علائم سرطان مقعد، تشخیص و درمان این سرطان

سرطان مقعد چیست؟ و چرا ایجاد می شود؟ سرطان معقد حدود 1 تا 2 درصد از کل سرطان های روده را به خود اختصاص داده است و احتمال بروز آن در زنان بیشتر از مردان می باشد. این سرطان اغلب در افراد 55 تا 64 ساله مشاهده شده و بیشتر به اندام هایی مانند کبد و ریه ها متاستاز می کند. کانال مقعد، به لوله کوتاهی که در قسمت انتهایی رکتوم واقع شده است گفته می شود. رکتوم، قسمت انتهایی روده بزرگ است که محل عبور و خروج مدفوع از بدن می باشد. طول کانال مقعد بین 3 تا 5 سانتی متر بوده و دارای دو عضله حلقوی شکل (اسفنکتر) است که وظیفه آن ها جلوگیری از نشت مدفوع به بیرون می باشد. پوشش داخلی مقعد از جنس مخاط است و اکثر انواع سرطان معقدی از سلول های مخاطی آغاز می شوند. 


تفاوت اصلی بین سرطان مقعد و سرطان رکتوم چیست؟

بسیاری از مردم تصور می کنند که سرطان مقعد همان سرطان رکتوم است. در اینجا باید توضیح داده شود که یکی از تفاوت های بین سرطان مقعدی و سرطان رکتوم در نوع سلول هایی است که دچار تغییر و سرطانی شده اند، نه در محل وقوع بیماری. در سرطان مقعدی سلول های سنگفرشی پوست دچار تغییر و سرطانی شدن می شوند و این اتفاق ممکن است در رکتوم نیز رخ دهد اما جز سرطان های مقعدی به شمار می رود. 

با کمک آزمایشات پاتولوژی مشخص شده است که سرطان رکتوم یک آدنوکارسینوما یا سرطان سلول های غده ای روده بزرگ می باشد. این سرطان می تواند به کانال مقعد گسترش یابد، اما از بافت غدد نشأت می گیرد.

از دیگر تفاوت های سرطان مقعدی و سرطان رکتوم می توان به عامل ایجاد کننده و علائم آن ها اشاره نمود. تقریبا 90% از موارد سرطان مقعد مربوط با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) است، در حالی که سرطان رکتوم به HPV مربوط نمی باشد. به طور کلی، میزان شیوع سرطان مقعد به طرز قابل توجهی کمتر از سرطان رکتوم است.


علائم سرطان مقعد

در زمینه علائم انواع سرطان مقعدی می توان گفت که شایع ترین نشانه آن ها، خونریزی است. از سوی دیگر، خارش مقعد نیز می تواند از علائم هشدار دهنده سرطان مقعد باشد و چون خونریزی و خارش از نشانه های مشترک بین هموروئید و سرطان مقعد است، بسیاری از افراد تصور می کنند که دچار هموروئید شده اند که این امر تشخیص به موقع سرطان را به تعویق می اندازد.

دیگر علائم سرطان مقعدی عبارتند از:

احساس درد یا فشار در ناحیه مقعد؛

ایجاد یک توده یا برآمدگی در نزدیکی مقعد؛

تغییر در عادات روده؛

مشاهده ترشحات غیرمعمول از مقعد.

همانطور که در قسمت های بالاتر توضیح داده شد، علائم سرطان مقعد یا رکتوم متفاوت است که در اینجا نشانه های سرطان رکتوم را عنوان خواهیم کرد که عبارتند از:

مشاهده خون در مدفوع؛

کم خونی؛

تغییر در عادات روده؛

درد در ناحیه رکتوم؛

اسهال، یبوست یا احساس عدم تخلیه کامل روده؛

کاهش وزن بدون علت؛

درد مکرر، گاز، نفخ، پری یا گرفتگی عضلات.

در صورت مشاهده هریک از این علائم لطفا به پزشک متخصص مراجعه نمائید تا در صورت وجود بیماری، در مراحل اولیه تشخیص داده شود.


