×
غربالگری

غربالگری قبل از ازدواج

اطلاعات به‌دست‌آمده از کشورهای صنعتی نشان می‌دهد که بیماری‌های ژنتیکی یا نقایص مادرزادی که در سه درصد تمام بارداری‌ها رخ می‌دهد علت بیش از 30 درصد بستری شدن کودکان در بیمارستان‌ها و علت حدود 50 درصد مرگ و میر دوران کودکی هستند. همچنین ناهنجاری‌های ژنی نهفته مسئول کمتر از 20 درصد ناهنجاری‌های تک ژنی و کمتر از پنج درصد کل بیماری‌های ژنتیکی و مادرزادی هستند. از طرف دیگر بیماری‌های مادرزادی و ژنتیکی مسئول بخش قابل توجهی از مرگ‌ومیرهای پیش از تولد و هنگام تولد می‌باشند.

هدف از غربالگری پیش از ازدواج

هدف از غربالگری پیش از ازدواج کاهش تعداد کودکان مبتلا به بیماری‌های وراثتی می‌باشد. این نوع غربالگری شامل مجموعه‌ی جامعی از تست‌هاست که برای افرادی که قصد ازدواج دارند و به خصوص افرادی که واجد شرایط زیر هستند توصیه می‌شود:

  • زوج‌هایی که ازدواج فامیلی انجام می‌دهند ؛
  • در یک یا هر دو خانواده سابقه‌ی بیماری ژنتیکی جدی وجود داشته باشد ؛
  • درصورتی‌که ناقل ژن بیماری‌زا باشند ؛
  • درصورتی‌که در معرض مواد شیمیایی یا مواد محیطی خطرناک قرار گرفته باشند ؛
  • هرگونه ناهنجاری در کروموزوم‌هایشان مشاهده شود.

غربالگری‌های رایج قبل از ازدواج

  • آزمایش بیماری‌های مقاربتی

دو فردی که تصمیم به ازدواج دارند، می‌بایست از وضعیت سلامت جنسی خود و فرد مقابل آگاهی داشته باشند. بیماری‌هایی مانند HIV، هپاتیت C، تبخال تناسلی و سوزاک از جمله بیماری‌هایی هستند که جزء آزمایش‌های غربالگری قبل از ازدواج می‌باشند. این بیماری‌ها به سرعت در حال گسترش می‌باشند. لذا مرد و زن پیش از ازدواج می‌بایست از طرف مقابل خود بخواهند این تست‌ها را انجام داده تا اطمینان از سلامت دو طرف حاصل شود.

  • بررسی گروه خونی همسر برای عامل رزوس یا Rh خون

زنی با Rh منفی که همسری با Rh مثبت دارد ممکن است در زمان بارداری سقط جنین داشته باشد. زیرا در این حالت آنتی‌بادی‌های بدن مادر به گلبول‌های قرمز خون جنین حمله کرده و موجب مرگ جنین می‌شود. این آزمایش بسیار ساده است و نتیجه‌ی آن در عرض 30 دقیقه آماده می‌شود.  انجام این تست قبل از ازدواج، کمک به اقدامات پیشگیرانه در برابر ناسازگاری عامل رزوس در دوران بارداری می‌کند.

  • غربالگری ناباروری

این آزمایش‌ها اگرچه عجیب به نظر می‌رسد و انجام آن مرسوم نیست، اما مسئله‌ي بارداری و داشتن فرزند درصورتی‌که با مشکل مواجه شود، آسیب‌های روانی و اجتماعی فراوانی برای زوجین به همراه خواهد داشت. بررسی هورمون‌های جنسی مانند LH، FSH، پرولاکتین، تستوسترون، استروژن و پروژسترون در این آزمایش‌ها انجام می‌شود. زنانی که چرخه‌ی قاعدگی نامنظمی‌دارند می‌بایست هورمون‌های FSH، LH، TSH، AMH خود را بررسی کنند. شایع‌ترین علت نامنظم بودن چرخه‌ی قاعدگی و به تبع آن ناباروری، بیماری تخمدان پلی‌کیستیک (PCOD; PCOS) می‌باشد. با کمک آزمایش خون و سونوگرافی می‌توان به این قبیل اختلالات پی برد و اندام‌های تناسلی داخلی را جهت هرگونه اختلال مادرزادی و یا اکتسابی ارزیابی کرد. در زنان مسن‌تر نیز بررسی سطح AMH (هورمون آنتی‌مورلین) جهت بررسی ذخایر تخمدانی و آگاهی از زمان باقی‌مانده جهت باردار شدن صورت می‌گیرد. در مردان نیز سلامت بیضه‌ها، مشکلاتی مانند عدم وجود بیضه در کیسه‌ي بیضه و همچنین تعداد اسپرم بررسی می‌شود. آزمایش مایع منی به منظور شمارش تعداد اسپرم در هر بار انزال و بررسی کیفیت اسپرم‌ها نیز صورت می‌گیرد.

  • غربالگری بیماری‌های مزمن

اختلالاتی مانند دیابت، فشار خون بالا، بیماری‌های قلبی، کلیوی، کبدی و غیره چنانچه درمان نشوند تأثیرات منفی بر زندگی مشترک افراد خواهد داشت.

  • غربالگری اختلالات روانی

بررسی زوجین از لحاظ بیماری‌هایی مانند افسردگی، اسکیزوفرنی، دوقطبی و سایر اختلالات شخصیتی امری مهم قبل از ازدواج می‌باشد.