بیماری های کبدی و علائم آن

کبد یکی از اندام های مهم در بدن است که صدها عملکرد مرتبط با متابولیسم، ذخیره انرژی و سم زدایی را انجام می دهد. محل قرار گیری کبد در بدن درست زیر قفسه سینه و در سمت راست شکم می باشد. بیماری های کبدی می توانند از نسلی به نسل دیگر منتقل شده و ژنتیکی باشند. عوامل محیطی مختلفی از جمله ویروس ها، ژنتیک، بیماری های خود ایمنی، مصرف بیش از حد الکل، رژیم غذایی بد و چاقی می توانند به کبد شما آسیب برسانند که با گذر زمان ممکن است به کبد چرب ، سیروز کبدی و در نهایت آسیب کبدی تبدیل شود اما با تشخیص به موقع این بیماری های کبدی می توان اقدام به درمان کرد و مانع از پیشرفت بیماری شد.

علائم کلی بیماری های کبدی

علائم بیماری های کبدی بسته به علت بیماری متفاوت هستند. هرچند تعدادی از این علائم مشترک است و  نشان دهنده وجود یک بیماری کبدی می باشد. این علائم عبارتند از:

  •    پوست و چشم زرد رنگ، معروف به زردی
  •    ادرار تیره
  •    ناخن های سفید
  •    ریزش مو
  •    گرفتگی مکرر عضلات
  •    فراموشی و ضعف حافظه
  •    تپش قلب
  •    ناتوانی یا از بین رفتن میل جنسی
  •    خونریزی مکرر از بینی و لثه
  •    مشاهده خون در مدفوع
  •    تورم در ناحیه مچ پا، پاها و یا شکم
  •    حالت تهوع و استفراغ
  •    کاهش اشتها
  •    خستگی مداوم
  •    خارش پوست و کبودی بدن


بیماری های تاثیرگذار بر کبد

بیماری های مختلفی هستند که بر کبد اثر می گذارند که در اینجا به معرفی تعدادی از آنها می پردازیم:

1: هپاتیت
هپاتیت یکی از بیماری های عفونی ویروسی بدن است که منجر به التهاب ، آسیب و اختلال در عملکرد کبدی می شود. همه انواع این بیماری مسری بوده اما می توان با دریافت واکسن های هپاتیت A و B و داشتن رابطه جنسی ایمن خطر ابتلا به این بیماری ها را کاهش داد. هپاتیت دارای 5 نوع مختلف است که عبارتند از:
•    هپاتیت A: این نوع از هپاتیت از طریق تماس با آب یا غذای آلوده منتقل می شود.
•    هپاتیت B: این نوع می تواند از طریق مایعات بدن از جمله خون و مایع منی منتقل می شود.
•    هپاتیت C: از طریق تماس یک فرد با خون فرد مبتلا این نوع هپاتیت گسترش می یابد.
•    هپاتیت D: این بیماری در افرادی مشاهده می شود که مبتلا به دیابت نوع B هستند و از طریق خون آلوده و تماس جنسی منتشر می شود.
•    هپاتیت E: معمولا افراد به دلیل مصرف آب و غذای آلوده به این بیماری مبتلا می شوند اما به طور کلی فرد پس از چند روز بهبود می یابد.


2: سرطان
زمانی که یک فرد دچار سرطان می شود در مرحله متاستاز سلول های سرطانی می توانند کبد را درگیر کرده و منجر به ایجاد سرطان کبد به نام کارسینوم هپاتوسلولار شود. این سرطان می تواند از کبد به نقاط دیگر متاستاز دهد.


3: نارسایی کبدی
نارسایی کبدی به معنی آسیب دیدن بخش قابل توجهی از کبد و از دست رفتن عملکرد آن می باشد. نارسایی کبدی در ابتدا ممکن علائمی نداشته باشد اما با گذشت زمان فرد متوجه آنها می شود.


4: ژنتیک
برخی از بیماری های کبدی ژنتیکی هستند که عبارتند از:
•    هموکروماتوز
•    بیماری ویلسون
•    نقص در آلفا-1 آنتی تریپسین

5: سیروز کبدی
سیروز کبدی در نتیجه آسیب مداوم و طولانی مدت در کبد ایجاد می شود. سیروز کبدی در مراحل اولیه قابل درمان است اما اگر به آن توجهی نشود می تواند یک بیماری کشنده باشد.


6: بیماری های خود ایمنی
تعدادی از بیماری های خود ایمنی هستند که در آنها سیستم ایمنی دچار اختلال شده، سلول های کبد را عنوان بیگانه شناسایی کرده و از بین می برد.


7: بیماری کبد چرب
بیماری کبد چرب در اثر تجمع چربی در آن می باشد. دو مدل کبد چرب وجود دارد که نوع اول در اثر مصرف بالای الکل ایجاد می شود و به آن بیماری کبد چرب الکی گفته می شود و نوع دوم بیماری کبد چرب غیرالکلی است که توسط عوامل دیگری ایجاد می شود.


ریسک ابتلا به بیماری های کبدی در چه افرادی بالاتر است؟

•    افرادی که مصرف بالای الکل دارند (احتمال ابتلا به کبد چرب الکلی بالاست)
•    افراد چاق
•    افراد دارای دیابت نوع 2
•    افرادی که تتو یا پیرسینگ دارند
•    افراد معتادی که از سرنگ های مشترک استفاده می کنند
•    افراد با رابطه جنسی پرخطر
•    افرادی که در معرض مواد سمی و شیمیایی خاص هستند
•    افراد با سابقه خانوادگی برای بیماری های کبدی

تشخیص بیماری های کبدی

زمانی که یک فرد علائم بیماری های کبدی از جمله کبد چرب و سیروز کبدی را در خود مشاهده می کند لازم است که به پزشک مراجعه کند. در ابتدا پزشک سوالاتی در مورد داروهای مصرفی و سابقه خانوادگی فرد مراجعه کننده برای بیماری های کبدی می پرسد. در صورت تشخیص اولیه برای این بیماری، پزشک می تواند آزمایش خون را برای بررسی عملکرد کبد، انجام سونوگرافی، MRI و سی تی اسکن درخواست داده تا با دقت بالایی بیماری را تشخیص دهد. در صورت نیاز به انجام آزمایشات مورد نیاز و بررسی سلامت کبد خود می توانید به آزمایشگاه های مرکز مام مراجعه کنید و از خدمات ما بهره مند شوید.

نویسنده و مترجم : پریسا جاوید زاده

منابع : healthline mayoclinic