ایمنی زایی واکسن های کوویید و راهکارهای بررسی آن

تلاش همگانی برای واکسیناسیون جهانی در برابر کویید-19 ، یکی از بزرگترین موارد واکسیناسیون همگانی در طول تاریخ است. در حال حاضر واکسن های متعددی برای بالا بردن ایمنی بدن در برابر ویروس کرونا وجود دارد. این مطلب باعث ایجاد سردرگمی در مورد کیفیت، تاثیرگذاری، و صحت شایعات مرتبط با هریک از آنها شده است. در این بین، درک صحیح از قدرت ایمنی زایی این واکسن ها میتواند باعث کاهش سردرگمی و تصمیم گیری بهتر در خصوص تزریق واکسن کویید مناسب شود و همچنین فردی که واکسینه شده با اطمینان و اعتماد به نفس بیشتری به فعالیت های روزمره خود بپردازد. این موضوع برای سالمندان و گروه های پرخطر حتی اهمیت بیشتری نیز پیدا می کند و ممکن است برخی افراد به نوعی به چشم یک ضرورت به آن نگاه کنند.

نکته اصلی در خصوص واکسن کویید-19 این است که تزریق هر یک از واکسن های تایید شده در کشورهای مختلف به معنای این نیست که شما کاملا در برابر ابتلا به بیماری کرونا مصون خواهید شد. هدف اصلی از واکسیناسیون، کاهش میزان مرگ و میر پس از ابتلا به ویروس و ایجاد مقاومت بیشتر نسبت به ویروس در افراد دارای ضعف سیستم ایمنی است. حتی کارآمدترین واکسن های کویید-19 نیز قادر به ایجاد مصونیت صد در صدی نیستند و بنابراین توصیه میشود که رعایت پروتکل های بهداشتی حتی پس از تزریق واکسن نیز ادامه پیدا کند.

یکی دیگر از سوالاتی که درباره واکسن ها مطرح است، مربوط به طول دوره ایمنی زایی آن هاست. این زمان بسته به نوع واکسن و دوز آن، سن فرد دریافت کننده واکسن و پاسخ بدن او متفاوت است اما در بهترین حالت بالاتر از 8 ماه نخواهد بود. بنابراین، هیچ شرکتی نمیتواند ادعا کند که میتواند به طور دائمی شما را نسبت به کویید-19 ایمن کند.

سازمان بهداشت جهانی (WHO) برای بررسی میزان ایمنی زایی یک واکسن، دستورالعملی را تنظیم کرده است که بر اساس آن شرکت های تولید کننده واکسن کویید باید میزان ایمنی و تاثیرگذاری محصول خود را پیش از تزریق همگانی آن واکسن به افراد جامعه گزارش کنند. مطالعه مورد نظر باید به صورت یک مطالعه مورد-شاهدی یا آینده نگر، و در سه فاز بالینی به گونه ای طراحی شود که در هر فاز تعداد افراد دخیل در مطالعه افزایش پیدا کنند.

افراد مورد مطالعه باید از لحاظ برخی فاکتورها مورد ارزیابی آزمایشگاهی قرار بگیرند. میزان ابتلای افراد به بیماری پس از تزریق واکسن باید با روش Real-time PCR و بر روی نمونه سوآب حلق یا بینی مورد بررسی قرار گیرد. میزان تحریک سیستم ایمنی پس از تزریق واکسن نیز با بررسی آنتی بادی علیه کویید-19 در خون افراد مورد مطالعه ارزیابی می شود. علاوه براین، به دلیل احتمال جهش یافتن این ویروس در بدن توصیه می شود که نمونه های بیماران با روش توالی یابی بررسی شود تا احتمال جهش در ویروس تزریق شده بررسی شود. در کنار این بررسی های تخصصی، توصیه شده است که سیستم های درگیر در واکنش های ویروسی مانند سیستم انعقادی بدن نیز مورد بررسی قرار گیرد تا عوارض احتمالی تزریق واکسن شناسایی شوند.

چیزی که در مورد تزریق هر واکسنی باید به خاطر داشته باشید این است که در صورتی که بدن شما به یکی از اجزای موجود در واکسن واکنش آلرژیک نشان داد باید از تزریق دوز دوم آن خودداری شود. علاوه براین، باید تمام تلاش خود را انجام دهید تا فاصله زمانی بین تزریق دوزهای اول و دوم واکسن کویید، تفاوت زیادی با فاصله پیشنهادی شرکت سازنده نداشته باشد. در این حالت، واکسن ها حداکثر کارایی و ایمنی زایی خود را خواهند داشت. علاوه براین، اطمینان حاصل کنید که واکسن مورد نظر مربوط به یک شرکت معتبر است و معیارهای بررسی اعلام شده توسط سازمان بهداشت جهانی به درستی در مورد آن انجام گرفته است. بنابراین، از تزریق واکسن های با منبع ناشناس و مربوط به شرکت های غیرمعتبر خودداری کنید.

ایمنی زایی واکسن های کوویید


با همه اینها، باید به خاطر داشته باشید که براساس توصیه سازمان بهداشت جهانی، بهترین واکسن کرونا، اولین واکسنی است که در منطقه شما در دسترس است. نباید منتظر نوع خاصی از این واکسن بمانید. تمامی واکسن های فعلی مراحل بررسی تاثیرگذاری و ایمنی را پشت سر گذاشته اند و بنابراین، تزریق آنها نسبت به عدم تزریق آنها ارجحیت دارد. با توجه به مکانیسم عمل واکسن ها و ماهیت ویروس کویید-19 می توان راهکارهایی را برای ارزیابی ایمنی زایی بدن در مقابل ویروس در نظر گرفت. یکی از این راهکارها بررسی میزان ایمنی زایی بدن در مقابل واکسن های کویید است که با ارزیابی آنتی بادی های اختصاصی علیه این ویروس در بدن حاصل می شود.

چنین تستی به فرد کمک می کند تا در صورت حصول ایمنی زایی پس از تزریق واکسن با اعتماد به نفس بیشتری فعالیت های روزمره خود را پیش ببرید و در صورتی که ایمنی زایی وی هنوز مناسب نیست نسبت به اقدامات بعدی و تزریق دوزهای بعدی در زمان مناسب و تحت نظر پزشک اقدام نماید. نباید فراموش کرد که حصول ایمنی زایی به معنای عدم رعایت پروتکل های بهداشتی نیست و همچنان باید این پروتکل ها را رعایت نمود. در صورت تمایل به ارزیابی ایمنی زایی و مصونیت خود پس از تزریق واکسن کویید-19 می توانید با آزمایشگاه های مرکز مام تماس گرفته و برای انجام این تست اقدام نمایید.

نویسنده و مترجم : فرزانه رامی

منابع : cdc who gavi