×
اسپرمسید چیست؟

اسپرمسید، روشی برای جلوگیری از بارداری

این مطلب از نظر علمی به تأیید دکتر آزاده حسینی فلوشیپ ناباروری و IVF، از پزشکان متخصص مرکز مام رسیده است.

اسپرمسید ها (یا اسپرم کش ها) یکی از روش های جلوگیری از بارداری هستند که به دلیل داشتن مواد شیمیایی خاص، می توانند از حرکت اسپرم ها جلوگیری نمایند یا اسپرم ها از بین ببرند؛ بنابراین مانع رسیدن اسپرم به تخمک و در نتیجه، بارور شدن تخمک می شوند. ماده شیمیایی موجود در اسپرم کش ها اغلب از نوع موادی مانند nonoxynol-9 می باشد که از ورود اسپرم به داخل رحم ممانعت می نماید. اسپرمسید ها باید پیش از شروع رابطه جنسی در داخل واژن قرار داده شوند. اسپرم کش ها به صورت کرم، ژل، فوم، شیاف و قرص در بازار موجود هستند.
 

 اسپرمسید ها چقدر می توانند از بارداری جلوگیری نمایند؟

اسپرم کش ها به تنهایی روش مناسبی برای جلوگیری از بارداری نیستند. اگر اسپرمسید ها به تنهایی به عنوان روش جلوگیری از بارداری استفاده شوند، فقط 72 درصد می توانند از بارداری پیشگیری نمایند. بنابراین برای افزایش احتمال جلوگیری از بارداری، زنان می توانند از روش های دیگر از قبیل کاندوم، دیافراگم و کلاهک های سرویکس استفاده نمایند تا اثر بخشی اسپرم کش ها برای جلوگیری از بارداری بیشتر شود.


مزایای استفاده از اسپرمسید ها:

از جمله مزایای استفاده از اسپرمسید ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
•    اگر اسپرم کش ها به همراه دیگر روش های پیشگیری از بارداری همانند کاندوم، دیافراگم و کلاهک سرویکس استفاده شوند تاثیر بیشتری در جلوگیری از بارداری دارند؛
•    هنگام استفاده از اسپرم کش ها نیاز به مشارکت همسر بیمار نمی باشد؛
•    اسپرمسید ها احتیاجی به تجویز پزشک ندارند؛
•    اسپرم کش ها بر خلاف دیگر روش های جلوگیری از بارداری فاقد ساختار هورمونی هستند و روی هورمون های بدن تأثیری نمی گذارند، همچنین برای افرادی که منع استفاده از استروژن دارند نیز مناسب می باشند؛
•    اسپرمسید ها باعث آسان تر شدن رابطه جنسی می شوند.


معایب استفاده از اسپرمسید:

•    اگر اسپرم کش ها تنها روش پیشگیری از بارداری باشند، روش مناسبی برای جلوگیری از بارداری نیستند. از هر 100 زنی که فقط از اسپرمسید به عنوان روش جلوگیری از بارداری استفاده می کنند، بیش از 28 نفر از آن ها در یک سال اول باردار می شوند؛
•    افزایش عفونت ادراریی، احساس سوزش، خارش و درد در ناحیه واژن از دیگر عوارض اسپرم کش ها هستند؛
•    اسپرم کش ها می توانند باعث ایجاد آلرژی شوند؛
•    اسپرمسید ها نمی توانند از انتقال بیماری های مقاربتی جلوگیری کنند و حتی استفاده طولانی مدت از آن ها احتمال ابتلا به بیماری های مقاربتی مانند HIV را افزایش می دهد؛
•    همچنین اسپرمسید ها نباید به صورت مقعدی استفاده شوند؛
•    اسپرم کش می تواند باعث ایجاد سوزش ادرار و احساس ناراحتی در آلت تناسلی مردان شوند.


موارد منع استفاده از اسپرمسید ها:

استفاده از اسپرمسید ها برای افراد زیر توصیه نمی گردد:
•    افرادی که در معرض خطر ویروس HIV هستند، خانم های مبتلا به بیماری ایدز و یا افرادی سابقه بیماری های مقاربتی دارند؛
•    افرادی که عفونت ادراری مکرر دارند؛
•    زنانی که بارداری پرخطر دارند،
•    افرادی که سن آن ها کمتر از 30 سال است؛
•    خانم هایی که حداقل دو بار در هفته رابطه جنسی دارند؛


نحوه استفاده از اسپرمسید ها:

چگونگی استفاده از اسپرم کش ها بر اساس نوع آنها متفاوت است. دستورالعمل استفاده از اسپرم کش ها در داخل جعبه آنها وجود دارد، اما اصول کلی استفاده از بیشتر آنها به شرح زیر است:
•    اسپرم کش باید در عمق واژن قرار داده شود (توسط اپلیکاتور یا انگشت)؛
•    حداقل 10 تا 15 دقیقه پیش از شروع رابطه جنسی باید از اسپرمسید استفاده شود و مدت زمان اثربخشی آن حداکثر 30 تا 60 دقیقه پس از استفاده می باشد؛
•    حداکثر 6 ماه می توان از اسپرم کش ها برای جلوگیری از بارداری استفاده نمود.
•    جهت افزایش اثر پیشگیری از بارداری اسپرمسید ها، باید از آن ها به همراه سایر روش های جلوگیری از بارداری از قبیل دیافراگم، انواع کاندوم و کلاهک واژن استفاده شود.


