هفته سی و سوم بارداری

جنین

در این هفته قد فرزند شما در حدود 44 سانتی‌متر و وزنش حدوداً به 2300 گرم می‌رسد،. او هم‌چنان به روند وزن‌گیری خود ادامه می‌دهد. پوست او از آن رنگ سرخی که قبلاً داشته فاصله گرفته و چین‌های بدنش کم می‌شود. همان‌طور که استخوان‌های بدن جنین شما سفت و سخت می‌شوند، استخوان‌های جمجمه‌ی او نرمی خود را حفظ کرده و کاملاً به هم نچسبیده‌اند تا عبور فرزندتان را از کانال زایمان راحت‌تر کند. فشاری که به سر جنین در طی زایمان وارد می‌شود ممکن است ظاهر سرش را به شکل مخروطی درآورد که مدتی پس از تولد رفع خواهد شد.

ظاهر او به طور کامل شکل پیدا کرده و از این به بعد تغییر خاصی نخواهد کرد و به همان شکلی است که در هنگام تولد خواهید دید. حرکات جنین رفته رفته شباهت بیشتری به یک کودک متولد شده دارد. در هنگام خواب چشمان خود را می‌بندد و با بیدار شدن چشمان خود را باز می‌کند و به دلیل اینکه دیواره‌ی رحم در هفته‌های پایانی نازک‌تر می‌شود نور بیشتری به جنین می‌رسد و او تفاوت بین شب و روز را درک می‌کند. اگر به دلایلی در این هفته زایمان کنید، ممکن است با بستری شدن نوزادتان در بخش NICU (بخش مراقبت‌های ویژه‌ی نوزادان) به رشد خود ادامه دهد و بعد از اطمینان از وضعیت سلامت نوزاد و رشد او مرخص شود.

در این مرحله میلیاردها سلول عصبی در مغز فرزندتان تشکیل شده که کمک می‌کند مردمک چشمش در مقابل نور واکنش نشان دهد و باز و بسته شود. میزان مایع آمنیوتیکی که دور جنین را فرا گرفته در این هفته به کمترین مقدار خود می‌رسد تا او فضای بیشتری برای تکان خوردن داشته باشد و تا هفته‌ی آخر افزایش چندانی نخواهد داشت. به دلیل کاهش مایع آمنیوتیک و بزرگ شدن جنین (در واقع در این مرحله حجم فضای اشغالی جنین بیشتر از حجم مایع آمنیوتیک است) ضربه‌های او را بیشتر و تیزتر احساس خواهید کرد.

ممکن است پزشک شما برای زودتر رسیدن ریه‌های جنین به شما کورتیزون تجویز کند، خصوصاً اگر پزشک پیش‌بینی کند که زایمان زودرس خواهید داشت.

فرزندتان در حال آماده کردن سیستم ایمنی خود با آنتی‌بادی‌های مورد نیاز برای تولد و زندگی بیرون از رحم بوده و اگر در این هفته به دنیا آید به دلیل عدم آمادگی کامل سیستم ایمنی، نیاز دارد در محیط و شرایط استریلی باشد.

به طور کلی نوزادان در زمان تولد در یکی از سه دسته‌ی نارس، زودرس و رسیده قرار می‌گیرند:

  • نوزاد نارس: نوزادی که قبل از اتمام هفته‌ی 37 بارداری به دنیا آمده و دستگاه تنفس او تکامل کافی نیافته است؛
  • نوزاد زودرس: نوزادی که قبل از هفته‌ی 37 به دنیا آمده اما دستگاه تنفس او تکامل یافته است؛
  • نوزاد رسیده: نوزادی که بین هفته‌های 37-42 به دنیا آمده است.

از ویژگی‌های نوزادان نارس می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • کم وزنی شدید، وزن کمتر از 2500 گرم؛
  • افزایش خطر عقب‌ماندگی ذهنی و جسمی؛
  • نیاز به حمایت‌های تغذیه‌ای.

