×
عوارض عدم درمان واریکوسل بر قدرت باروری مردان

تاثیر عدم درمان واریکوسل بر ناباروری مردان

آیا عدم درمان واریکوسل بر قدرت باروری مردان تاثیر می گذارد؟

این مطلب از نظر علمی به تأیید دکتر احسان اطرج متخصص اورولوژی و فلوشیپ آندرولوژی، از پزشکان متخصص مرکز مام رسیده است.

به اتساع و پیچ خوردگی غیر طبیعی رگ های موجود در کیسه بیضه (به نام plexiniform plexus) واریکوسل می گویند. عارضه واریکوسل مشابه بیماری واریس پاها می باشد.
رگ ها در سراسر بدن خون را از اندام های مختلف به قلب منتقل می کنند. به طور معمول، دریچه هایی در رگ ها وجود دارند که از حرکت خون در جهت نامناسب جلوگیری می نمایند. هنگامی که دریچه های سیاهرگ بیضه به درستی کار نکنند، نیروی جاذبه باعث تجمع خون در کیسه بیضه شده و منجر به واریکوسل می گردد. واریکوسل غالبا در سمت چپ بیضه اتفاق می افتد که احتمالاً مربوط به جریان سیاهرگ بیضه در شکم است.


واریکوسل چه عوارضی دارد؟

واریکوسل می تواند باعث ایجاد سه مشکل اصلی گردد: اختلال در قدرت باروری، کاهش تولید تستوسترون توسط بیضه و یا ایجاد ناراحتی در اسکروتوم (کیسه بیضه). واریکوسل معمولاً تحت درمان قرار نمی گیرند مگر اینکه دلیلی برای نگرانی درباره یکی از این مشکلات وجود داشته باشد. در بعضی موارد، واریکوسل می تواند باعث کاهش تعداد اسپرم یا آزواسپرمی (فقدان کامل اسپرم در انزال) گردد.
از آنجا که بیماری واریکوسل بسیار شایع است و با توجه به اینکه معمولاً در طول زندگی مرد کشف نمی شوند، احتمالاً حدود 80٪ مردان مبتلا به واریکوسل بدون هیچ گونه مداخله پزشکی، دارای قدرت باروری می باشند. همچنین، همانطور که در بالا گفته شد، بیشتر مردان مبتلا به واریکوسل مشکل هورمونی یا ناراحتی ندارند؛ اما نکته مهم این است که به نظر می رسد هرچه واریکوسل وسیع تر باشد، اثرات سوء بیشتری دارد.


واریکوسل چگونه روی عملکرد بیضه و تعداد اسپرم تأثیر می گذارد؟

بر اساس تحقیقات انجام گرفته، به احتمال خیلی زیاد هنگامی که خون گرم از شکم به سمت پایین و به سوی کیسه بیضه منتقل می شود، دمای بیضه را که 3 درجه کمتر از دمای بدن است و در این دما به صورت بهینه عمل می کند، افزایش می دهد. بنابراین این خون گرم می تواند بر توانایی بیضه در ساخت اسپرم و تستوسترون تأثیر بگذارد. همچنین نظریه های دیگری شامل افزایش فشار داخل بیضه، کمبود اکسیژن در اثر کاهش جریان خون و قرار گرفتن بیضه در معرض مواد شیمیایی غده فوق کلیوی که در بالای سیاهرگ بیضه قرار دارد، در مورد چگونگی تاثیر واریکوسل بر عملکرد بیضه وجود دارند. این عوامل احتمال ناباروری مردان مبتلا به واریکوسل را افزایش می دهند.


آیا واریکوسل خطرناک است؟

واریکوسل تهدید کننده زندگی فرد نیست، اما بندرت می تواند باعث ایجاد شرایط خطرناک شود. به عنوان مثال، اگر واریکوسل در سمت راست و نه در سمت چپ تشکیل شود، توجه و بررسی آن ضروری می باشد تا اطمینان حاصل گردد که توده یا ناهنجاری دیگری در شکم وجود ندارد که باعث ایجاد آن شده باشد.
همچنین، واریکوسل هنگامی که بیمار دراز کشیده است، باید تقلیل یابد یا از بین برود زیرا در حالت خوابیده جاذبه زمین وجود ندارد تا باعث پر شدن رگ های pampiniform گردد. در صورتی که در این حالت واریکوسل کاهش نیابد، می تواند باعث ایجاد نگرانی از وجود یک انسداد شکمی دیگر (مانند توده یا تومور) که منجر به ایجاد واریکوسل شده است گردد.
همچنین به نظر می رسد واریکوسل تقریباً همیشه تأثیراتی در تولید تستوسترون داشته است. هر چند که، بسیاری از مردان مبتلا به واریکوسل سطح مناسبی از تستوسترون را در طول زندگی خود و بدون انجام درمان واریکوسل دارند. اما در موارد نادر، واریکوسل می تواند به دلیل کاهش تستوسترون، منجر به بروز عوارضی از جمله سندرم متابولیک، دیابت و پوکی استخوان گردد.


