نقش ویتامین D در مبارزه با سرطان

ویتامین D یکی از ویتامین های محلول در چربی است که برای حفظ سلامت استخوان ها مورد نیاز بدن می باشد. استخوان های بدن و دندان ها جهت حفظ سلامت و استقامت خود نیازمند کلسیم و فسفر هستند و از سوی دیگر بدن برای جذب کلسیم موجود در مواد غذایی نیاز به ویتامین D خواهد داشت که این امر اهمیت مصرف ویتامین D را در بدن نشان می دهد. این ویتامین در بدن ابتدا غیر فعال است، سپس با تجمع در زیر پوست و با دریافت تابش ها نور خورشید فعال می شود. امروزه به دلیل صنعتی شدن زندگی و کاهش مدت زمان تماس افراد با نور خورشید، احتمال کمبود ویتامین D در افراد افزایش یافته است. از سوی دیگر افرادی که در معرض تابش خورشید هستند با استفاده از کرم های ضد آفتاب، میزان جذب آن را محدود می کنند. 

سرطان سینه یا سرطان پستان، شایع ترین سرطان در بین زنان جوان در سراسر دنیا است و عامل بسیاری از مرگ و میرها به شمار می رود. در تحقیقات مختلف نشان داده شده است که زنان با سطوح پایین ویتامین D بیشتر در معرض خطر بروز سرطان پستان قرار دارند. ویتامین D ممکن است در کنترل رشد طبیعی سلول های سینه نقش داشته باشد و بتواند مانع از رشد سلول های سرطانی در سرطان سینه شود. در اینجا ما به بررسی اثر ویتامین D در خطر بروز سرطان پستان می پردازیم.


منابع ویتامین D

به طور کلی، دو راه برای تأمین ویتامین D مورد نیاز بدن وجود دارد که عبارتند از:

قرار گیری در معرض نور خورشید: آفتاب گرفتن برای 3 بار در هفته و هر مرتبه به مدت 15 دقیقه، می تواند نیاز بدن هر فرد به ویتامین D را تأمین کند. از سوی دیگر، نور خورشید بیش از حد نیز می تواند خطر ابتلا به سرطان پوست، از جمله ملانوم که خطرناک ترین نوع آن است را افزایش دهد. نکته جالب توجه این است که فاکتورهای مختلفی در میزان تولید ویتامین D در بدن هر فرد دخیل هستند که عبارتند از:

هرچقدر پوست فرد تیره تر باشد، میزان تولید ویتامین D کمتر است؛

هرچقدر موقعیت جغرافیایی فرد دورتر از استوا باشد، میزان تولید ویتامین دی کمتر خواهد بود؛

هرچه طول روز کوتاه تر، میزان تولید ویتامین دی کمتر خواهد بود.

مصرف مکمل ها و مواد غذایی دارای ویتامین D: ویتامین دی را می توان از طریق مصرف موادی از جمله مکمل ویتامین دی، شیر، ماهی سالمون، شاه ماهی، گربه ماهی، صدف، ساردین و... تأمین نمود.


آیا ویتامین D در پیشگیری از سرطان تأثیری دارد؟

به تازگی مطالعات مختلفی بر روی نقش ویتامین D و کاهش خطر بروز سرطان پستان انجام شده است. اکثر آن ها گزارش کرده اند که ویتامین D اثر مفیدی بر خطر سرطان هایی از جمله روده بزرگ، سینه، پروستات و تخمدان دارد، بنابراین زنانی که دارای سطح پائینی از این ویتامین هستند، خطر بروز سرطان پستان برایشان بالاتر خواهد بود اما هنوز شواهد کافی در این زمینه وجود نداشته و نمی توان تأثیر مستقیم این ویتامین را بر خطر بروز سرطان پستان نشان داد. 

نکته قابل توجه در زمینه ویتامین D، غلظت آن در خون است (ویتامین D موجود در سرم، D(OH)25 است که مورد ارزیابی قرار می گیرد). در بررسی های مختلف مشخص شده است زنان با غلظت بالاتر ویتامین D در خونشان در مقایسه با زنانی که سطح این ویتامین در بدنشان پائین بود، در معرض خطر کمتری برای ابتلا به سرطان سینه (از طریق مهار رشد سلول های سرطانی با ویتامین D) قرار داشتند. ویتامین D با مسیرهای پیام رسانی داخل سلولی تداخل داشته و در نتیجه رونویسی و تغییر عملکردهای ژنومی را تعدیل می کند که منجر به مهار تکثیر سلولی، رگزایی، تسهیل تمایز سلولی و آپوپتوز می شود. 

البته در بحث خطر بروز سرطان پستان باید به این موضوع توجه داشت که ویتامین D تنها عامل موثر بر کاهش خطر بروز سرطان پستان نبوده و فاکتورهای متعددی بر بروز این بیماری دخیل هستند که شامل رژیم غذایی، ورزش، تحرک داشتن و ژنتیک است. 

به طور کلی با انجام چکاب های منظم و کنترل سطح ویتامین ها از جمله ویتامین D، می توان سلامت خود را پیگیری نموده و از بروز بیماری های خطرناک از جمله سرطان پستان جلوگیری نمود. 

نویسنده و مترجم : پریسا جاوید زاده

منابع : NCBI Healthline