×
تاثیر سن بر باروری مردان

آیا افزایش سن بر قدرت باروری مردان تأثیر دارد؟

این مطلب از نظر علمی به تأیید دکتر احسان اطرج متخصص اورولوژی و فلوشیپ آندرولوژی، از پزشکان متخصص مرکز مام رسیده است.

اگرچه مطالعات نشان داده اند که قدرت باروری زنان پس از 40 سالگی کاهش می یابد، اما هنوز اطلاعات اندکی در مورد کاهش قدرت باروری مردان بعد از این سن وجود دارد. مطالعاتی که تا کنون انجام شده است، نشان داده اند که با افزایش سن مردان، میزان مایع منی، تعداد اسپرم، کیفیت اسپرم و تحرک اسپرم کاهش می یابد. همچنین با افزایش سن مردان، میزان شکست و قطعه قطعه شدن در DNA اسپرم نیز افزایش می یابد.
به دلیل عدم آگاهی کافی از باروری مردان و همچنین افزایش سن والدین، تحقیقات بر روی قدرت باروری در مردان و تاثیر سن بر روی آن ادامه دارد.


تاثیر افزایش سن مردان بر عملکرد سیستم تناسلی مردان:

با افزایش سن مردان، تغییرات ساختاری بیضه از قبیل باریک شدن Seminiferous همراه با تغییرات مورفولوژی، کاهش تعداد سلول های سرتولی، سلول های لیدیگ و  germ cell ایجاد می گردد. همچنین سطح تستوسترون که هورون اصلی جنسی در مردان است، کاهش می یابد و تنظیم مسیر هورمونی هیپوتالاموس- هیپوفیز- گناد نیز تغییر می کند. یکی دیگر از اتفاقاتی که با افزایش سن مردان رخ می دهد، انباشته شدن اکسیژن غیر فعال در germ cell ها است که در نتیجه، منجر به تولید اثرات سمی و آسیب به تمام اجزاء و ساختارهای درون‌سلولی مانند بازهای نوکلئوتیدی و شکستگی در رشته DNA اسپرم و آسیب DNA می شود.


عوامل موثر بر ناباروری مردان:

میزان قدرت باروری در مردان مختلف، متفاوت است. پایین بودن کیفیت اسپرم، بیشترین علت ناباروری مردان است که می تواند به دلایل مختلفی از جمله مورفولوژی (شکل) غیر طبیعی اسپرم، کاهش تحرک اسپرم، کاهش تعداد اسپرم و اختلال نعوظ ایجاد شود. عوامل دیگری هم ممکن است بر قدرت باروری در مردان تاثیر بگذارند و باعث کاهش شانس باروری در مردان شوند. تعدادی از این عوامل عبارتند از:
•    مصرف مواد مخدر و داروهای روان گردان مانند استروئیدهای آنابولیک، آمفتامین ها، حشیش، متادون، هروئین و کوکائین.
•    سیگار کشیدن: سیگار کشیدن می تواند هم بر بارداری و هم بر سلامت جنین تاثیر منفی بگذارد. استعمال دخانیات می تواند قدرت باروری را کاهش دهد، همچنین خطر ابتلا به سندرم مرگ ناگهانی نوزاد و بیماری تنفسی در نوزادانی که در معرض دود سیگار قرار می گیرند، افزایش می یابد.
•    دمای اسپرم: دمای بیضه می تواند برروی بارداری تاثیر بگذارد. بیضه ها درخارج از بدن قرار دارند، بنابراین دمای بیضه در مقایسه با دمای طبیعی بدن که 37 درجه سانتی گراد است باید درحدود 5/34 درجه باشد تا کیفیت اسپرم تولید شده (که متاثر از عواملی مانند تحرک اسپرم و شکل مناسب آن است)، مناسب باشد. مردانی که شغل آنها به گونه ای است که طولانی مدت می نشینند، باید مرتبا تحرک داشته باشند. همچنین مردانی که در محیط های گرم کار می کنند، برای کاهش دمای بیضه باید مرتبا به محیط سردتر بروند. لباس های تنگ می توانند دمای بیضه ها را یک درجه سانتی گراد افزایش دهند، پس پوشیدن لباس زیر مناسب، احتمال باروری در مردان را بیشتر می کند. 
•    تعداد اسپرم: با افزایش سن مردان تعداد اسپرم های زنده کاهش می یابد که این خود یکی از عوامل مهم تاثیرگذار بر میزان باروری مردان است.
•    کاهش سطح تستوسترون: با افزایش سن مردان به دلیل کاهش تستوسترون ممکن است میل جنسی کم شود. افزایش سن مردان، فقدان شریک جنسی، برخی از بیماری های زمینه ای، تغییرات اجتماعی و  تغییرات روانی می توانند میزان تستوسترون را کاهش دهند.
جالب است بدانید که عملکرد پروستات تاثیری بر روی بارداری ندارد و اگر غده پروستات مردان برداشته شود، همچنان می توانند پدر شوند.