بدن مادر

احتمال دارد مچ دست شما مانند سایر بافت‌های بدنتان دچار تورم شود و درد در مچ دست خود احساس کنید که می‌تواند سبب افزایش فشار در کانالی که در مچ دست وجود دارد و عروق و اعصاب را وارد دست می‌کند، شود.

در نتیجه اعصاب این منطقه تحت فشار قرار گرفته و باعث بی‌حسی، خارش، تیر كشیدن، احساس سوزش و یا درد مبهم می‌شود.

برای کاهش این عوارض می‌توانید از مچ بند استفاده نمایید و در هنگام خواب بهتر است به وسیله‌ی یک بالش دست‌ها را بالاتر از سطح بدن بیاورید و در طی روز حتماً به دست‌ها استراحت دهید. امکان دارد با پاره شدن کیسه‌ی آب، شما وحشت‌زده شوید. کیسه‌ی آب حاوی مایع دور نوزاد است. تقریباً از هر 10 مادر باردار 1 نفر پاره شدن ناگهانی کیسه‌ی آب در منزل و اغلب در خواب را تجربه می‌کند. اما سایرین فقط قطراتی از آن را درون لباس زیر خود مشاهده خواهند کرد. با این وجود باید تشخیص افتراقی انجام شود تا مشخص شود این قطرات، ادرار مادر باردار بوده و یا مایع آمنیوتیک؟!

مایع آمنیوتیک شفاف و بدون بو است. اگر مشکوک به پاره شدن کیسه‌ی آب شدید سریعاً به پزشک خود اطلاع دهید. قبل از معاینه‌ توسط پزشک یا ماما و تأیید پارگی، شما نباید از تامپون استفاه نمایید و یا رابطه‌ی جنسی داشته باشید، زیرا اگر پارگی کیسه آب رخ داده باشد احتمال آلودگی باکتریال واژن شما افزایش می‌یابد.

اجازه دهید پزشک تشخیص نهایی را بدهد. نمی‌توان تشخیص را بر پایه‌ی بدون بو و یا شفاف بودن گذاشت، زیرا در صورت مشاهده‌ی رنگ متمایل به سبز و بوی نامطبوع شک به وجود عفونت در مایع آمنیوتیک است. بسیاری پزشکان با پاره شدن کیسه‌ی آب، شما و فرزندتان را از نظر گسترش عفونت ارزیابی خواهند کرد. احتمال دارد با تحریک درد توسط دارو انقباضات زایمانی را آغاز کنند.

 

فعالیت‌ها

اگر قصد دارید که زایمان طبیعی کنید درباره‌ی انجام اپیزیاتومی مطالعه داشته باشید و نگرانی‌هایتان را با پزشک یا مامای خود در میان بگذارید. اپیزیاتومی یک شکاف جراحی است که در مواقع لزوم برای بزرگتر کردن دهانه‌ی خروجی واژن انجام می‌دهند تا به روند زایمان کمک کند. انجام اپیزیاتومی در واقع نسبت به روند طبیعی و هر چند سخت زایمان می‌تواند باعث مشکلاتی شود.

جهت کاهش شانس انجام اپیزیاتومی توصیه‌های زیر را انجام دهید:

  • تغذیه خوب داشته باشید (پوست سالم به آسانی کشیده می‌شود و انعطاف‌پذیر است و احتمال پارگی کاهش می‌یابد)؛
  • انجام ورزش کگل (ورزشی برای حمایت عضلات کف لگن)؛
  • فاز دوم زایمان آرام و کنترل‌شده پیش رود؛
  • کمپرس گرم و حمایت در طول زایمان؛
  • ماساژ تراپی ناحیه‌ی تناسلی.

اگر جز 77 درصد مادرانی هستید که می‌خواهید پس از تولد خودتان به نوزادتان شیر دهید بهتر است از همین حالا در کلاس‌های آموزش شیردهی شرکت کنید و کتاب و یا سی‌دی آموزشی مربوط به این موضوع را خریداری کنید.

تمرین‌های مربوط به تنفس در حین زایمان را که در کلاس‌های آمادگی برای زایمان به شما آموزش داده‌اند، هر روز تمرین کنید.