آیا عدم درمان واریکوسل می تواند بعداً باعث ایجاد مشکلاتی در باروری فرد گردد؟

تحقیقات نشان می دهند که هر دو پارامتر قدرت باروری و سطح تستوسترون می توانند به تدریج تحت تأثیر زمان قرار بگیرند. به عنوان مثال، واریکوسل در مردانی که قبلاً  فرزند داشته اند و در حال حاضر در باروری مشکل دارند (ناباروری ثانویه)، بیشتر دیده می شود. همچنین، سطح تستوسترون تقریباً در همه مردانی که تحت عمل جراحی واریکوسل قرار می گیرند، بعد از ترمیم افزایش می یابد. اما این بدان معنا نیست که همه مردان مبتلا به واریکوسل باید معالجه شوند. بسیاری از مردان در طول زندگی خود همواره قدرت باروری خوبی دارند، بدون اینکه بدانند مبتلا به واریکوسل هستند.


تاثیر واریکوسل بر قدرت باروری:

واریکوسل شایع ترین علت ناباروری مردان است و در معاینه فیزیکی تقریباً یک سوم مردانی که مشکل ناباروری دارند، تشخیص داده می شود. واریکوسل با توجه به اندازه و یا وجود آن در یک یا هر دو طرف کیسه بیضه، طبقه بندی می شود. این مهم است که بدانید واریکوسل در هر اندازه، ممکن است بر قدرت باروری تأثیر بگذارد. علاوه بر این، شواهد جدید نشان می دهند که عملکرد اسپرم ممکن است به گونه ای تحت تأثیر واریکوسل قرار بگیرد که از طریق آزمایش اسپرموگرام قابل شناسایی نباشد.
همچنین واریکوسل حتی اگر فقط در یک سمت باشد، از نظر عملکرد و دما می تواند بر روی هر دو بیضه تأثیر بگذارد.
قابل ذکر است، واریکوسل هایی که توسط پزشک احساس نمی شوند اما توسط سونوگرافی یا سایر روش های تصویر برداری تشخیص داده می شوند، از نظر بالینی قابل توجه نیستند.


واریکوسل و کاهش تدریجی قدرت باروری:

فرضیه تغییر عملکرد بیضه و کاهش تدریجی قدرت باروری در اثر واریکوسل، مبتنی بر این است که این بیماری در مردان نابارور، به ویژه در کسانی که ناباروری ثانویه دارند ، بیشتر مشاهده می شود. اینطور حدس زده می شود که ناباروری ثانویه به دلیل افزایش مزمن و تدریجی واریکوسل است. براساس این پیش فرض ها، برخی از مطالعات برای جلوگیری از هرگونه اثرات منفی بر عملکرد بیضه، جراحی واریکوسل به منظور ترمیم آن را پیشنهاد می دهند.
با این وجود، این مطالعات دارای اشکالات متعددی است زیرا کاهش احتمالی پارامترهای مایع منی (شامل حرکت، شکل و تعداد اسپرم) به هر دلیلی ممکن است رخ دهد. علاوه بر این، نباید تأثیر منفی سن زنان بر باروری زوجین، مستقل از پتانسیل باروری مردان را فراموش کرد. از طرف دیگر، برخی مطالعات نیز افزایش شیوع واریکوسل در مردان مبتلا به ناباروری ثانویه را تأیید نمی کنند.


