خون بند ناف چیست؟

خون بند ناف خونی است که پس از تولد نوزاد در داخل جفت و بند ناف باقی می ماند. بند ناف طنابی است که باعث اتصال جنین به جفت می شود. جفت از رحم منشأ می گیرد و از طریق بند ناف غذا و اکسیژن را به جنین می رساند. خون بند ناف غنی از سلول های بنیادی است که شباهت زیادی به سلول های بنیادی مغز استخوان دارد. این سلول های بنیادی می توانند به انواع مختلفی از سلول های بدن تبدیل شوند؛ بنابراین این قدرت را دارند که در درمان برخی سرطان ها، نقایص ایمنی و اختلالات ژنتیکی (مانند آنمی) به کار گرفته شوند. بنابراین، خون بند ناف این توانایی را دارد که به عنوان جایگزین مغز استخوان مورد استفاده قرار گیرد. 

گاهی خون بند ناف را همراه با بافت بند ناف در زمان تولد جداسازی کرده و پس از استخراج سلول بنیادی،این سلول ها جهت استفاده بعدی نوزاد یا خانواده وی مورد استفاده قرار می گیرند. اما امکان ذخیره سازی و اهدای خون بند ناف (در بانک خون بند ناف) و استفاده سلول بنیادی حاصل از آن در سایر بیماران نیز وجود دارد. اما ذخیره خون بند ناف چه ارزشی دارد؟

در اغلب افراد سالم، مغز استخوان مسئول ساخت سلول بنیادی برای احیای سلول های خونی است. اما گاهی اوقات، مغز استخوان افراد قادر به ساخت سلول های طبیعی و یا مقدار کافی سلول بنیادی نیست. همچنین، در افرادی که تحت شیمی درمانی یا رادیوتراپی قرار می گیرند، مغز استخوان ممکن است که دیگر کارایی نداشته باشد. در چنین مواردی، این بیماران نیاز به پیوند مغز استخوان دارند. سلول های بنیادی خون بند ناف، می توانند به عنوان یک منبع جایگزین از سلول بنیادی به بیمار پیوند زده شوند. بنابراین، خونی که از قبل در بانک خون بند ناف برای استفاده آینده ذخیره شده است و یا به بانک خون بند ناف عمومی اهدای شده است، می تواند کارآمد باشد.

برای ذخیره خون بند ناف چه گزینه هایی وجود دارد؟

اگر در فکر ذخیره خون بند ناف نوزادتان هستید، اولین قدم این است که مشخصات شما و نوزادتان در سیستم اتوماسیون خون بند ناف ثبت شود. به این منظور، لازم است که در یکی از انواع بانک های خون عمومی یا خصوصی ثبت نام انجام داده و سپس این موضوع را به پزشک مسئول زایمان نوزاد اطلاع دهید. در صورتی که ثبت نام در بانک خون بند ناف عمومی انجام گرفته باشد، هزینه ای جهت نگهداری سلول های بنیادی از والدین دریافت نمی شود و سلول های بنیادی به افراد نیازمند سلول بنیادی اهدا می شود. درمقابل، هر زمانی که نوزاد یا والدین وی نیازمند پیوند سلول بنیادی باشند، امکان استفاده از سلول های بنیادی اهدایی توسط سایر افراد وجود دارد. اما در صورتی که والدین در بانک خون بند ناف خصوصی ثبت نام کرده باشند، سلول های بنیادی خون بند ناف با دریافت هزینه و برای استفاده بعدی نوزاد، والدین و یا سایر اعضای خانواده وی فریز و ذخیره سازی می شوند. 

بنابراین، خون بند ناف منبعی غنی از سلول های بنیادی است که امکان استفاده جهت درمان بیماری ها را دارد. به همین دلیل، ذخیره خون بند ناف نه تنها می تواند به درمان بیمارانی که در حال حاضر نیازمند سلول بنیادی هستند کمک کند، بلکه می تواند برای درمان دیگر اعضای خانواده نیز مورد استفاده قرار گیرد.

نویسنده و مترجم : فرزانه رامی

منابع : marchofdimes