سرطان روده

سرطان روده بزرگ چیست و چگونه درمان می شود؟

سرطان روده بزرگ زمانی اتفاق می افتد که سلول های روده بزرگ یا راست روده به شکل غیرطبیعی و غیرقابل کنترلی شروع به رشد کنند، این موارد در ابتدا به عنوان یک پولیپ کوچک در روده مشاهده می شوند. این سرطان بسته به محلی که رخ می دهد می تواند به عنوان سرطان کولون یا روده بزرگ نامیده شود. اما اگر علاوه بر کولون بخش رکتوم را هم درگیر کند به آن سرطان کلورکتال گفته می شود. سرطان روده معمولا در افراد بالای 50 سال رخ می دهد، اگر این بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود روش های درمانی نتیجه بهتری خواهند داشت.


اجزای روده بزرگ

روده بزرگ متشکل از بخش های مختلفی است که به معرفی آن ها می پردازیم:

- روده کور یا سکوم (caecum): سکوم یا روده کور یک مجرای کیسه مانند با طول 6 سانتی متر است که روده بزرگ را به ایلئوم (آخرین قسمت روده کوچک) متصل می کند. اگر سرطان در سکوم ایجاد شود، مانند سرطان روده بزرگ درمان می شود.

- کولون :کولون طولانی ترین بخش روده بزرگ است. این بخش غذای کاملا هضم شده از سکوم را دریافت کرده و آب و مواد مغذی آن را جذب می کند. سپس مواد زائد را به سمت رکتوم می فرستد.

کولون به 4 ناحیه مختلف طبقه بندی می شود:

کولون صعودی یا بالا رو؛

کولون افقی؛

کولون نزولی یا پائین رو؛

کولون سیگموئیدی.

- رکتوم: رکتوم پائین ترین قسمت روده بزرگ می باشد که به کولون سیگموئیدی متصل است.

- معقد: پائین ترین قسمت رکتوم بوده، دهانه ای است که از طریق آن مدفوع از بدن خارج می شود.


علائم سرطان کولون و کلورکتال

به طور کلی علائم سرطان روده مبهم بوده و فرد می تواند دچار دردهای مبهم شکمی، خستگی، کم خونی و خون ریزی مقعد شود. باید دقت داشته باشید که سرطان روده و پولیپ ها در مراحل اولیه علائمی ندارند. پس ممکن است نیاز به انجام کولونوسکپی باشد. 

اما در مورد سرطان کلورکتال شایع ترین علائم عبارتند از:

گرفتگی یا درد معده؛

خونریزی مقعد، مدفوع تیره یا خون در مدفوع؛

کاهش اشتها؛

کاهش وزن؛

استفراغ؛

احساس خستگی و ضعف؛

زردی پوست و چشم.


انواع سرطان روده

سرطان کلورکتال دارای انواع مختلفی است که شایع ترین نوع آن آدنوکارسینوما می باشد. در اینجا به معرفی و توضیح تعدادی از انواع سرطان های کولون و کلورکتال می پردازیم:

1- آدنوکارسینوما

آدنوکارسینوماها تومورهایی هستند که در اندام های داخلی بدن به وجود می آیند. این تومورها در سلول هایی با خواص غده ای یا سلول های ترشح کننده آغاز شده و می توانند در بسیاری از اندام های مختلف مانند ریه یا سینه تشکیل شوند. در سرطان روده بزرگ، تومورهای اولیه به صورت پولیپ های کوچک آدنوماتوز شروع شده و به رشد خود ادامه می دهند، سپس می توانند به تومورهای بدخیم تبدیل شوند. اکثر قریب به اتفاق سرطان های روده بزرگ آدنوکارسینوما هستند.


2- تومورهای استرومایی دستگاه گوارش (GIST)

این ها تومورهایی هستند که در بافت ماهیچه ای دستگاه گوارش شروع می شوند، اگرچه به ندرت در روده بزرگ ظاهر می گردند. این نوع تومورها می توانند در ابتدا خوش خیم (غیر سرطانی) باشند ، اما بسیاری از آن ها به سرطان تبدیل خواهند شد. هنگامی که این اتفاق می افتد، به آن ها سارکوما (sarcomas) گفته می شود. اما اگر تومور گسترش نیافته باشد، یکی از روش های معمول برای درمان آن ها جراحی است. 


3- لنفوم

لنفوم سرطانی است که معمولاً غدد لنفاوی که بخشی از سیستم ایمنی بدن هستند را درگیر می کند. با این حال، می تواند در روده بزرگ یا راست روده نیز آغاز شود.


4- کارسینوئید ها

کارسینوئید ها تومورهایی هستند که در سلول های ترشح کننده هورمون های خاص در روده ایجاد می شوند. این نوع تومورها گاهی علائمی نداشته و جراحی یکی از روش های درمانی آن هاست.


5- سندرم تورکوت

سندرم تورکوت یک اختلال نادر است که عامل پولیپوز کلورکتال، سرطان کولون و تومورهای مغزی می باشد. در افراد مبتلا به این سندرم، جهش در ژن های مختلفی مشاهده شده است ، از جمله ژن های APC ،  MLH1 و MSH2  .


6- سندرم پتز-جگر (Peutz-Jeghers Syndrome)

سندرم پوتز-جگرز یک اختلال اتوزومال غالب است که ناشی از جهش در ژن STK11 واقع بر کروموزوم 19 می باشد که این ژن به عنوان یک ژن سرکوب کننده تومور عمل می کند.


7- سرطان کلورکتال خانوادگی (FCC)

بیش از 15%از بیمارانی که مبتلا به سرطان کلورکتال هستند دارای سابقه خانوادگی در زمینه این سرطان هستند. به نظر می رسد سرطان روده بزرگ در این خانواده ها از الگوی وراثت اتوزومال غالب پیروی می کند.


8- پولیپوز جوانی

این بیماری نادر ژنتیکی یک اختلال غالب اتوزومی است که اغلب در دوران کودکی بروز پیدا می کند. پولیپوز جوانی ناشی از جهش در ژن های مختلفی از جمله ژن های SMAD4/DPC4 و BMPR1A می باشد. 

به طور کلی سرطان کولون در مراحل اولیه علائم خاصی ایجاد نمی کند. بنابراین لازم است که با انجام آزمایشات روتین سلامت خود را پیگیری کرد. در آزمایشگاه های مرکز مام پنلی با عنوان پنل تشخیص بیماری های وراثتی وجود دارد که می توانید در صورت وجود جهش های مرتبط با سرطان ها، به انجام درمان های مناسب و یا پیشگیری از وقوع آن ها بپردازید. 


نویسنده و مترجم : پریسا جاوید زاده

منابع : stanfordhealthcare cancer