پسوریازیس، بیماری التهابی پوست و ناخن

بیماری پسوریازیس یا بیماری صدف یک بیماری التهابی است که می تواند سیستم های مختلف بدن از جمله پوست را تحت تأثیر قرار دهد. این اختلال پوستی باعث می شود سلول های پوست تا 10 برابر سریعتر از حالت طبیعی تکثیر شوند، روی هم قرار بگیرند و در نتیجه پوست به صورت لکه های قرمز و دارای برجستگی درآمده و ظاهری شبیه صدف یا فلس ماهی را در فرد ایجاد کند.
پسوریازیس یک اختلال خود ایمنی است که می تواند در خانواده ها و در هر سنی از سن ۱۲ تا ۶۰ سالگی رخ دهد. اما اغلب در بزرگسالان زیر 35 سال ایجاد شده و مردان و زنان را به طور مساوی تحت تأثیر قرار می دهد. شروع این بیماری در زنان زودتر از مردان است. افراد مبتلا ممکن است جهش یا تغییراتی در ژن های خاصی داشته باشند که نشان دهنده دخالت ژنتیکی در توسعه آن است اما این بیماری نمی تواند از فردی به فرد دیگر منتقل شود. البته فقط 2 درصد از مردم به این بیماری مبتلا هستند و حدود یک سوم موارد پسوریازیس در سنین کودکی شروع می شود.

عوامل خطر

سابقه خانوادگی: به طور کلی محققان پزشکی معتقدند که تقریباً از هر 3 بیمار مبتلا به بیماری پسوریازیس یا بیماری صدف، یکی از اعضای نزدیک خانواده اش نیز از پسوریازیس رنج می برد. بنابراین داشتن یک والد یا دو والد مبتلا به پسوریازیس خطر فرد را افزایش می دهد. اگر هر دو والدین پسوریازیس داشته باشند احتمال ابتلای کودکان به این بیماری 75% و اگر یکی از والدین به پسوریازیس مبتلا باشد، خطر ابتلا به این بیماری در کودکان 15% است.

فشار: از آنجا که استرس می تواند بر سیستم ایمنی بدن شما تأثیر بگذارد، استرس بالا می تواند خطر ابتلا به بیماری پسوریازیس یا بیماری صدف را افزایش دهد.

سیگار کشیدن : سیگار کشیدن نه تنها خطر ابتلا به پسوریازیس، بلکه ممکن است شدت بیماری را نیز افزایش دهد. همچنین ممکن است در بروز اولیه بیماری نقش داشته باشد.

عفونت های باکتریایی، جراحی، آسیب دیدگی یا آفتاب سوختگی پوست، مصرف زیاد الکل و حتی هوای سرد و خشک نیز می توانند از علت بروز بیماری پسوریازیس باشند.

انواع پسوریازیس

•    پسوریازیس پلاکی
-    رایج ترین شکل پسوریازیس (در 80% از افراد مبتلا به پسوریازیس)
-    ایجاد لکه های پوستی (ضایعات) خشک، برجسته و قرمز و پوشانده شده با فلس های نقره ای
-    پلاک ها معمولاً در آرنج، زانو، کمر و معمولاً در تعداد کم یا زیاد و خارش دار یا حساس

•    پسوریازیس پوست سر (در بیش از 60 %)
-    پوسته پوسته شدن خط مو، پیشانی، پشت گردن و پوست داخل و اطراف گوش ها

•    پسوریازیس ناخن (حدود 50%) و دست و پا ( در 12 تا 16%)
-    ناخن های ضخیم، شکاف دار یا برجسته و یا ایجاد گودی، رشد غیر طبیعی و تغییر رنگ ناخن (حتی ممکن است شل شده و از بستر ناخن جدا شوند)
-    خونریزی یا خارش کف دست و پا در اثر خشکی و ضخیم شدن و ترک خوردگی پوست

•    پسوریازیس تناسلی
-    بسیار شایع و درگیری حدود دو سوم از افراد مبتلا به پسوریازیس
-    درگیری پوست ناحیه تناسلی و همچنین قسمت داخلی و بالای ران

•    پسوریازیس معکوس (در حدود 25%)
-    عمدتاً در چین های پوستی مانند زیر بغل، کشاله ران، باسن و سینه
-    ایجاد لکه های قرمز پوستی با سطح صاف که با خارش و تعریق بدتر می شود
-    عفونت های قارچی ممکن است باعث ایجاد این نوع پسوریازیس شوند

