×
مراقبت از نوزاد

مراقبت‌های نوزاد

مراقبت از بند ناف نوزاد

بعد از تولد بندناف نوزاد با فاصله کمی از شکم بریده و با یک گیره پلاستیکی بسته می‌شود. گیره‌ی نگه‌دارنده‌ی بند ناف طی 24 ساعت بعد از تولد برداشته می‌شود و بخش انتهایی (محل بریدگی) باید تمیز و خشک نگه داشته شود. بخش انتهایی خود به خود طی یک یا دو هفته می‌افتد. با بیرون گذاشتن بندناف از پوشک و خشک کردن سریع آن بعد از حمام می‌توان به افتادن سریع‌تر آن کمک کرد. به ندرت بند ناف دچار عفونت می‌شود، بنابراین هرگونه نشانه‌ای از قرمزی، تورم یا ترشح باید به پزشک اطلاع داده شود.

ختنه‌ نوزاد پسر

در ختنه پسران پوستی که بر روی آلت کشیده شده برداشته می‌شود. معمولاً در چند روز اول زندگی پیش از مرخص شدن نوزاد، ختنه انجام می‌شود، در حالیکه دو تا سه ماهگی زمان مناسب‌تری برای انجام آن است. ختنه شدن نوزاد پسر با توجه به اعتقادات مذهبی یا ترجیح والدین انجام می‌شود. در مردانی که ختنه شده‌اند احتمال سرطان آلت تناسلی و عفونت‌های دستگاه ادراری کاهش می‌یابد.

کمتر از دو در صد از پسران ختنه شده، عوارضی از جمله خونریزی اندک یا عفونت موضعی نشان می‌دهند. با این حال عفونت‌های جدی، زخم و به ندرت نقص تصادفی نوک آلت تناسلی ممکن است رخ دهد. در مورد پسرانی که ادرار نکرده‌اند یا بیماری‌های خونریزی‌دهنده دارند یا آلت تناسلی غیرطبیعی دارند به دلیل نیاز به استفاده‌ی آن پوست در جراحی پلاستیک در آینده، ختنه انجام نمی‌گیرد. همچنین در صورتی که مادر از داروهای افزایش‌دهنده‌ی خونریزی از جمله آسپیرین استفاده کرده باشد، ختنه باید به تأخیر بیفتد و پزشک باید منتظر بماند تمام داروها از بدن نوزاد خارج شود.

ادرار و مدفوع نوزاد

در دو روز اول زندگی تولید ادرار در بدن نوزاد غلیظ و حاوی ماده‌ای به نام اورات است که منجر می‌شود در پوشک، رنگ نارنجی یا صورتی دیده شود. اگر نوزاد تا 24 ساعت اول زندگی ادرار نکند پزشک باید دلیل آن را بیابد. تأخیر در ادرار در پسرها شایع‌تر است.

اولین مدفوع ماده‌ای سیاه مایل به سبز و چسب‌ناک است که مکونیوم نام دارد. همه‌ی نوزادان باید مکونیوم را در 24 ساعت اول زندگی از بدن خود خارج کنند. در غیر این صورت تست‌هایی برای تشخیص مشکل انجام می‌شود. به عنوان مثال نقص مادرزادی ممکن است باعث انسداد روده‌ها شود. ممکن است نوزاد تا 15 الی20 بار در روز ادرار ‌کند که رنگ آن  از زرد شفاف تا تیره متغیر باشد. مدفوع در نوزادان از نظر رنگ و غلظت که بستگی به طبیعت نوزاد و غذای او دارد، متفاوت است. دفعات آن از 1تا 8 بار روزانه ممکن است متفاوت باشد. غلظت آن از سفت تا بسیار شل و رنگ آن از زرد خردلی تا قهوه‌ایِ تیره متفاوت خواهد بود.

مدفوع نوزادی که شیر مادر مصرف می‌کند نرم‌تر و روشن‌تر از نوزادی است که شیر خشک مصرف می‌کند.

