آیا عامل سرطان دهانه رحم را می شناسید؟

به هر عاملی که باعث افزایش شانس ابتلا به بیماری ها از جمله سرطان گردد ، فاکتور یا عامل خطر گفته می شود. سرطان های مختلف ، عامل خطر های متفاوتی دارند. به عنوان مثال ، قرار گرفتن پوست در معرض نور شدید خورشید یک عامل خطر برای سرطان پوست است. سیگار کشیدن یک عامل خطر برای بسیاری از سرطان ها است. اما داشتن یک عامل خطر یا حتی چندین عامل به معنای ابتلا به یک بیماری نیست. فاکتورهای متعددی در ابتلا به سرطان دهانه رحم اثر گذار هستند و می توانند شانس ابتلا به سرطان دهانه رحم را افزایش دهند ، اما بسیاری از زنان مبتلا به این عوامل به سرطان مبتلا نمی شوند. عوامل خطر در دو گروه طبقه بندی می شوند، گروه اول که شامل عواملی است که می توانید تغییر دهید یا از آنها اجتناب کنید (مانند سیگار کشیدن یا عفونت ویروس پاپیلومای انسانی) ، و گروه دوم موارد غیر قابل تغییر هستند (مانند سن و سابقه خانوادگی). با این حال ، هنوز دانستن عوامل خطر قابل تغییر مهم هستند ، زیرا انجام آزمایشات غربالگری منظم برای یافتن زودهنگام سرطان دهانه رحم برای زنانی که این عوامل را دارند ، حتی از اهمیت بیشتری برخوردار است.


عوامل خطر در سرطان دهانه رحم که قابل تغییر هستند عبارتند از:

  • عفونت به ویروس پاپیلومای انسانی
  • سابقه جنسی
  • سیگار کشیدن
  • داشتن سیستم ایمنی ضعیف
  • عفونت کلامیدیا
  • استفاده طولانی مدت از داروهای ضد بارداری خوراکی (قرص های جلوگیری از بارداری)
  • داشتن سابقه چندین بارداری کامل
  • داشتن سن کم در اولین بارداری کامل
  • وضعیت اقتصادی
  • داشتن رژیم غذایی با مقدار کم میوه و سبزیجات

عوامل خطری که قابل تغییر نیستند عبارتند از:

  • دی اتیل استیل بسترول (DES)
  • داشتن سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان دهانه رحم


عفونت به ویروس پاپیلومای انسانی

عفونت توسط ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) مهمترین علت سرطان دهانه رحم است. تا کنون بیش از 100 نوع ویروس اچ پی وی (HPV) شناخته شده وجود دارد که انواع پرخطر آنها می توانند باعث سرطان در دهانه رحم، آلت تناسلی، معقد و دهان شوند. HPV 16 و HPV 18، از رایج ترین انواع سرطان زا بوده که تقریباً علت 70٪ از کل سرطان های دهانه رحم در سراسر جهان هستند. HPV، به ویژه انواع 6 و 11 آن می توانند منجر به بروز زگیل های تناسلی در زنان و مردان گردند. عفونت HPV در حال حاضر، شایع ترین عفونت منتقل شونده از راه تماس جنسی (از طریق واژن، معقد و دهان) در بین مردان و زنان در اکثر جمعیت ها محسوب می شود. این بیماری بیشتر در میان زنان و مردانی که از نظر جنسی فعال هستند و یا روابط جنسی پرخطر و کنترل نشده دارند، یافت می شود و واضح ترین علامت آن بروز زگیل در نواحی تناسلی است. اگرچه در حال حاضر درمانی برای عفونت HPV وجود ندارد ، اما روش هایی برای درمان زگیل و رشد غیر طبیعی سلول وجود دارد که در اثر ابتلا به عفونت HPV ایجاد می شوند. همچنین ، واکسن های اچ پی وی (HPV) برای جلوگیری از عفونت توسط انواع خاصی از HPV و برخی از سرطان های مرتبط با آن نوع در دسترس هستند.


