نقش سلول های بنیادی در درمان ایسکمی

بدن شما برای ادامه حیات خود نیازهای مختلفی از جمله غذا، آب، خواب و اکسیژن دارد. اکسیژن پس از ورود به ریه ها، به جریان خون وارد می شود و سپس از طریق جریان خون به رگ های خونی شامل سیاهرگ ها و شریان های سراسر بدن می رود. گرفتگی در هر یک از سیاهرگ ها مشکلی به نام ایسکمی را ایجاد می کند. بدین معنی که جریان خون و در نتیجه اکسیژن در قسمتی از بدن شما محدود شده یا کاهش می یابد و در نتیجه، بافت در آن بخش از بدن خون و اکسیژن کافی دریافت نمی کند.

ایسکمی می تواند تقریباً در هر نقطه ای از بدن اتفاق بیفتد. با این حال، شایع ترین مناطق آسیب دیده قلب، مغز، روده و انگشتان دست و پا است. شرایط بیماری بسته به محلی که درگیر می شود می تواند متفاوت باشد و حتی منجر به سکته قلبی یا مغزی شود. 

یکی از دلایل اصلی در بروز ایسکمی، تصلب شرایین یا گرفتگی عروق (آرتریواسکلروز) است. در آترواسکلروز، پلاک هایی درون سیاهرگ ها تجمع پیدا کرده و به مرور زمان، منجر به سخت و باریک شدن رگ ها می گردد. از آنجایی که پلاک ها سخت، چسبنده و عموماً از جنس چربی هستند، تجمعشان باعث کُند شدن جریان خون درون رگ ها می شود.

ایسکمی همچنین می تواند در اثر لخته های خونی ایجاد شود و باعث جلوگیری ناگهانی جریان خون شود. حتی ممکن است تکه هایی از این لخته خونی جدا شود و در نقطه ای دیگر از بدن باعث بروز مشکلی دیگر گردد.

ایسکمی در بعضی موارد هیچ علائمی ندارد و افراد اصطلاحاً به ایسکمی خاموش (silent ischemia) مبتلا هستند که می تواند منجر به سکته قلبی یا مغزی شود. علیرغم پیشرفت های قابل توجه در کنترل عوامل خطر و درمان با داروها و مداخلات پزشکی از جمله جراحی بای پس و استنت گذاری، بیماری های ایسکمیک قلب معمولاً منجر به نارسایی قلبی می شود که می تواند بار اجتماعی را تشدید نموده و میزان مرگ و میر را افزایش دهد. پیوند مبتنی بر سلول بنیادی یکی از امیدوارکننده ترین درمان ها برای بافت آسیب دیده میوکارد قلب است و انواع مختلف سلول های بنیادی در درمان بیماری های ایسکمیک قلبی کاربرد دارند.


درمان نارسایی های قلبی و ایسکمی با سلول های بنیادی 

حوادث قلبی عروقی یکی از علل اصلی مرگ و میر در سراسر جهان است و بیماری ایسکمیک قلب (IHD) که به دلیل مسدود شدن عروق قلبی ایجاد می شود، عامل 80 درصد از مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی عروقی است. اگرچه درمان های دارویی و جراحی فعلی باعث کاهش میزان مرگ و میر ناشی از سکته قلبی شده اند، اما نمی توانند بهبود ناحیه آسیب دیده را تقویت کنند.

درمان با سلول بنیادی مستقیماً عضله قلب را تقویت می کند؛ عملکردی که در هیچ یک از روش های درمانی دیده نمی شود. پیوند سلول های بنیادی (SCT) از زمان کشف تاکنون به یک راهکار درمانی جدید برای بهبود عملکرد قلب در بیماران مبتلا به نارسایی ایسکمیک پیشرفته قلب تبدیل شده است. در مطالعات نشان داده شده که درمان با سلول های بنیادی در 87% از بیماران مبتلا به نارسایی قلبی و ایسکمیک قلبی اثربخشی داشته است. 

سلول درمانی با توجه به شرایط، سن و وزن بیمار و به کمک سلول های بنیادی مختلف از جمله سلول های بنیادی جنینی (از خون بند ناف) و انواع دیگری از سلول های بنیادی (از بافت چربی یا مغز استخوان بیمار) قابل انجام است و به صورت وریدی (درون رگ ها) به بیمار تزریق می شود.

این سلول ها قادرند با اتصال به دیواره سیاهرگ ها به سلول های عضله قلب تبدیل شده و توانایی درمان سیاهرگ ها را دارند. سلول بنیادی همچنین با قابلیت تبدیل شدن به سلول های ماهیچه ای قلب در درمان نارسایی های قلبی کاربرد دارند.

از آنجایی که سکته مغزی با از دست دادن انواع سلول های متعدد از جمله رگ های خونی و نورون ها (سلول های عصبی) همراه است، درمان مبتنی بر سلول های بنیادی با قابلیت ترمیم و محافظت عصبی شامل کاهش پاسخ ایمنی و التهابی بدن، آینده امیدوارکننده ای در درمان سکته است. سلول بنیادی با تقویت سیستم ایمنی بدن و کاهش التهاب ماهیچه قلب، روند بهبودی پس از عمل را نیز سرعت می بخشند. 

درمان مبتنی بر سلول های بنیادی در زمینه مدیریت سکته قلبی و مغزی ایسکمیک راهکارهای امیدوارکننده ای ارائه داده است. یافته های کنونی در زمینه درمان مبتنی بر سلول های بنیادی و همچینن اکتشافات در حال ظهور می تواند کاربرد درمان های سلول بنیادی را بهبود و گسترش دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص کاربردهای سلول های بنیادی با ما همراه باشید.

نویسنده و مترجم : مونا درساره

منابع : webmd gencell cureus