×
تغذیه دوران شیردهی

تغذیه دوران شیردهی

دوران شیردهی مانند بارداری از اهمیت بسیاری برخوردار است و برای داشتن شیردهی موفق مادر موظف است با تغییرات صحیحی در برنامه غذایی روزانه، علاوه بر تامین نیازهای تغذیه ای خود پاسخگوی نیاز کودک هم باشد تا دچار کمبودهای تغذیه ای نشوند، زیرا اگر تغذیه مادر کالری بسیار کمی داشته باشد یا در بر دارنده تمام گروه های غذایی نباشد بر کیفیت و کمیت شیر تولیدی بسیار تاثیر می گذارد.

پس از پایان شیردهی نیاز تغذیه ای مادر به دوران قبل از بارداری برمی گردد.

اگر مادر در دوران شیردهی تغذیه مناسبی نداشته باشد ذخایر بدن او به شدت تخلیه شده و باعث پیدایش برخی عوارض می شود، زیرا به هرحال برای تولید شیر نیاز به موادمغذی است و بدن به اجبار از ذخایر مادر برای تولید شیر استفاده می نماید.

بسیاری از مادران شیرده دائما احساس گرسنگی دارند زیرا بدن مادربطور مدوام در حال تولید شیر می باشد و کالری را سریعا مصرف می کند.

مادر باید از میان وعده های سالم استفاده کند تا همیشه سطح انرژی بدن خود را بالا نگهدارد.

فواید تغذیه با شیر مادر برای کودک

تغذیه با شیرمادر بر سایر روش های تغذیه کودک در 4 تا 6 ماه اول زندگی ارجحیت دارد.

  • تامین انرژی
  • کاهش خطر چاقی و اضافه وزن درآینده
  • تامین موادمغذی و ویتامین
  • تامین آب مورد نیاز کودک
  • افزایش قدرت سیستم ایمنی و کاهش ابتلا به آسم، آلرژی و...
  • کاهش ابتلا به انواع عفونت در کودک (اسهال، عفونت تنفسی، عفونت ادراری و...)
  • بطور کلی ایمن ترین، طبیعی ترین و ارزانترین روش تغذیه کودک شیر مادر است.


شیردهی مادر در بازگشت سریعتر وزن مادر به وزن قبل از بارداری بسیار موثر است زیرا روزانه مقداری از کالری مصرفی مادر صرف تولید شیر می شود. در چند ماه نخست شیردهی مادر بیشتر زمان روزانه خود را به شیردهی اختصاص می دهد و همین امر باعث خستگی و عدم تمایل به شیردهی و کاهش شیر می شود اما لزوم افزایش حجم شیر، صبوری و تکرر در شیردهی می باشد، همچنین باید با درخواست کمک از اطرافیان استراحت مادر شیرده بیشتر شود تا انرژی کافی برای شیردهی داشته باشد.

توصیه ها

  • روزانه میوه و سبزیجات تازه مصرف نمائید.
  • آب میوه طبیعی بنوشید.
  • لبنیات کم چرب استفاده کنید.
  • نان و بیسکویت های سبوس دار بخورید.
  • میان وعده های سالم و با ارزش تغذیه ای بالا میل کنید.
  • وعده های اصلی (صبحانه، نهار، شام) را حتما میل کنید.
  • موادغذایی را بصورت کاملا پخته مصرف کنید، خصوصا در مصرف انواع گوشت این نکته را رعایت نمائید.
  • مصرف مکمل آهن منجر به یبوست می شود که جهت جلوگیری سعی کنید به حد کافی فیبر مصرف نمائید.
  • یک لیست هفتگی از موادغذایی مصرفی تهیه کنید و با مقدار مورد نیاز خود مقایسه کنید.
  • بجای آرد و شکر تصفیه شده از نوع سبوس دار آنها استفاده کنید.
  • از موادغذایی که بصورت بهداشتی و سالم تهیه شده اند استفاده نمائید.
  • برنامه غذایی متعادل داشته باشید واز پرخوری و کم خوری اجتناب کنید.
  • در مصرف چربی، شکر و نمک تعادل را رعایت کنید.
  • برای ایجاد تعادل بین گروه های غذایی می توانید در نیمی از بشقاب غذای خود میوه و سبزیجات و در نیمی دیگر مواد پروتئینی وحبوبات را جای دهید.
  • در صورت مصرف داروی خاص پزشک خود را در جریان بگذارید.
  • بهتر است تحت نظر یک کارشناس تغذیه برای دریافت برنامه غذایی روزانه و ایجاد تغییراتی در سبک زندگی خود باشید.
  • غذاهای غیرگوشتی نیز حاوی مقداری کلسترول و چربی می باشند حتما قبل از مصرف مقدار چربی هر نوع موادغذایی را در نظر بگیرید.
  • نهایتا 3-4 تخم مرغ در هفته استفاده کنید، توجه نمائید که زرده تخم مرغ دارای کلسترول است.
  • روزانه 2-3 عدد گردو بخورید زیرا حاوی اسیدچرب مفید است.
  • از سبزیجات با برگ سبز تیره استفاده کنید.
  • سبزیجات را با دقت شسته و ضدعفونی کنید.
  • سبزیجات را با آب کم پخته و از آب آن نیز استفاده کنید.
  • سبزیجات را درمعرض هوا یا نور خورشید قرار ندهید.
  • برای جلوگیری از نفخ پس از مصرف حبوبات بهتر است 6 تا 8 ساعت قبل از پخت حبوبات را خیس کنید.
  • در میان وعده از انواع مغز خام استفاده نمائید زیرا نمک کمتری دارند.

در دوران شیردهی سعی کنید کمترین تماس را با آلودگی های محیطی داشته باشید. آفت کش ها، حشره کش ها و سایر مواد شیمیایی می توانند وارد شیرمادر شوند.

با وجود اینکه  تحقیقات در این زمینه ادامه دارد ما می دانیم که مواد شیمیایی موجود در محیط زیست در طولانی مدت بر سلامت کودکان تاثیر می گذارند.

برای کاهش خطر تماس با این مواد:

  • از موادغذایی مختلف در حد تعادل استفاده کنید.اگر به مقدار زیاد از نوع خاصی از مواد غذایی مصرف کنید منجر به ورود مقدار زیادی از موادسمی به بدن شما می شود.
  • میوه و سبزیجاتی که در معرض خطر بالای آلودگی می باشند را بشناسید و از موادغذایی ارگانیک در صورت امکان استفاده کنید. و میوه و سبزیجات را قبل از مصرف بخوبی بشوئید.
  • موادغذایی حاوی آلودگی بالا: سیب، کرفس، توت فرنگی، هلو، اسفناج، شلیل، انگور، فلفل دلمه ای شیرین، سیب زمینی، بلوبری، کاهو، کلم پیچ و خربزه.
  • موادغذایی با حداقل آلودگی: پیاز، ذرت شیرین، آناناس، آووکادو، مارچوبه، نخود شیرین، انبه، بادمجان، طالبی، کیوی، کلم، هندوانه، سیب زمینی شیرین، گریپ فروت، و قارچ.

از محصولاتی که در محل زندگی شما کشت می شود استفاده کنید زیرا اغلب محصولاتی که از مناطق دور به محل زندگی شما حمل می شوند بدلیل ماندگاری بالا حاوی مقدار بسیار زیادی از این موادشیمیایی می باشند.

مواد شیمیایی موجود در گوشت قرمز در چربی ذخیره می شود بنابراین قبل از استفاده چربی های اضافه آن را دور بریزید.

از آب تصفیه شده مصرف کنید زیرا در بعضی از آب ها آلودگی وجود دارد.