×
بلوغ دیرس

بلوغ دیررس:

اگر دخترها تا 13 سالگی و پسرها تا 14 سالگی علائم بلوغ را نداشته باشند به آن بلوغ دیررس می گویند. بلوغ دیررس در پسرها بیشتر از دخترها ایجاد می شود. 

علل بلوغ دیررس:

عوامل مختلفی ممکن است باعث بروز بلوغ دیررس شوند. از علل بلوغ دیررس می توان به موارد زیر اشاره کرد:

-وجود سابقه خانوادگی بلوغ دیررس: اگر سابقه ابتلا به بلوغ دیررس در اعضای خانواده فردی وجود داشته باشد، احتمال ابتلا در این فرد نیز افزایش می یابد.

-سو تغذیه و کاهش وزن: بیماری اختلال خوردن (anorexia nervosa) سبب می شود که فرد دچار کاهش وزن شدید شود. همچنین دخترهایی که به صورت حرفه ای ورزش می کنند چربی زیادی را از دست می دهند، در صورتی که چربی بدن باعث تولید نوعی هورمون زنانه می شود که یکی از هورمون های مورد نیاز برای فرآیند بلوغ می باشد و کاهش وزن شدید و از دست دادن چربی سبب به تعویق افتادن بلوغ می گردد و یکی از علل بلوغ دیررس می باشد.

-بیماری های مزمن: بلوغ دیررس در افرادی که دارای بیماری های مزمن مانند دیابت، فیبروزکیستیک، مشکلات ژنتیکی، اختلال تیروئید یا هیپوفیز، بیماری های تخمدانی، بیماری های کلیوی، آسم و اختلالات مربوط به بیضه می باشند، افزایش می یابد. 

-مصرف دارو: مصرف بعضی از داروها سبب بروز بلوغ دیررس می شود.

-اختلالات کروموزومی: وجود اختلالات کروموزومی نیز یکی دیگر از علل بلوغ دیررس می باشد. احتمال ابتلا به بلوغ دیررس در خانم های مبتلا به سندرم ترنر (به دلیل اینکه تخمدان ها و هورمون های جنسی آنها به صورت معمول رشد نمی کنند) و همچنین مردان مبتلا به سندرم کلاین فلتر (این افراد دارای قد بلند و مشکلات جسمی می باشند) بالا می باشد.

علائم بلوغ دیررس در دخترها:

از علائم بلوغ دیررس در دخترها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

-عدم رشد یا کاهش رشد در سینه ها قبل از 13 سالگی

-فاصله بیش از 4 سال میان رشد سینه ها و شروع اولین پریود

-پریود نشدن پس از 14سالگی

علائم بلوغ دیررس در پسرها:

همچنین موارد زیر از علائم بلوغ دیررس در پسرها می باشند:

-عدم رشد بیضه ها تا 14 سالگی

-رشد نکردن موهای ناحیه تناسلی تا 15 سالگی

-عدم رشد اندام تناسلی بیش از 4 سال 

تشخیص بلوغ دیررس: 

روش های تشخیصی زیر جهت بررسی و تشخیص بلوغ دیررس مورد استفاده قرار می گیرند.

-معاینه: بیمار توسط پزشک معاینه می شود و سابقه خانوادگی فرد بررسی شود که آیا در خانواده فرد، شخصی مبتلا به بلوغ دیررس بوده یا خیر.

-آزمایش خون: جهت تشخیص بلوغ دیررس و انجام بررسی های مربوط به تیروئید، هیپوفیز و اختلالات کروموزومی، آزمایش خون برای بیمار انجام می گیرد. 

-انجام x-ray: یکی دیگر از روش ها برای تشخیص بلوغ دیررس و بررسی استخوان ها، انجام رادیوگرافی انجام می باشد. 

MRI-: هچنین جهت بررسی ارگان های مختلف از امواج رادیوئی استفاده می شود. 

درمان بلوغ دیررس: 

اقدامات و روش های متعددی جهت درمان بلوغ دیررس وجود دارد. مراجعه به متخصص غدد و انجام بررسی های هورمونی یکی از اصلی ترین روش های درمان بلوغ دیررس می باشد. به طور مثال استفاده از داروهای هورمونی حاوی استروژن برای 4 تا 6 ماه در خانم ها و استفاده از داروهای هورمونی حاوی تستسوسترون برای 4 تا 6 ماه برای مردان، جهت درمان بلوغ دیررس تجویز می‎گردد و در صورت عدم بروز بلوغ، استفاده طولانی مدت داروهای هورمونی توصیه می شود.

همچنین به دلیل اینکه این افراد دیرتر از دوستان و همسالان خود به بلوغ می رسند، اغلب مورد تمسخر اطرافیان خود قرار می گیرند، بنابراین مراجعه به روانشناس یکی از جنبه های درمان بلوغ دیررس می باشد. 

اقدامات اصلاحی و حمایتی:

اقدامات بسیاری باعث کاهش علائم جسمانی بلوغ و یا تعدیل آن می‎گردد که در ادامه به برخی از آن ها اشاره می شود:

-داشتن تغذیه مناسب: نخوردن صبحانه مناسب و مصرف فست فودها و نوشابه های گازدار می تواند موجب اختلال رشد در دوران بلوغ گردد. همچنین در دوران بلوغ میزان نیاز بدن به آهن به خصوص در دخترها به دلیل خونریزی قاعدگی، افزایش می یابد. بنابراین پیشگیری از ابتلا به آنمی (کم خونی) با استفاده از منابع غذائی حاوی آهن شامل گوشت، زرده تخم مرغ، حبوبات، مغزها، میوه های خشک شده و سبزی های با برگ پهن در رژیم غذائی توصیه می گردد.

-پوشیدن لباس مناسب: استفاده از سوتین های نخی جهت جلوگیری از افتادگی پستان ها و ممانعت از تماس پوست با لباس، و در نتیجه کاهش احتمال عفونت قارچی، توصیه می شود. 

-مو زدائی: جهت حذف موهای زائد می توان از کرم های موبر، شیو کردن، اپیلاسون و لیزر استفاده نمود.

-کاهش تعریق: بهتر است افراد در حال بلوغ جهت کاهش تعریق روزانه دوش بگیرند و روزانه لباس خود را تعویض نمایند و از دئودورانت استفاده کنند. 

-مراقبت از جوش ها: شستشوی مرتب صورت روزی 2 تا 3 مرتبه، اجتناب از مصرف کرم هایی که باعث افزایش چربی پوست می شوند، خودداری از فشار دادن جوش های صورت، استفاده از کرم ضد آفتاب، کاهش مصرف شکلات و نوشیدنی های پرکالری و مصرف کافی آب از جمله اقداماتی است که برای بهبود و کاهش جوش صورت و آکنه مؤثر می باشد.

-مراقبت های دوران قاعدگی: برای گذراندن قاعدگی راحت تر، داشتن استراحت کافی طی قاعدگی، انجام ورزش های سبک، پوشیدن لباس زیر نخی و کتان و اجتناب از استخر رفتن در طول قاعدگی توصیه می گردد.

همچنین استفاده از ماساژ آب گرم برای کاهش دردهای دوران قاعدگی (دیسمنوره) مؤثر می باشد. در صورت عدم بهبود به دستور پزشک می توان از مسکن ها و داروهای کاهش دهنده درد قاعدگی استفاده کرد. 


سلامت زنان و مردان