هفته بیست و سوم بارداری

جنین

جنین شما هم‌چنان به رشد و افزایش وزن خود ادامه می‌دهد، اکنون او وزنی بالای 450 گرم دارد در حالی که قدش حدود 30 سانتی‌متر است. پوست او در این هفته بسیار شفاف و قرمز (به دلیل شکل‌گیری و گسترش رگ‌ها و شریان‌ها در زیر آن) است به طوری که ارگان‌ها و استخوان‌های او قابل مشاهده هستند، با استقرار ذخایر چربی در زیر پوست او این شفافیت کمتر خواهد شد.

او دیگر صداهای بلند را می‌شنود و حتی اگر کسی شکم مادرش را لمس کند سریع متوجه می‌شود و واکنش نشان می‌دهد. به همین خاطر حرکات او نسبت به قبل بیشتر شده است. اکنون که صداها را به وضوح می‌شنود سعی کنید که صداهای زیبا و آرامی را با گذاشتن آهنگی زیبا و یا خواندن شعری با صدای دلنشین خود برای او فراهم کنید. لب‌های کوچولوی دوست‌داشتنی او کاملاً تمایز پیدا کرده‌اند و او هم‌چنان از مایع (مایع آمنیوتیک) اطراف خود می‌خورد، ولی معمولاً اولین دفع مدفوع خود را بعد از تولد دارد و اگر این کار را پیش از تولد و در رحم شما انجام دهد ممکن است مشکلاتی را به وجود آورد. با وجود اینکه چشم‌هایش به صورت کامل رشد کرده و قادر به پلک زدن هست اما هنوز عنبیه (قسمت رنگی چشم) او دارای رنگدانه نیست.

ممکن است گاهی متوجه انقباضاتی در شکم خود شوید که بخشی از آن‌ها به دلیل سکسکه‌های جنین شماست. قلب کوچک او اکنون قادر است روزانه 144 لیتر خون را در بدن خود به گردش درآورد. هم‌چنین جریان خون در بند ناف شدت بیشتری پیدا کرده است. تکامل ریه‌های جنین هم‌چنان ادامه دارد و رگ‌های خونی در آن‌ها در حال رشد و گسترش هستند تا ریه‌ها آماده برای نفس کشیدن شوند.

بدن مادر

ممکن است در این هفته متوجه تورم در مچ پاهای خود شوید که معمولاً شدت این ورم ها در پایان روز و فصل تابستان بیشتر است. دلایل ایجاد ورم‌ها می‌تواند تغییرات ترکیب شیمیایی خون شما باشد که موجب نفوذ خون در بافت می‌شود و ورم اتفاق می‌افتد. بزرگ شدن رحم شما نیز در ایجاد ورم بی‌تأثیر نیست، زیرا بر سیاهرگ‌های تحتانی بدن شما فشار می‌آورد و سرعت جریان خونی که قرار است از طریق این سیاهرگ‌ها از پاهای شما به سمت قلب شما برود را کم کند و همین امر موجب ایجاد ورم در پاهای شما می‌شود.

با توجه به نیاز بدن شما در حال حاضر حجم مایعات شما افزایش پیدا کرده است که پس از زایمان بخش عمده‌ای از این مایعات از بدن شما خارج می‌شود و در روزهای اول پس از زایمان نیز ممکن است دفعات ادرار شما بیشتر شود و یا حتی با تعریق زیادی که ممکن است برای شما اتفاق افتد این افزایش حجم مایع را بعد از زایمان از دست بدهید.

تغییراتی ممکن است در این مرحله در پوست شما اتفاق بیفتد، از جمله تیره شدن نوک سینه، خال‌ها و لکه‌های قدیمی شما و یا حتی خط تیره‌ای (نیگرا) روی شکم شما توسط رنگدانه‌های پوستی ایجاد شود، خطی عمودی و تیره که می‌تواند تا یک سانتی‌متر پهنا داشته باشد و از اواسط شکم شما شروع و تا زیر شکم‌تان نیز ادامه داشته باشد و معمولاً چند ماه بعد از زایمان از بین می‌رود.

عروق اطراف رحم و لگن به دلیل افزایش جریان خون گشاد می‌شوند که رگ‌های خونی در مقعد و انتهای روده‌ی بزرگ از این قاعده مستثنی نیستند و همین امر موجب تشدید بواسیر در دوران بارداری می‌شود، بواسیر از مشکلات شایع مادران در دوران بارداری است که شدت آن در اواخر بارداری و حاملگی‌های بعدی بیشتر می‌شود.

فعالیت‌ها

می‌دانم که شما مادر مهربان به شدت درگیر تهیه‌ی سیسمونی و تزیین اتاق کودک‌تان و مدام در حال فعالیت هستید، اما توجه کنید که مراقبت از خود و فرزندتان وظیفه‌ی اول شماست، پس به حد کافی استراحت کنید. بهتر است برنامه‌ای برای پس از زایمان خود داشته باشید و با همسر خود در این رابطه مشورت کنید، اگر قرار است جشن بگیرید از همین حالا برنامه‌ریزی لازم را داشته باشید.

