عوارض احتمالی سلول درمانی

سلول درمانی با استفاده از سلول های بنیادی دانشی نوین است که هنوز در مرحله تحقیقاتی خود به سر می برد. شاید از خودتان بپرسید چه دلایلی باعث شده است که چنین روش درمانی قدرتمندی هنوز اجازه رسمی برای استفاده در بالین را دریافت نکرده است. دلیل این امر وجود برخی از مشکلات و عوارض ناشی از درمان است که لازم است پیش از ورود این روش درمانی به بالین بیماران برطرف شود. بسیاری از این مشکلات نتیجه  مصرف داروهای جانبی بوده که برای انجام سلول درمانی مورد استفاده قرار می گیرند. اما تعداد کمی نیز نتیجه ورود خود سلول ها به بدن بیمار هستند.

در اینجا برخی از عوارض سلول درمانی که تحقیقات سعی در از بین بردن آن ها دارند را بررسی می کنیم:

1- عفونت

سلول درمانی نیز مانند هر پیوند دیگری نیازمند تزریق سلول های بیگانه به بدن یک فرد است. با اینکه در پیوند تلاش می شود تا سلول های پیوندی تا حد امکان ساختار مشابه با میزبان را داشته باشند، اما حتی کوچکترین درجه اختلاف هم ممکن است باعث بروز پاسخ ایمنی در بدن بیمار و رد پیوند شود. به همین دلیل، توصیه می شود که بیماران چند هفته قبل و بعد از پیوند، از داروهای سرکوب کننده ایمنی استفاده کنند. مصرف این داروها باعث می شود که حساسیت سیستم ایمنی نسبت به سلول های جدید کاهش پیدا کرده و اختلافات کمی که ممکن است سلول های پیوندی با سلول های فرد بیمار داشته باشد را نادیده بگیرد. اما این کاهش حساسیت سیستم ایمنی همه جانبه بوده و ممکن است که حتی عوامل عفونی که وارد بدن فرد بیمار می شوند نیز توسط سیستم ایمنی وی نادیده گرفته شوند. از طرف دیگر، ممکن است که سیستم ایمنی متوجه تفاوت سلول های بنیادی پیوندی با سلول های طبیعی بدن شده و در جهت حذف آن ها اقدام کند که نتیجه آن بروز پاسخ ایمنی گسترده در بدن بیمار است. بنابراین، در سلول درمانی نیز مانند هر پیوند دیگری، احتمال رد سلول های پیوندی و ابتلا به عفونت های میکروبی شدید بعد از پیوند وجود دارد.


2- بیماری انسدادی ورید کبدی (VOD)

بیماری انسدادی ورید کبدی (VOD) یک مشکل بسیار جدی است که در آن ورید های کوچک داخل کبدی یا سایر وریدهای کبدی در اثر تزریق سلول های بنیادی به خون دچار انسداد می شوند. با این حال که این مشکل رایج نیست، اما در تمام مواردی که پیوند آلوژنیک انجام می شود، احتمال بروز آن وجود دارد. این مشکل در افراد مسن و کسانی که سابقه مشکلات کبدی دارند رایج تر است. 

3- قابلیت سرطان زایی سلول های بنیادی

یکی از ویژگی های سلول های بنیادی، قابلیت تکثیر آن ها در افراد است که این ویژگی را می توان در سلول های سرطانی نیز مشاهده کرد. بنابراین، یکی از نگرانی هایی که همواره در زمینه استفاده از سلول های بنیادی مطرح می شود، احتمال بروز سرطان در فردی است که پیوند سلول های بنیادی را دریافت کرده است. اگرچه این مشکل هنوز به صورت قطعی در افرادی که تحت چنین درمانی قرار گرفته اند گزارش نشده است، اما به دلیل ماهیت سلول های بنیادی، تحقیقات برای رفع این نگرانی احتمالی در دریافت کنندگان پیوند تحت بررسی قرار دارد.

با وجود مشکلاتی که در خصوص استفاده از سلول های بنیادی مطرح شد، اما احتمال بروز این مشکلات زیاد نیست و و مزایا و پتانسیل درمانی این سلول ها به قدری بالاست که استفاده از آن ها را در درمان بسیاری از بیماری هایی که در حال حاضر لاعلاج هستند توجیه می کند. پتانسیل بسیار بالای درمانی این سلول ها به نوعی معجزه گر بوده و تمایل به استفاده از این سلول ها در بین محققان و عموم مردم بسیار زیاد است. تحقیقاتی که به شکل روزمره در حال انجام هستند سعی در از بین بردن مشکلات سلول درمانی دارند و بر دانش ما در این حوزه می افزایند. یکی از بهترین راهکارها برای دستیابی به سلول های بنیادی و استفاده بعدی در درمان، ذخیره خون بند ناف است که این خدمت در بانک خون بند ناف ارائه می گردد.


نویسنده و مترجم : فرزانه رامی

منابع : cancer