×
دیابت در بارداری

دیابت مزمن و بارداری

زنانی که قبل از بارداری مبتلا به دیابت هستند نگرانی‌های خاصی خواهند داشت. به علاوه به دلیل نیازهای جدیدی که بارداری دارد، بر سطح قند خون و داروهای ضد قند خون نیز اثر خواهد گذاشت.

اگر تصمیم به بارداری دارید باید چندین نکته را رعایت کنید تا خطرات در کمین شما و جنین‌تان کاهش یابد. ملاقات پیش از بارداری با پزشک به آمادگی جسمی و روانی شما برای بارداری کمک بسیاری می‌کند. مشاوره‌ی قبل از بارداری به شما در کشف دیابت و کنترل آن و قطع به موقع روش پیشگیری از بارداری کمک خواهد کرد. یک آزمایش خون به نام «هموگلوبین گلیکوزیله» (HbA1c) می‌تواند نحوه‌ی پیشرفت درمان را در طی 12-8 هفته‌ی گذشته نشان دهد.

سایر آزمایش‌های کمک‌کننده به منظور جلوگیری از عوارض در دوران بارداری شامل این موارد است:

  • آزمایش ادرار برای بررسی مشکلات کلیه؛
  • آزمایش خون برای بررسی کلسترول و تری‌گلیسرید؛
  • معاینه‌ی چشم برای بررسی گلوکوما، کاتاراکت یا رتینوپاتی؛
  • الکتروکاردیوگرام؛
  • آزمایشات بررسی کبد؛
  • معاینه‌ی پاها.

 

کنترل قند خون در بارداری

سطح بالای قند خون در اوایل بارداری (قبل از هفته‌ی 13) می‌تواند سبب برخی نقایص مادرزادی شود. هم‌چنین می‌تواند برخی خطرات مانند سقط و عوارض مربوط به دیابت را افزایش دهد. اما اکثر زنان معمولاً تا هفته‌ی 4 بارداری از بارداری خود اطلاعی ندارند، بنابراین اهمیت کنترل دیابت قبل از اقدام به بارداری امری ضروری است.

قند خون خود را در محدوده‌ی طبیعی حفظ کنید:

  • 100-70 میلی‌گرم در دسی‌لیتر قبل از وعده‌ی غذایی
  • کمتر از 120 میلی‌گرم در دسی‌لیتر 2 ساعت پس از غذا
  • 140-100 میلی‌گرم در دسی‌لیتر قبل از میان‌وعده‌ی آخر شب

رژیم غذایی مناسب به همراه ورزش و داروهای ضد دیابت باعث حفظ تعادل قند خون می‌شوند.

 

تأثیر دیابت بر جنین

نوزادانی که از زنان مبتلا به دیابت به دنیا می‌آیند، اغلب بزرگ‌تر هستند و این بیماری «ماکروزومی» نام دارد. به دلیل این‌که مادران این نوزادان سطح قند خون بالا دارند، قند بیشتری به جفت می‌رسد. پانکراس جنین متوجه قند خون بالا شده و انسولین بیشتری تولید می‌کند و قند اضافی به چربی تبدیل می‌شود و در نتیجه اندازه‌ی جنین بزرگ می‌شود.

اکثر بیمارستان‌ها نوزاد متولد شده از مادر دیابتی را تا چندین ساعت پس از تولد تحت نظر می‌گیرند. اگر مادر به طور مداوم در دوران بارداری (به خصوص در 24 ساعت قبل از زایمان) سطح قند خون بالا داشته باشد، ممکن است نوزاد بلافاصله پس از تولد در خطر افت سطح قند خون قرار بگیرد. زیرا انسولین تولیدی بدن نوزاد بر پایه‌ی سطح قند خون بالای مادر طی بارداری تنظیم شده است. پس از تولد به طور ناگهانی قند خون ورودی به نوزاد کاهش پیدا می‌کند، اما انسولین هم‌چنان به مقدار زیاد تولید می‌شود و نوزاد نیاز به گلوکز اضافی برای حفظ تعادل قند خون دارد.

ممکن است سطح کلسیم و منیزیم این نوزادان نیز کاهش پیدا کند، این مشکل با تجویز دارو رفع می‌شود. برخی نوزادان به قدری بزرگ هستند که نمی‌توانند از راه واژن به دنیا بیایند و نیاز به انجام زایمان سزارین است. قبل از زایمان پزشک از طریق سونوگرافی و معاینه‌ی شکمی سایز جنین را به دست آورده و برای انجام نوع زایمان تصمیم‌گیری می‌کند.

 

داروهای دیابت در حاملگی

اگر از انسولین برای کنترل قند‌ خون استفاده می‌کنید، پزشک مقدار دوز را به شما می‌گوید. احتمالاً بدن شما در بارداری خصوصاً در طول سه‌ماهه‌ی آخر به دوز بیشتری نیاز خواهد داشت. اگر قرص استفاده می‌کنید، ممکن است نیاز باشد تا قرص را به انسولین تغییر دهید، زیرا مصرف برخی داروها در بارداری ایمن نبوده یا برای کنترل بهتر قند خون نیاز به مصرف انسولین است.

 

رژیم غذایی دیابتی در حاملگی

تغییر رژیم غذایی و سبک زندگی از مشکلات بعدی قند خون بالا جلوگیری می‌کند. در بارداری نیاز به کالری اضافی برای رشد جنین نیز خواهید داشت و پزشک با آموزش نحوه‌ی شمارش کالری مصرفی، از مصرف بیش از حد پیشگیری می‌کند.

 

آیا مادران دیابتی طول مدت بارداری را به طور کامل سپری می‌کنند؟

زنان با دیابت خفیف یا دیابت کنترل‌شده معمولاً بدون هیچ مشکلی بارداری را تا پایان ادامه می‌دهند. با این حال اکثر پزشکان ترجیح می‌دهند حدوداً در 39-38 هفته‌ی زایمان برنامه‌ریزی شده انجام دهند.

 

قند خون در طول زایمان

شروع انقباضات زایمانی زمانی پر استرس برای مادر و جنین است. اگر در طول بارداری از انسولین استفاده کرده‌اید ممکن است نیاز باشد تا با شروع زایمان دوز دیگری مصرف کنید. بلافاصله پس از زایمان نیاز به انسولین به سرعت کاهش پیدا می‌کند.

بارداری