•    پسوریازیس قطره‌ای یا گوتات (در تقریباً 8%)
-    ایجاد معمولاً توسط عفونت باکتریایی مانند گلودرد استرپتوکوکی
-    در درجه اول درگیری بزرگسالان
-    شامل پوسته پوسته شدن، لکه های کوچک، گرد و قرمز ناشی از التهاب روی تنه، بازوها یا پاها

•    پسوریازیس چرکی (در حدود 3%)
-    ایجاد ضایعات چرکی مشخص بصورت لکه های گسترده یا در نواحی کوچکی از کف دست یا پا

•    آرتریت پسوریاتیک ( التهاب مفصلی پسوریازیس )
-    تورم، سفتی و آسیب پیشرونده مفاصل (گاهی علائم مفصلی اولین یا تنها علامت یا نشانه پسوریازیس است)
-    گاهی اوقات فقط تغییر در ناخن
-    امکان آسیب دائمی مفصل در جدی ترین موارد

بطور کلی، علائم پسوریازیس می تواند بسته به نوع بیماری در افراد مختلف متفاوت باشد.


علل ایجاد

اگرچه فرایند بیماری پسوریازیس یا بیماری صدف به طور کامل درک نشده است، اما تصور می شود که در افراد مبتلا به این بیماری سرعت رشد سلول ها بیش از اندازه زیاد است. دقیقاً مشخص نیست چه چیزی باعث نقص سیستم ایمنی می شود اما محققان معتقدند که عوامل ژنتیکی و محیطی در این امر نقش دارند. در رایج ترین نوع پسوریازیس که به عنوان پسوریازیس پلاکی شناخته می شود، پوست با سرعت بیشتری نسبت به حالت عادی بازسازی می شود و منجر به ایجاد فلس و لکه های قرمز می شود.
سه مطالعه گسترده در جمعیت نشان داده است پسوریازیس بین 60 تا 90% قابل وراثت است. تاکنون بیش از 12 ژن در ارتباط با این بیماری شناسایی شده است. ژن هایPSORS1  (در 30 تا 50% از موارد پسوریازیس) تا PSORS9 به عنوان ژن های دخیل در ایجاد پسوریازیس نامیده می شوند. سه ژنHLA-C ، CCHCR1 و CDSN به طور قابل توجهی با پسوریازیس دارای ارتباط هستند. HLA-C با ارائه آنتی ژن، در پاسخ های ایمنی شرکت می کند و CCHCR1 پروتئینی را می سازد که در لایه برداری پوست دخیل است اما در پسوریازیس دارای نقص است.

تشخیص و درمان 

از آنجا که علائم پسوریازیس به طور معمول آشکار است، اکثر پزشکان می توانند با یک معاینه فیزیکی ساده پسوریازیس را تشخیص دهند. در صورتی که علائم فرد مبهم باشد، ممکن است پزشک از محل درگیر، نمونه پوستی کوچکی بگیرد (بیوپسی) تا در آزمایشگاه دقیق تر بررسی شود.
پسوریازیس یک بیماری شایع و مزمن (طولانی مدت) است که هیچ درمانی ندارد؛ برای چند هفته یا ماه شعله ور می شود اما با طیف وسیعی از درمان ها می توان برای مدتی علائم پسوریازیس و ظاهر لکه های پوستی را بهبود بخشید. در بیشتر موارد، اولین درمان مورد استفاده درمان موضعی شامل کرم ها و پمادها است. انواع خاصی از داروها یا درمان ها ممکن است علائم را بهتر تسکین دهند و یا با مسدود کردن ارتباط بین سیستم ایمنی بدن و ژنهای معیوب از پسوریازیس جلوگیری کنند. در شرایط حاد بیماری ممکن است از درمانی به نام فتوتراپی (قرار دادن پوست در معرض انواع خاصی از اشعه ماوراء بنفش) استفاده شود. در موارد حادتر که درمان های فوق بی اثر است، ممکن است از درمان های سیستمیک (هدفمند) شامل داروهای خوراکی یا تزریقی استفاده شود. تغییر در عادات سبک زندگی نیز می تواند زندگی افراد مبتلا به پسوریازیس را بهبود بخشد.
افراد مبتلا به پسوریازیس در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به برخی بیماری ها مانند بیماری های قلبی عروقی، بیماری های متابولیک مانند دیابت نوع 2، افسردگی و سایر مسائل مربوط به سلامت روان نیز هستند. درمان این بیماری می تواند به بهبود علائم پسوریازیس و همچنین کاهش خطر ابتلا به سایر بیماری ها مانند آرتریت پسوریاتیک، بیماری قلبی، چاقی، دیابت و افسردگی کمک کند.

نویسنده و مترجم : مونا درساره

منابع : psoriasis ncbi mayoclinic nhs webmd