثیر بر شیردهی
  • نداشتن آثار و عوارض هورمونی
  • قابل استفاده تا دوران یائسگی (منوپوز) در صورتی که فرد قبل از 50 سالگی یائسه شود خروج IUD دو سال بعد و اگر بعد از 50 سالگی یائسه شود خروج 1 سال بعد انجام می‌شود.
  • عدم تداخل با تماس جنسی
  •  تداخل نداشتن با مصرف داروها

در چه شرایطی گذاشتن آی یو دی ضرر دارد؟

  • شک یا اطمینان به حاملگی
  •  سابقه بیماری التهابی لگن (PID) مراجعه با بستری در بیمارستان
  •  رحم با شکل غیرطبیعی (براساس معاینه‌ی لگن)
  • بیماری ویلسون یا حساسیت به مس برایIUDهای مس‌دار
  • نقص سیستم ایمنی
  • فیبرومی (زائده گوشتی متصل به دیواره رحم) که اندازه و شکل حفره رحم را تغییر داده باشد.
  • خونریزی شدید قاعدگی (دفع لخته) یا کم‌خونی شدید
  •  خونریزی واژینال بدون علت مشخص
  •  اختلالات انعقادی
  • شک به وجود بدخیمی رحم یا دهانه رحم (سرویکس) و یا قطعیت وجود آن
  •  در فاصله زمانی درمان و پیگیری مول (حداقل 1 سال)؛ حاملگی مولار هنگامی رخ می‌دهد که در تخم بارور شده ناهنجاری‌های خاصی وجود داشته باشد. تخم بارور شده یا هرگز به جنین تبدیل نمی‌شود و یا اینکه به شکل غیرطبیعی رشد می‌کند و نمی‌تواند زنده بماند.
  •  سل لگنی

در چه شرایطی آی یو دی با احتیاط گذاشته می‌شود؟

  • سابقه بیماری التهابی لگن ( PID ) بدون بستری در بیمارستان
  • سابقه منوراژی ( خونریزی شدید در دوره‌ی قاعدگی )
  • سابقه دیسمنوره ( درد هنگام قاعدگی )
  • داشتن شریک‌های جنسی متعدد در زن یا همسر او
  • ابتلا به بیماری‌های قابل انتقال از راه تماس جنسی ( STIs ) یا سابقه‌ی ابتلا به آن
  • اندومتریت (عفونت مخاط رحم) پس از زایمان و سقط عفونی در 3 ماه گذشته
  •  سرویسیت ( التهاب دهانه رحم ) و واژینیت ( التهاب داخل واژن ) درمان نشده
  • نداشتن سابقه زایمان​

پیش از بارداری