در صورت مشاهده چه علائمی در زمان استفاده از اسپرمسید ها باید به پزشک مراجعه کرد؟

 خانم ها در صورت مشاهده هریک از علائم زیر باید به پزشک مراجعه کنند:
•    ایجاد تغییر در ترشحات واژن؛
•    درد و سوزش هنگام ادرار کردن؛
•    درد در هنگام رابطه جنسی؛
•    درد شکم و لگن؛
•    تغییرات پوستی اطراف واژن.


انواع اسپرمسید:

اسپرمسید ها در انواع مختلفی موجود می باشند که در ادامه به بررسی آن ها می پردازیم.
•    فوم اسپرم کش:
فوم اسپرم کش در داخل قوطی های آئروسل گذاشته می شود، دارای اپلیکاتور بوده و قوامی همانند ژل مو دارد. 30 ثانیه پیش از استفاده از فوم اسپرم کش، قوطی آن باید تکان داده شود. سپس اپلیکاتور را بر روی نوک قوطی فوم قرار داده و آن را به سمت پایین فشار دهید، با این عمل کف یا فوم ایجاد می شود. برای استفاده از فوم، خانم باید دراز بکشد و اپلیکاتور را وارد واژن کند، سپس آن را فشار داده تا فوم وارد واژن شود. فوم باید 30 دقیقه پیش از شروع رابطه جنسی استفاده گردد. بهتر است خانم دو اپلیکاتور داشته باشد. اپلیکاتور باید پس از استفاده، با آب و صابون شسته و تمیز شود و در جای خشک نگهداری گردد. فوم اسپرم کش مجدد قابل استفاده می باشد.
•    فیلم اسپرم کش:
فیلم های اسپرم کش شامل ورق های نازکی در ابعاد 5 سانتی متر در 5 سانتی متر هستند. ابتدا نیمی از فیلم اسپرم کش و بعد نیم دیگر آن وارد واژن و در نزدیکی سرویکس (دهانه رحم) قرار می گیرد. سپس فیلم اسپرم کش به وسیله ترشحات واژن ذوب می شود و در نتیجه از حرکت اسپرم جلوگیری می نماید. 15 دقیقه پیش از رابطه جنسی فیلم اسپرم کش باید در داخل واژن ذوب شود و سپس رابطه جنسی آغاز گردد. برای هر بار رابطه جنسی باید از یک فیلم اسپرم کش استفاده کرد که فقط تا 1 ساعت پس از ورود به واژن دارای اثربخشی می باشد.
•    ژله اسپرم کش:
ژله های اسپرم کش یکی دیگر از انواع اسپرمسید ها می باشند. ژله اسپرم کش در داخل تیوب قرار دارد و معمولا همراه دیافراگم، کلاهک سرویکس و انواع کاندوم استفاده می گردد. ژله اسپرمسید باید در داخل اپلیکاتور قرار داده شده و سپس وارد واژن گردد. اگر رابطه جنسی بیش از  یک ساعت طول بکشد، باید از ژله دیگری استفاده کرد. اگر ژله اسپرم کش به همراه دیافراگم استفاده شود، می تواند بیش از شش ساعت اثر ضد بارداری داشته باشد.
•    قرص ها و شیاف های اسپرم کش:
قرص ها و شیاف های اسپرم کش فرم های جامد اسپرمسید ها هستند و در مخاط واژن ذوب می شوند. قرص ها و شیاف ها حدود 5/2 سانتی متر طول و 5/0 سانتی متر عرض دارند. شیاف اسپرم کش باید در داخل واژن و در نزدیک سرویکس قرار داده شود. زنان باید 15 دقیقه پیش از شروع رابطه جنسی از شیاف استفاده کنند تا شیاف در مخاط واژن حل گردد. در مقایسه با فوم، کرم و ژل، شیاف اسپرم کش اثر کمتری دارد زیرا نمی توان متوجه شد که آیا به درستی حل شده است یا خیر. در هر بار رابطه جنسی باید یک عدد شیاف جدید استفاده شود. قرص های اسپرم کش همانند شیاف اسپرم کش عمل می کنند. بسیاری از زنان هنگام ذوب شدن قرص و شیاف اسپرم کش، در واژن احساس گرمی می کنند.
•    کرم و ژل های اسپرم کش:
کرم ها و ژل های اسپرم کش مکانسیم عملی مشابه ژله اسپرم کش دارند، بنابراین باید همراه دیافراگم، انواع کاندوم و کلاهک سرویکس استفاده شوند. کرم ها و ژل های اسپرم کش وارد بافت های مختلفی می شوند و همچنین نسبت به اشکال دیگر اسپرمسید ها، احتمال خروج و نشت آنها از واژن کمتر است. اپلیکاتور بر روی تیوب کرم یا ژل گذاشته می شود تا پر شود، سپس محتوی اپلیکاتور در داخل واژن و نزدیک به سرویکس تخلیه می شود. ژل و کرم های اسپرم کش چنانچه دقیقا پیش از رابطه جنسی استفاده شوند، موثرتر هستند و همچنین نباید بیش از 30 دقیقه قبل از آغاز رابطه جنسی استفاده شوند.
•    اسفنج های اسپرم کش:
اسفنج های اسپرم کش، یکی دیگر از ابزارهای جلوگیری از بارداری هستند. بافت آنها نرم و از جنس پلی اورتان است و یک حلقه نایلونی دارند. اسفنج اسپرم کش باید پیش از رابطه جنسی با آب مرطوب شود، در داخل واژن گذاشته شود تا ماده اسپرم کش آن آزاد گردد.

سلامت زنان و مردان