پوشک باید به منظور خشک نگه‌داشتن پوست به موقع عوض شود. پوست خیس نسبت به خشک ساده‌تر ساییده می‌شود و خراش برمی‌دارد. پوشک‌هایی که لایه‌ی ژل‌مانند و جاذب آب دارند از این لحاظ مفید هستند و پوست را از خیس شدن دور نگه‌ می‌دارند. باکتری‌هایی که معمولاً در مدفوع وجود دارند می‌توانند اوره‌ی درون ادرار را تجزیه کنند و منجر به قلیایی شدن pH و آسیب به پوست شوند، بنابراین پوشک باید بررسی شود و سریع تعویض شود. پودر بچه هنگام تعرق کودک، به خشک نگه‌داشتن پوست کمک می‌کند. اما در خشک نگه‌داشتن در برابر ادرار و مدفوع کمک نمی‌کند. به بدن نوزاد پودر بزنید تا هنگام تعریق دچار سوزش نشود.

وزن نوزاد

بیشتر نوزادان طی هفته‌ی اول زندگی 5 تا 7 درصد وزن خود را از دست می‌دهند، به دلیل اینکه از طریق ادرار مایع بدن از دست می‌رود و مکونیوم نیز خارج می‌شود. پس از دو هفته نوزاد در صورتی که با شیر مادر تغذیه شود مجدداً به وزن طبیعی خود برمی‌گردد و در صورتی که با شیشه‌شیر تغذیه شود پس از 10 روز به وزن خود برمی‌گردد. نوزاد باید روزانه 20 تا 30 گرم طی ماه‌های اول زندگی وزن کسب کند. نوزاد پس از حدود 6 ماه باید دو برابر هنگام تولدش وزن داشته باشد.

حفاظت پوست نوزاد در مقابل نور خورشید

در بزرگ‌سالان سوختگی پوست توسط نور خورشید دردناک است و منجر به آسیب بافتی می‌شود که می‌تواند در ایجاد سرطان پوست نقش داشته باشد. اما در کودکان می‌تواند منجر به کم‌آبی، تب شدید، عفونت، حمله (شوک) حرارتی و در دراز مدت باعث ایجاد سرطان پوست شود.

باید از قرار دادن نوزاد در معرض نور خورشید مستقیم در ساعاتی که UV شدید است، پرهیز شود. از لباس‌هایی که در برابر نور خورشید محافظند استفاده شود. هنگامی که کودک را در ماشین قرار می‌دهید، وسط صندلی عقب بنشانید که از نور خورشید در امان باشد. بهتر است به شیشه‌ها مسدودکننده‌ی UV زده شود، زیرا اشعه‌ی UVA از شیشه عبور می‌کند. این مسدودکننده‌ها 100% اشعه‌هایUVA  و UVB  را بدون کاهش دید، کاهش می‌دهند.

پوست نوزادان با بزرگسالان تفاوت‌های زیادی دارد، از جمله اینکه نازک‌تر است. هم‌چنین لایه‌ی شاخی خارجی آن نیز نازک‌تر بوده و بنابراین مواد شیمیایی عمیق‌تر نفوذ کرده و بیماری‌های پوستی با احتمال بیشتری در نوزادان بروز می‌کنند. نوزادان بیشتر در معرض سوختگی با نور خورشید قرار می‌گیرند. پوست حساس آن‌ها شامل ملانین کمتری است، رنگدانه‌ای که به مو و چشم رنگ می‌دهد و می‌تواند باعث محافظت در برابر نور خوشید شود.

طی یکی دو ماه اول بهتر است نوزاد به هر جایی برده نشود، مخصوصاً مکان‌هایی که بسیار شلوغ است. از بردن کودک به مکان‌های عمومی از جمله مراکز خرید و رستوران‌ها باید پرهیز شود تا از میکروب‌ها به دور باشد.