عوامل خطر سرطان دهانه رحم

سرطان دهانه رحم، در پائین ترین قسمت رحم در بانوان ایجاد می شود. با وجود اینکه همه زنان بالای 21 سال که ازدواج کرده اند یا سابقه رابطه جنسی داشته اند، باید به شکل منظمی از لحاظ وجود سرطان دهانه رحم غربالگری انجام دهند اما در برخی از بانوان خطر ابتلا به این بیماری بالاتر است. آگاهی داشتن از عوامل خطر ساز این بیماری، کلید تشخیص به موقع و پیشگیری از آن می باشد. چرا که برخی از خطرات قابل کنترل هستند. در قسمت بعدی به معرفی انواع فاکتورهای خطرناک مرتبط با سرطان دهانه رحم می پردازیم:


1: ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)

تقریباً همه موارد سرطان دهانه رحم مربوط به ویروس HPV می باشد، تاکنون بیش از 100 نوع از این ویروس ها شناسایی شده است. شایع ترین راه انتقال ویروس پاپیلومای انسانی HPV ، رابطه جنسی و تماس پوست با پوست یا یوست با مخاط می باشد. رابطه جنسی می تواند از نوع واژینال، مقعدی و یا دهانی باشد. 
ویروس HPV بسیار شایع بوده و بسیاری از افراد جامعه حداقل یک بار در زندگی خود به این بیماری مبتلا می شوند. در اغلب موارد علائمی را در فرد مبتلا ایجاد نمی کند و سیستم ایمنی فرد، به شکل خودکار آن را از بین می برد. با این حال برخی از آن ها خطرناک هستند و عامل اصلی سرطان دهانه رحم می باشند. انواع ویروس اچ پی وی به دو گروه پر خطر و کم خطر تقسیم می شوند. گروه پرخطر عامل سرطان و گروه کم خطر منجر به زگیل های تناسلی می شوند. همچنین توجه داشته باشید که ویروس HPV ممکن است باعث سرطان های مختلفی از جمله سرطان فرج، واژن، آلت تناسلی، مقعد، دهان و گلو نیز گردد.
در حال حاضر هیچ درمانی برای ویروس پاپیلومای انسانی HPV وجود ندارد. اما انجام غربالگری منظم با روش های آزمایش پاپ اسمیر و HPV ممکن است مانع از ابتلا به سرطان دهانه رحم گردد. همچنین، دریافت واکسن های HPV ممکن است با محافظت از فرد در برابر انواع سرطان زای این ویروس، خطر ابتلا به این بیماری را به میزان قابل توجهی کاهش دهند. این واکسن ها دارای محدودیت سنی است بنابراین برای دریافت آن لازم است از پزشک مشاوره لازم را دریافت کنید.


2: کلامیدیا

کلامیدیا نوعی عفونت منتقل شونده از راه جنسی است که می تواند محیط مناسب برای رشد و پیشرفت ویروس اچ پی وی ایجاد کند. از آنجایی که عفونت کلامیدیا معمولا فاقد علائم است باید از پزشک خود بخواهید که این انجام این آزمایش را برای شما درخواست دهد. انجم این تست برای افرادی که از لحاظ جنسی فعال هستند، ضروری است.


3: سابقه فعالیت جنسی

برخی عوامل که مرتبط به دشتن رابطه جنسی هستند می توانند ریسک ابتلا به سرطان دهانه رحم را در افراد بالا ببرند. از جمله این فاکتورها می توان به داشتن رابطه جنسی در سنین زیر 18 سالگی و داشتن بیش از یک شریک جنسی اشاره نمود. 


4: سیستم ایمنی ضعیف

افرادی که دچار نقص در سیستم ایمنی هستند احمال بیشتری برای ابتلا به عفونت ویروس HPV و سرطان دهانه رحم دارند. از شایع ترین علل نقص سیستم ایمنی می توان به مصرف داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی (مانند پس از پیوند اعضا، یا درمان بیماری های خود ایمنی) و داشتن ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) اشاره کرد. هنگامی که سیستم ایمنی بدن به درستی کار نمی کند، بدن بیشتر مستعد ابتلا به عفونت هایی مانند HPV است و قدرت کمتری برای مبارزه با سلول های سرطانی و جلوگیری از رشد آن ها خواهد داشت. 


5: سیگار کشیدن

خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم در افراد سیگاری دو برابر افراد غیر سیگاری است. تنفس در دود سیگار نیز خطر ابتلا را افزایش می دهد. 


6: سابقه بارداری

خانم هایی که دارای 3 یا تعداد بیشتری فرزند هستند، خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم در آن ها افزایش می یابد. دلایل این امر عبارتند از:

زنانی که دارای چند نوزاد هستند ممکن است از لحاظ جنسی فعال تر بوده و خطر ابتلا به ویروس اچ پی وی در آن ها بالاتر است؛

زنان باردار به علت تغییرات هورمونی و ضعف در سیستم ایمنی ممکن از لحاظ ابتلا به عفونت اچی پی وی حساس تر باشند؛

سن هم می تواند یک فاکتور باشد، زنانی که در سنین زیر 20 سال بچه دار می شوند خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم در آن ها بیشتر از زنانی است که در سنین بالای 25 سال صاحب فرزند می شوند.


7: رژیم غذایی

شواهد فزاینده ای وجود دارد که نشان می دهد عدم مصرف کافی سبزیجات و میوه ها ممکن است خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم را افزایش دهد.


8: مصرف قرص های جلوگیری از بارداری

مصرف قرص های ضد بارداری خوراکی به مدت پنج سال یا بیشتر در مقایسه با زنانی که هرگز از قرص های ضد بارداری استفاده نکرده اند ، خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم را افزایش می دهد. 


9: قرار گرفتن در معرض DES در رحم

از سال 1940 تا 1971، به برخی از زنان در ایالات متحده داروی دی اتیل استیلبسترول یا DES داده شد تا از سقط جنین جلوگیری شود، اما این دارو اغلب پیامدهای جدی برای نوزادان آن ها به همراه داشت. زنانی که در رحم مادر (زمان جنینی) در معرض DES قرار گرفته بودند، خطر ابتلا به یک نوع سرطان نادر به نام آدنوکارسینوم واژینال یا سرویکس در آن ها بسیار بالاتر بود. 


10: سابقه خانوادگی 

اگر در خویشاوندان درجه یک مانند مادر یا خواهر، سابقه ابتلا به سرطان دهانه رحم وجود داشته باشد خطر ابتلا به این بیماری در مقایسه با افرادی که سابقه خانوادگی در این زمینه ندارند، بیشتر خواهد بود.

نویسنده و مترجم : پریسا جاوید زاده

منابع : cancercenter