سابقه جنسی

چندین عامل مرتبط با سابقه جنسی شما می تواند خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم را افزایش دهد. این خطر به احتمال زیاد با افزایش احتمال قرار گرفتن در معرض HPV تحت تأثیر قرار می گیرد.

  • فعال بودن از لحاظ جنسی در سنین جوانی (به ویژه زیر 18 سال)
  • داشتن شرکای جنسی متعدد
  •  داشتن شریک جنسی یا همسری که پرخطر محسوب می شود (کسی که مبتلا به عفونت HPV است یا شرکای جنسی زیادی دارد)


سیگار کشیدن

وقتی کسی سیگار می کشد ، او و اطرافیانش در معرض بسیاری از مواد شیمیایی سرطان زا قرار می گیرند که علاوه بر ریه ها بر اندام های دیگر نیز تأثیر می گذارد. این مواد مضر از طریق ریه ها جذب شده و از طریق جریان خون به سراسر بدن منتقل می شود. احتمال ابتلا به سرطان دهانه رحم در زنان سیگاری تقریباً دو برابر افراد غیر سیگاری است. محققان بر این باورند که این مواد به DNA سلول های دهانه رحم آسیب می رسانند و ممکن است در توسعه سرطان دهانه رحم نقش داشته باشند. سیگار کشیدن همچنین باعث می شود سیستم ایمنی بدن ضعیف شده و در مبارزه با عفونت های HPV کمتر موثر باشد.

داشتن سیستم ایمنی ضعیف

ویروس HIV ، عامل بیماری ایدز است که سیستم ایمنی بدن را ضعیف کرده و افراد را در معرض خطر بیشتری برای عفونت HPV قرار می دهد. سیستم ایمنی بدن نقش مهمی در از بین بردن سلول های سرطانی، کاهش رشد و گسترش آنها بازی می کند. در زنان مبتلا به HIV ، ممکن است ضایعات پیش سرطانی دهانه رحم سریع تر از حالت عادی به مرحله تهاجمی و پیشرفته برسند. گروه دیگری از زنان که در معرض خطرابتلا به سرطان دهانه رحم قرار دارند ، کسانی هستند که برای سرکوب پاسخ ایمنی بدن خود داروهایی مصرف می کنند ، مانند کسانی که تحت درمان بیماری خودایمنی قرار دارند (که در آن سیستم ایمنی بدن بافت های بدن را خارجی می بیند و به آنها حمله می کند) و یا کسانی که پیوند عضو انجام داده اند.



عفونت کلامیدیا

کلامیدیا نوعی باکتری نسبتاً متداول است که می تواند منجر به آلودگی سیستم تولید مثل شود. شایع ترین راه انتقال این باکتری از طریق تماس جنسی می باشد. زنانی که به کلامیدیا آلوده شده اند ، معمولاً هیچ علامتی نداشته و ممکن است اصلاً متوجه نشوند که به این ویروس آلوده شده اند ، مگر اینکه در طی معاینه لگن مشخص شود. عفونت کلامیدیا می تواند باعث التهاب لگن و در نهایت منجر به ناباروری شود. در برخی از مطالعات مشاهده شده است در زنانی که آزمایش خون و تست مخاط دهانه رحمشان شواهدی از عفونت با کلامیدیا در گذشته یا حال را نشان داده است، خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم بالاتری دارند. برخی مطالعات نشان داده اند که باکتری های کلامیدیا به رشد ویروس HPV کمک کرده و منجر می شود که ویروس در دهانه رحم زنده بماند که این امر می تواند علت سرطان دهانه رحم و باعث بالا رفتن خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم شود.