نگران نباشید

ناحیه‌ی افزایش وزن در خانم‌های باردار بسیار متفاوت است، حتی اگر افزایش وزن و زمان بارداری یکسانی داشته باشند.
هم‌چنین شکل ظاهری شکم به دلیل اندازه و نحوه‌ی قرار گرفتن فرزندتان درون رحم و قد او متفاوت بوده و به خاطر همین موضوع امکان دارد شکم شما پهن اما شکم مادر باردار مشابه شما خیلی کوچک‌تر و یا بالاتر و بالعکس باشد. بنابراین نگران نباشید، تمامی این ظواهر طبیعی هستند.
 

نبایدها

به دلیل اینکه سوخت و ساز بدنتان بالا رفته ممکن است احساس گرما کنید و با عرقی که می‌کنید آب زیادی از دست دهید، اما نباید جبران این کم‌آبی را با تأخیر انجام داد، زیرا عوارضی برای شما و فرزندتان در پی خواهد داشت، به همین دلیل سعی کنید به میزان کافی آب بنوشید.

بایدها

  • اگر کمی بی‌اختیاری ادرار را تجربه کرده‌اید باید جهت جلوگیری و پیشرفت این روند ورزش‌های کف لگن (کگل) را انجام دهید تا عضلات این قسمت را تقویت کنید.
  • اگر از لنزهای چشمی استفاده می‌کنید و باعث تحریک چشم شما می‌شود، باید تحت نظر پزشک اقدام به تعویض نمایید اما این روند پس از زایمان بهبود می‌یابد.

پیشنهادها

همان‌طور که در هفته‌های قبل بیان شد، روابط جنسی هیچ ممنوعیتی ندارد. اما بهتر است این کار در هفته‌های آخر توسط کاندوم انجام شود. در اواخر بارداری احتمالاً دست و پا و صورت‌تان ورم می‌کند و تا پس از زایمان رفع نمی‌شوند. اما بهتر است فعالیتی مانند شنا داشته باشید، زیرا زمانی که درون آب قرار دارید احساس بی‌وزنی می‌کنید و به جلوگیری از این روند کمک می‌کند. مطالعات نشان داده نوزادانی که مادرشان در طول بارداری رژیم غذایی حاوی مقدار فراوانی اسید چرب امگا3 که عمدتاً در روغن ماهی یافت می‌شود داشته‌اند، در هنگام تولد تکامل یافته‌تر بوده‌اند. رشد سلول‌های عصبی مغز جنین نیاز به مواد غذایی خاص از جمله دریافت اسید چرب امگا3 که منبع عمده‌ی آن ماهی است دارد. اسید چرب امگا3 هم‌چنین برای پوشش میلین سلول‌های مغز که باعث افزایش سرعت انتقال پیام می‌شوند، بسیار ضروری است. دکوزاهگزانوئیک اسید (اسیدچرب امگا3) برای مغز و تکامل بینایی فرزندتان بسیار حیاتی است. تجمع عمده‌ی دکوزاهگزانوئیک اسید در بدن فرزندتان در سه‌ماهه‌ی آخر بارداری اتفاق می‌افتد. این اسید چرب احتمالاً از زایمان زودرس و افسردگی پس از زایمان جلوگیری می‌کند.

اما آیا شما راجع به اینکه ماهی برای خانم‌های بارداری مضر است شنیده‌اید؟!

در واقع سازمان غذا و داروی آمریکا توصیه به مصرف دو وعده متوسط از انواع ماهی حاوی مرکوری پایین مانند میگو، تیلاپیا، سالمون و گربه‌ماهی می‌کند.

از ماهی‌هایی هم‌چون تن و نیزه‌ماهی اجتناب کنید، زیرا احتمال مسمومیت دارند.

بنابراین شما باید از منابع خوب این اسید چرب مانند ماهی، روغن کانولا یا کلزا و سایر دانه‌های روغنی استفاده نمایید تا بدنتان با کمبود این ماده‌ی حیاتی مواجه نشود.