درمان واریکوسل چه زمانی باید انجام شود؟

داشتن یک رویکرد فردی برای مدیریت واریکوسل مهم است. تصمیم گیری برای درمان واریکوسل بر اساس اندازه واریکوسل، اهداف باروری بیمار، علائم سطح تستوسترون پایین، ناراحتی در کیسه بیضه، نتایج آزمایشات مربوط به سطح تستوسترون خون و یا یافته های حاصل از آنالیز مایع منی می باشد.
سن و قدرت باروری همسر بیمار نیز از عوامل بسیار مهم در تصمیم گیری برای درمان واریکوسل در نظر گرفته می شوند. در صورت وجود مشکلات ناباروری، تصمیم بهینه برای باروری زوجین باید به طور مشترک توسط متخصصین اورولوژی و زنان گرفته شود. اگر خانم هنوز مورد ارزیابی قرار نگرفته است، باید تحت آزمایش های کامل قرار گیرد تا اطمینان حاصل شود که هیچ عارضه ای جز واریکوسل وجود ندارد.
شواهد محکمی وجود دارد که نشان می دهد ترمیم واریکوسل باعث بهبود عملکرد بیضه شده و ممکن است از آسیب بیشتر بیضه به مرور زمان جلوگیری کند، اما این مساله ارتباط نزدیکی با اندازه واریکوسل دارد. بنابراین، عملکرد بیضه باید مستقیماً با آنالیز مایع منی، اندازه گیری حجم بیضه و یا آزمایش خون ارزیابی گردد.
در صورتی که تمایل به برداشتن واریکوسل برای محافظت از عملکرد بیضه در آینده دارید، مهم است که با جراح خود مشورت کنید و انتظارات واقع بینانه در مورد هر گونه فواید و میزان خطرات ناشی از عوارض جانبی آن داشته باشید. فقط در شرایطی که نسبت مزایای درمان واریکوسل به معایب آن مطلوب باشد، بیمار تحت معالجه قرار می گیرد.
یک جایگزین برای درمان، تحت نظر گرفتن بیماران مبتلا به واریکوسل در طی زمان با بررسی آنالیزهای مایع منی و یا آزمایش خون است و تنها در صورت وجود شواهدی مبنی بر اینکه واریکوسل باعث اختلال در عملکرد بیضه می شود، درمان بیماران انجام می گیرد.
جراحی واریکوسل در زوج نابارور زمانی انجام می شود که:
•    شواهد عینی از یک عامل مردانه وجود داشته باشد (به عنوان مثال تجزیه و تحلیل مایع منی غیر طبیعی باشد)؛
•    وضعیت باروری همسر، سالم یا قابل درمان باشد؛
•    علل واضح دیگری برای ناباروری مردان وجود نداشته باشد (مانند وجود انسداد، بدخیمی یا ناهنجاری ژنتیکی).


چگونه درمان واریکوسل بر افزایش قدرت باروری تأثیر مثبت دارد؟

مشاهدات به دست آمده از یک تحقیق بر روی 540 مرد نابارور مبتلا به واریکوسل با علائم بالینی و قابل لمس که تحت واریکوسلکتومی میکروسکوپی قرار گرفتند و بیش از 1 تا 2 سال بعد از عمل برای مشاهده تغییرات در مایع منی مورد بررسی قرار گرفتند، شامل موارد زیر بود:
•    افزایش بیش از 50 درصدی تعداد اسپرم متحرک در 271 بیمار (یعنی50٪ بیماران)؛
•    افزایش 6/36 درصدی ميزان حاملگي خودبخودی پس از واريكوسلكتومي در ميانگين زمان 7 ماه؛
•    از کاندیداهای روش های کمک باروری (IVF و ICSI)، 31 درصد کاندیدای تلقیح داخل رحمی (IUI) شدند.
•    از بین تمام کاندیداهایIUI ، 42٪ پتانسیل بارداری خودبخودی را کسب کردند.
واریکوسلکتومی میکروسکوپی به طور قابل توجهی نه تنها نیاز به استفاده از روش های کمک باروری را کاهش می دهد، بلکه نیاز به استفاده از روش های کمک باروری پیچیده تر مانند IVF را نیز کم تر می کند؛ به طوری که با انجام روش های کمک باروری ساده مانند IUI، نیز امکان وقوع بارداری وجود داشته باشد.
این بدان معنی است که درمان واریکوسل از نظر بالینی به طور قابل ملاحظه ای می تواند پارامترهای مایع منی همچون تعداد اسپرم را بهبود بخشد، امکان بارداری طبیعی را فراهم نماید و یا نیاز به استفاده از روش های کمک باروری را کاهش دهد.


تاثیر جراحی واریکوسل بر تولید تستوسترون:

در بیشتر بیماران، سطح تستوسترون پس از ترمیم واریکوسل افزایش می یابد. با این حال، مهم است که با هر بیمار در مورد عوارض و نکات مثبت جراحی برای وضعیت خاص او صحبت شود.

bayad bedanid هر آنچه که باید بدانید