بانک خون بند ناف چیست؟

بانک خون بند ناف محلی است که در آن سلول های بنیادی ارزشمند موجود در جفت و خون بند ناف نوزاد جمع آوری شده و برای استفاده احتمالی در آینده ذخیره می شوند. 

سلول های بنیادی، سلول های نابالغی هستند که توانایی تبدیل شدن به انواع دیگر سلول ها را دارند. این سلول ها در شرایط طبیعی بدن یا در شرایط آزمایشگاهی، برای تبدیل شدن به انواع سلول های بالغ تحریک می شوند. علاوه براین، سلول های بنیادی می توانند سلول های نابالغ مانند خودشان را نیز تولید کنند. به دلیل پتانسیل بالای تکثیر و تمایز این سلول ها، به طور روزافزون، کاربردهای پزشکی بیشتری برای آن ها ارائه می شود. کاربردهایی که امروز به سلول بنیادی نسبت داده می شود، شامل موارد زیر است:

- مدل سازی بیماری های انسانی به منظور درک بهتر مکانیسم های بیماری زایی؛

- تولید سلول های بالغ سالم برای بیمارانی که در آن ها انواع خاصی از سلول ها دچار مشکل شده است. امروزه، این فرایند که در اصطلاح سلول درمانی نامیده می شود و برای برخی از بیماری های صعب العلاج مانند آسیب های نخاعی، دیابت نوع 1، بیماری پارکینسون، بیماری آلزایمر، بیماری های قلبی، سکته، سوختگی و سرطان ها پیشنهاد شده است. همچنین می تواند برای تولید بافت پیوندی در بیماران نیازمند پیوند (به طور مثال، سلول های مغز استخوان در بیماران نیازمند پیوند مغز استخوان) مورد استفاده قرار گیرد؛

- بررسی ایمنی و تاثیرگذاری داروهای جدید: با استفاده از سلول بنیادی می توان بافت هدف داروها را در شرایط آزمایشگاهی شبیه سازی کرده و تاثیر دارو را بر این اندام ها مورد بررسی قرار داد.

انواع مختلفی از سلول های بنیادی وجود دارد. دسته بندی این سلول ها در درجه اول براساس پتانسیل تکثیر و تمایز آن ها و در درجه دوم براساس محلی است که این سلول ها از آن گرفته می شوند. سلول بنیادی جنینی پرتوان ترین نوع سلول های بنیادی با توانایی تبدیل شدن به انواع سلول های بدن هستند. سلول های بنیادی بزرگسال در انواع مختلف بافت های انسان (مانند مغز استخوان) وجود دارند و قدرت آن ها محدود به تولید سلول های مختلف موجود در همان بافت یا سلول های با منشا مشابه است. به این سلول ها در اصطلاح مولتی پوتنت گفته می شود. سلول های بنیادی که از خون بند ناف استخراج می شوند، از این نوع سلول ها هستند. 

خون بند ناف نوزاد منبع غنی سلول های بنیادی است. تعداد این سلول ها در خون بند ناف 10 برابر بیشتر از سلول های بنیادی مغز استخوان است. علاوه بر این، استخراج این سلول ها از خون بند ناف آسان بوده و مشکلات استخراج این سلول ها از مغز استخوان را به همراه ندارد. سلول های بنیادی حاصل از خون بند ناف نوزاد، به میزان کمتری آلوده به عوامل عفونی هستند و احتمال رد پیوند آن ها نیز حدود نصف سلول های بنیادی بزرگسال است. بنابراین ارزش درمانی این سلول ها بسیار بالاست.


نحوه ثبت نام در بانک خون بند ناف

 در صورتی که مایل به نگهداری خون بند ناف باشید، لازم است که ابتدا فرم عضویت در بانک خون بند ناف مورد نظر خود را پر کنید. در مرحله بعد لازم است که پزشکی که مسئول تولد فرزند شماست را از تصمیم خود مطلع سازید. پزشک، پس از تولد نوزاد، قسمتی از بند ناف را جدا کرده و با کمک سرنگ حدود 40 میلی لیتر خون از بند ناف می گیرد. خون گرفته شده در یک کیسه دربسته به آزمایشگاه ارسال شده و پس از بررسی در بانک خون بند ناف ذخیره می شود. این فرآیند تنها چند دقیقه زمان می برد و برای مادر و جنین کاملا بی خطر و بدون درد است.

انواع بانک خون بند ناف از ابتدا تا کنون به دو دسته تقسیم شده است:

- بانک های خون بند ناف عمومی که در آن ها هزینه ای جهت نگهداری خون دریافت نمی شود. اما این خون ها علاوه بر نگهداری، در کارهای تحقیقاتی نیز مورد استفاده قرار می گیرند؛

- بانک های خون بند ناف خصوصی که در آن ها خون بند ناف بدون هیچگونه دخالتی تا مدت زمان دلخواه سفارش دهنده نگهداری می شود و در ازای آن هزینه سالیانه نگهداری دریافت می شود.

حتی اگر مایل به استفاده از بانک های خون بند ناف خصوصی باشید، باید به خاطر داشته باشید که هزینه بانک خون بند ناف، سرمایه گذاری است که برای سلامت آینده فرزندتان و حتی سایر اعضای خانواده شما انجام می گیرد. بنابراین، ذخیره خون بند ناف یک سرمایه گذاری پر سود برای روزهای آینده است.

نویسنده و مترجم : فرزانه رامی

منابع : mayoclinic webmd