مواردی که می‌توانید راجع به آن‌ها صحبت کنید:

شیردهی نوزادتان و نحوه‌ی دریافت آموزش‌های شیردهی در دوران بارداری چگونه است؟

آیا می‌خواهید به کار بیرون از خانه بپردازید یا ماندن در خانه و بودن با کودک‌تان را ترجیح می‌دهید؟

نگران نباشید

ممکن است در ماه ششم بارداری با علایمی مثل قرمز شدن پوست کف دست، کبودی پا و جوش در بدن‌تان مواجه شوید که جای نگرانی نیست. بعضی از مادران به ویژه افرادی که پوست تیره دارند متوجه تغییر رنگی در پوست خود می‌شوند به خصوص در نواحی اطراف بینی، پیشانی، گونه‌ها و چشم‌ها که به این لک‌ها ماسک حاملگی (ملاسما) گفته می‌شود (چرا که مانند ماسکی بر روی صورت دیده می‌شود) و مدتی پس از زایمان کمتر می‌شود.

نبایدها

در این مرحله یک مادر باردار به کالری زیادی نیاز دارد که این کالری مورد نیاز نباید از مواد غیرمغذی و کم‌ارزش (مانند تنقلات شیرین) تأمین شود و باید از مواد غذایی با ارزش استفاده کرد که برای مدت طولانی شما را سیر نگه دارند و شما مابین وعده‌های غذایی احساس گرسنگی نکنید.

بایدها

هم‌چنان که رحم شما در حال بزرگ شدن است شاید این سؤال برای شما ایجاد شود که آیا هنگام سوار شدن ماشین نیاز هست که کمربند ایمنی خود را ببندید؟ پاسخ به این سؤال همیشه و در همه حال مثبت است. شما باید تحت هر شرایطی از کمربند ایمنی استفاده کنید تا از صدمات احتمالی پیشگیری کنید.

برای اینکه مقاومت خود را برای زایمان و نگهداری فرزند خود بهبود بخشید، در این دوران سعی کنید که پیاده‌روی منظم در بیرون از خانه یا بر روی تردمیل داشته باشید و یا از دوچرخه‌ی ثابت استفاده کنید.

برای اینکه میزان ورم پاهای خود را کاهش دهید نکات زیر را رعایت کنید:

  • از هر فرصتی سعی کنید استفاده کنید، دراز بکشید و پاهای خود را بالاتر از سطح بدن خود نگه دارید.
  • به مدت طولانی در یک جا ننشنید و پاهای خود را در زمان نشستن بر روی هم نیندازید و پاهایتان در حالت کشیده باشد.
  • به صورت مرتب ورزش مناسب کنید (ورزش دوران بارداری) تا جریان خون در بدن شما افزیش یابد.
  • مصرف کافی مایعات را فراموش نکنید که در مواردی باعث بهبود ورم‌های ایجاد شده نیز می‌شوند.
  • از جوراب‌های مخصوص حاملگی استفاده کنید.

اگر متوجه ورم حاد و ناگهانی در صورت یا دست خود شدید بلافاصله به مطب یا مرکزی که مراقبت‌های دوران بارداری خود را در آن‌جا دنبال می‌کنید مراجعه یا با پزشک خود تماس بگیرید و او را در جریان بگذارید، ورم ناگهانی دست و صورت از علایم خطر در دوران بارداری است که می‌تواند از علایم مسمومیت حاملگی نیز (پره‌اکلامپسی) باشد.

در صورتی که بواسیر شما درد زیاد یا خونریزی دارد، حتماً با پزشک خود در میان بگذارید.

پیشنهادها

جعبه‌ی زیبایی تهیه کنید و یادگاری‌هایی از دوران بارداری خود درون آن بگذارید. از جمله یادداشت‌ها و نامه‌های شما به فرزندتان، عکس‌های سونوگرافی جنین خود، عکس خود در ماه‌های مختلف بارداری، صدای ضبط شده‌ی خود با شعرها و قصه‌هایی که در این دوران برایش می‌خوانید تا بعد از به دنیا آمدن و بزرگ شدن فرزندتان آن را به او هدیه دهید و این احساس خوب را بعدها برایش شرح دهید.

با فکر کردن به کودک خود و لحظات زیبایی که قرار است در کنار هم تجربه کنید، نگرانی‌های خود در مورد زایمان، نگهداری نوزاد و هر آن چیزی که باعث تشویش شما می‌شود را کنترل کنید. دقایقی بنشینید و چشمان خود را ببندید و به چیزهایی که موجب آرامش شما می‌شود فکر کنید.

در طول مراجعات متعدد خود برای دریافت مراقبت‌های بارداری سعی کنید چندباری نیز با همراهی همسر خود بروید و او نیز در جریان شرایط شما قرار بگیرد، این امر باعث می‌شود که شما را بهتر درک کند.