فاکتورهای خطر سرطان مقعد

در سرطان مقعد برخی عوامل وجود دارند که باعث بالا رفتن شانس ابتلا به این بیماری می شوند که عبارتند از:

عفونت به ویروس پاپیلومای انسانی (HPV): ویروس HPV انواع مختلفی دارد که برخی از آن ها مرتبط با زگیل های تناسلی، سرطان دهانه رحم، سرطان معقد و سرطان های سر و گردن هستند؛

داشتن رابطه جنسی معقدی (چه در زنان و چه مردان)؛

تعدد شرکای جنسی و افزایش خطر ابتلا به ایدز و HPV؛

بالا رفتن سن (اغلب سرطان مقعد در افراد بالای 55 سال مشاهده می شود.)؛

استعمال دخانیات؛

سیستم ایمنی ضعیف به دلیل ابتلا به بیماری یا مصرف نوعی داروی خاص.


تشخیص سرطان مقعد

امروزه برای تشخیص سرطان مقعدی روش های پاتولوژی و عکس برداری مختلفی در دسترس است که در این قسمت به معرفی آن ها می پردازیم:

1) زمانی که یک فرد با علائم مشکوک به سرطان معقد یا رکتوم به پزشک مراجعه می کند، در ابتدا پزشک متخصص با پرسیدن سوالاتی در مورد سابقه ابتلا به بیماری های خاص در خانواده، سبک زندگی فرد و علائم سعی در تشخیص اولیه بیماری دارد.

2) معاینه فیزیکی با استفاده از آنوسکوپ و آندوسکوپ؛

3) بررسی دیجیتال رکتوم (DRE)؛

4) نمونه برداری؛

5) MRI؛

6) تست پاپ معقدی؛

7) تست پاتولوژی تشخیص HIV؛

8) CT اسکن.


درمان سرطان مقعد

آیا سرطان مقعد درمان دارد؟ این سوالی است که همه افراد مبتلا به این نوع سرطان از پزشک خود می پرسند. مانند همه سرطان ها، درمان این بیماری نیز به نوع آن و میزان پیشرفتش بستگی دارد. به طور کلی، روش های مختلفی برای درمان سرطان معقعد وجود دارد که پس از انجام تست های تشخیصی و پاتولوژی، پزشک معالج مناسب ترین روش را به فرد بیمار توصیه می کند. در اینجا به معرفی راه های درمان سرطان معقد می پردازیم.

اگر سرطان مقعدی در مراحل اولیه که هنوز سلول های سرطانی به دیواره مقعد نفوذ نکرده اند، تشخیص داده شود می توان با برداشت ناحیه درگیر شده بیماری را درمان نمود.

اگر تومورهای کوچکی در دیواره مقعد مشاهده گردد، بهترین راه درمان انجام جراحی های موضعی و برداشتن آن هاست، البته دقت داشته باشید که در صورت کوچک بودن اندازه تومور ممکن است به درمان های بیشتر مانند پرتودرمانی و شیمی درمانی نیازی نباشد. 

روش بعدی نوعی جراحی به نام برداشتن رکتوم از پرینه یا شکم (APR) است که باعث حذف سلول های سرطانی از نواحی مقعد، رکتوم و روده بزرگ می گردد. این روش زمانی استفاده می شود که درمان سرطان با روش های قبلی ممکن نبوده و بیماری عود کرده است. 

به طور کلی، با پرهیز از رفتارهای پرخطر و رابطه جنسی مقعدی می توان شانس ابتلا به بیماری های مختلف ازجمله سرطان مقعد و بیماری های منتقل شونده از راه جنسی (STD) مانند ویروس HPV و ایدز را کاهش داد. از سوی دیگر استعمال دخانیات هم آسیب های جبران ناپذیری به فرد وارد می کند که با ترک آن ها می توان سطح سلامت خود را ارتقاء داد. توصیه می شود که با انجام چکاب های منظم و روتین، سلامت خود را پیگیری کرده تا در صورت وجود بیماری خاص بتوان در مراحل اولیه متوجه آن شد و زمان لازم جهت اقدامات لازم وجود داشته باشد. 

نویسنده و مترجم : پریسا جاوید زاده

منابع : my.clevelandclinic webmd cancer blog