استفاده طولانی مدت از داروهای ضد بارداری خوراکی

شواهدی وجود دارد که نشان می دهد مصرف داروهای ضد بارداری خوراکی برای مدت زمان طولانی، خطر سرطان دهانه رحم را افزایش می دهد. تحقیقات نشان می دهد که هرچقدر زنان بیشتر از این دسته از داروها استفاده کنند به همان میزان خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم در آنها بالا می رود اما پس از قطع مصرف، این خطر دوباره کاهش می یابد اما سال ها زمان می برد تا به حالت نرمال باز گردد.

داشتن سابقه چندین بارداری کامل

زنانی که در سنین زیر 20 سال اولین بارداری کامل خود را داشته اند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان دهانه رحم، نسبت به زنانی که در سنین بالای 25 سالگی باردار شده اند، دارند.

وضعیت اقتصادی

بیشتر زنان با وضعیت اقتصادی ضعیف، دسترسی آسانی به خدمات سلامت از جمله غربالگری سرطان دهانه رحم ، تست پاپ اسمیر و تست HPV ندارند. این بدان معناست که ممکن است از نظر سرطان دهانه رحم تحت غربالگری یا معالجه قرار نگیرند.

داشتن رژیم غذایی با مقدار کم میوه و سبزیجات

زنانی که رژیم غذایی شان حاوی مقادیر کافی میوه و سبزیجات نیست، ممکن است در معرض ریسک ابتلای بالا به سرطان دهانه رحم باشند.

دی اتیل استیل بسترول (DES)

DES یک داروی هورمونی است که برای جلوگیری از سقط جنین در طی سال های 1398 تا 1971 برای زنان باردار تجویز می شد. زنانی که مادرشان در دوران بارداری آنها از DES استفاده کرده است (که در اصطلاح به آنها دختران DES گفته می شود)، آدنوکارسینومای سلول شفاف در نواحی واژن یا دهانه رحم بیشتر از حد انتظار در آنها مشاهد می شود بنابراین این دارو می تواند علت سرطان دهانه رحم باشد. این نوع سرطان در زنانی که در معرض DES قرار نگرفته اند بسیار نادر است. میانگین سن تشخیص آدنوکارسینومای سلول شفاف مرتبط با DES زنان، 19 سالگی می باشد. از آنجا که استفاده از DES در طی دوران بارداری به وسیله FDA در سال 1971ممنوع اعلام شد، دختران DES اکنون در سنین بالای 40 سال قرار دارند و سن بالاترین خطر را رد کرده اند. با این حال، سنی که زنان احساس کند که از ابتلا به سرطان های مرتبط با DES در امان هستند، مشخص نشده و پزشکان دقیقاً نمی دانند که این زنان تا چه مدت در معرض خطر باقی می مانند.

داشتن سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان دهانه رحم

سرطان دهانه رحم ممکن است از شیوع بالاتری در برخی خانواده ها برخوردار باشد. اگر مادر یا خواهر شما مبتلا به این بیماری است، شانس ابتلای شما نسبت به فردی که مبتلایی در خانواده اش ندارد، بالاتر خواهد بود. برخی از محققان گمان می کنند که تعدادی موارد نادر از این گرایش خانوادگی ناشی از یک بیماری ارثی است که باعث می شود برخی از زنان کمتر از دیگران بتوانند با عفونت HPV مبارزه کنند.

شما عزیزان می توانید جهت تشخیص بالینی سرطان دهانه رحم به  سایت مرکز باروری و درمان ناباروری مام مراجعه نموده و در قسمت نوبت دهی با انتخاب کلینیک تشخیص سرطان دهانه رحم نوبت خود را رزرو نمایید و پس از بررسی بالینی، آزمایشات مرتبط را در آزمایشگاه مرکز مام انجام دهید. لازم به ذکر است با مراجعه به سایت آزمایشگاه های مرکز مام می توانید با انتخاب مشاوره آزمایشگاه سوالات خود را مطرح نموده تا مشاوران مرکز مام پاسخگوی شما عزیران باشند.


نویسنده و مترجم : پریسا جاوید زاده

منابع : cancer.org acog ncbi