بیماری هایی که با افزایش سن، سبب کاهش قدرت باروری مردان می شوند:

•    اختلال نعوظ: اختلال نعوظ یکی از نگرانی های مردان به خصوص در سنین بالاست. طبیعی است که با افزایش سن مردان، میزان نعوظ در آن ها کاهش می یابد. مردان مسن اغلب اختلال نعوظ دارند و کمتر انزال مکرر را تجربه می کنند. اختلال نعوظ بیشتر از آنکه به دلیل افزایش سن مردان باشد به دلیل بیماری ایجاد می گردد. در 90 درصد موارد، اختلال نعوظ ناشی از یک مشکل جسمی است نه یک اختلال روانی.
مصرف برخی از داروها از قبیل داروهای کنترل فشار خون بالا و همچنین بیماری هایی از قبیل دیابت نیز می توانند سبب اختلال نعوظ شوند. اختلال نعوظ اگر در اثر مصرف دارو یا بیماری ایجاد شود، اغلب قابل درمان است.
•    هایپرپلازی پروستات (بزرگ شدن پروستات): هایپرپلازی پروستات یکی از علل اختلال ادراری است. در هایپرپلازی پروستات به دلیل بزرگ شدن پروستات، تا حدودی مجرای ادراری مسدود می شود. تغییر در غده پروستات باعث می شود که مردان مسن بیشتر در معرض عفونت دستگاه ادراری قرار گیرند. سرطان پروستات که یکی از شایع ترین علل مرگ و میر ناشی از سرطان در مردان است، با افزایش سن مردان بیشتر می شود. همچنین با افزایش سن مردان، میزان سرطان مثانه نیز افزایش می یابد.


پیشگیری از تغییرات سن بر باروری مردان:

بسیاری از تغییرات سن از قبیل بزرگ شدن پروستات یا آتروفی بیضه ها قابل پیشگیری نیستند. درمان برخی از بیماری ها از قبیل فشار خون بالا و دیابت می تواند از مشکلات ادراری و جنسی در مردان جلوگیری کند.
تغییرات در عملکرد جنسی مردان اغلب مربوط به عواملی غیر از افزایش سن است. احتمالا مردانی که در میانسالی رابطه جنسی خوبی دارند، در سنین بالا هم می توانند ارتباط جنسی داشته باشند.


عوارض اختلالات ژنتیکی اسپرم در اثر افزایش سن، بر باروری:

از جمله مهم ترین عوارضی که ممکن است در اثر نقایص ژنتیکی به وجود آمده در اسپرم به دلیل افزایش سن مردان ایجاد شود، می توان به موارد زیر اشاره کرد:
•    کاهش قدرت باروری؛
•    افزایش سقط جنین؛
•    افزایش مرده زایی؛
•    افزایش نقایص هنگام تولد.
ترکیبی از افزایش سن مردان و زنان می تواند خطر نقص هنگام تولد را بیشتر کند. به طور مثال در خانم ها با افزایش سن مادر خطر تولد نوزاد با سندرم داون افزایش می یابد؛ اما افزایش سن پدر هم می تواند بر روی سندرم داون جنین تاثیر بگذارد.
عوارض احتمالی سن پدر بر روی جنین عبارتند از:
•    اوتیسم؛
•    اختلال دو قطبی؛
•    اسکیزوفرنی؛
•    آکندروپلازی؛
•    سرطان خون در کودکان.

سلامت زنان و مردان