​فیبروم رحم چیست؟ درمان فیبروم رحم و علائم آن

فیبروم رحم یک توده عضلانی خوش خیم در رحم است که ممکن است با علائمی همراه باشد و یا فقط یک یافته سونوگرافیک باشد که به طور اتفاقی تشخیص داده شده است. بر اساس تحقیقات چیزی در حدود ۸۰ درصد از زنان تا سن ۵۰ سالگی در مقطعی از زمان دچار فیبروم می‌شوند. در ادامه در مورد فیبروم، علل ایجاد کننده آن و روش‌های درمانی در دسترس این مشکل بیش‎تر صحبت خواهیم کرد.

فیبروم رحم چیست

در پاسخ به این سوال که فیبروم رحم چیست، می‌توان گفت، فیبروم رحم، تومورهای خوش خیم (غیر سرطانی) بافت ماهیچه‌ای در رحم است که به آنها میوما یا لیومیوم نیز گفته می‌شود. فیبروم‌های رحمی هنگامی ایجاد می‌گردند که یک سلول عضله منفرد در دیواره رحم تکثیر می‌شود، رشد می‌کند و تومور غیر سرطانی ایجاد میشود.

ما می‌دانیم فیبروم رحمی به طور معمول خطر سرطان را نشان نمی‌دهد و یا به شکل سرطان گسترش نمی‌یابد، بنابراین نباید کلمه "تومور" شما را بترساند. فیبروم رحم می‌تواند بسته به شکل یا اندازه رحم و برخی اوقات دهانه رحم را تغییر دهند. خانم‌ها معمولاً بیش از یک تومور فیبروئیدی دارند اما فیبروم رحمی به صورت منفرد نیز وجود دارند.

این که آیا فیبروم‌ها باعث ایجاد علائم می‌شوند یا به درمان نیاز دارند، بستگی به محل، اندازه و تعداد آن‌ها دارد. فیبرومهای رحمی در اندازه بسیار ریز (دانه برنج) تا بزرگ (گریپ فروت یا حتی خربزه) هستند و در هر قسمت از رحم ممکن است یافت شوند. فیبروم‌ها معمولاً در داخل یا اطراف بدنه رحم یافت می‌شوند، اما بعضی اوقات در دهانه رحم نیز قرار دارند. بر اساس محل قرار گیری آن ها، سه نوع فیبروم وجود دارد:

• Subserosal

که در دیواره بیرونی رحم و زیر غشا یا سروز رحم قرار دارند (که شامل 55٪ فیبروم ها می باشد)

• Intramural

که در داخل دیواره عضلانی رحم یافت می شوند (شامل40٪ فیبروم ها می باشد)

• Submucosal

فیبروم ساب موکوزال یا فیبروم های زیر مخاطی داخل حفره رحم که درون پوشش داخلی رحم هستند (با فراوانی 5٪) 

علائم فیبروم رحم

فیبروم رحم می‌تواند بدون علامت یا با علامت باشد. در برخی موارد فیبروم رحم توسط پایه به رحم وصل شده و ‌یا به رباط‌ها یا ارگان‌های اطراف مانند مثانه و روده فشار وارد می‌کند.

خانم‌های دارای فیبروم بزرگ، فیبروم‌های متعدد یا فیبروم‌هایی که روی اندام‌های دیگر فشار می‌آورند، دارای تعداد بیشتری از علائم فیبروم رحمی می‌باشند.

شایع‌ترین علائم فیبروم رحم شامل وارد زیر است.

• دوره‌های پریود طولانی و سنگین

• خونریزی شدید قاعدگی

• درد یا احساس فشار در لگن، کمر یا پاها

• تکرر ادرار

• یبوست

• ناباروری.

علل ایجاد فیبروم رحم

فیبروم‌ها تقریباً 35 تا 77٪ زنان در سنین باروری را تحت تأثیر قرار می‌دهند، اگرچه شیوع واقعی فیبروم بسیار بیشتر است زیرا بسیاری از فیبروم‌ها بدون علامت هستند. علت دقیق بروز فیبروم‌های رحمی مشخص نیست، اما شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد ممکن است ترکیبی از عوامل ژنتیکی، هورمونی و عوامل محیطی در ایجاد فیبروم‌های رحمی تأثیرگذار باشند.

تشخیص فیبروم رحم

تشخیص فیبروم تنها با مراجعه به پزشک ممکن است. علائم بالینی در فیبروم رحمی، به تنهایی به تشخیص قطعی کمک نمی‌کنند، به همین دلیل پزشک ممکن است از روش‌های تصویر برداری مثل سونوگرافی، ام آر آی لگن، کمک بگیرد.

فیبروم و ناباروری

تقریباً 5 تا 10 درصد از زنان نابارور دارای فیبروم هستند و فیبروم ممکن است به تنهایی عامل ۱ تا 4/2 درصد ناباروری‌ها باشد.  اندازه و محل قرار گیری فیبروم‌ مشخص می کند که آیا روی باروری تأثیر می‌گذارد یا خیر. گزارشات حاکی از این است که فیبرومی که در داخل حفره رحمی (میوم زیر مخاطی یا فیبروم ساب موکوزال) قرار دارد، یا بسیار بزرگ می‌باشد (با قطر بیشتر از 6 سانتی متر) و یا فیبرومی که در بدنه رحم (میوم داخل عضلانی) وجود دارد، ممکن است روی توانایی باروری تأثیرگذار باشد.

بیشتر زنان مبتلا به فیبروم رحم، دچار مشکلات ناباروری نخواهند شد و توصیه می‌شود زنان نابارور مبتلا به فیبروم و همسران شان، قبل از اقدام به درمان فیبروم رحم به طور کامل از نظر سایر مشکلات مربوط به باروری ارزیابی شوند. با اینحال در برخی تحقیقات گزارش شده است که با برداشتن فیبروم میزان بارداری از 25٪ به 42٪ افزایش یافته است. این مطالعات از این واقعیت پشتیبانی می‌کنند که فیبروم ها می توانند بر ناباروری تأثیر بگذارند.

تنها یک متخصص ناباروری می‌تواند در ارزیابی اینکه آیا فیبروم‌ها ممکن است از ایجاد بارداری جلوگیری کنند یا خیر، نظر قطعی دهد.

حتما بخوانید: عفونت رحم

دلیل تاثیر فیبروم بر ناباروری

فیبروم های رحمی به طرق مختلفی ممکن است بر ناباروری تأثیر بگذارند، به طور مثال:

- با تغییر در شکل دهانه رحم ممکن است بر تعداد اسپرم‌هایی که می توانند وارد رحم شوند تأثیر بگذارد؛ 

- تغییر شکل رحم همچنین می تواند در حرکت اسپرم یا انتقال جنین اختلال ایجاد کند؛ 

- لوله‌های رحمی توسط فیبروم‌ها می توانند مسدود شوند؛

- فیبروم‌ها می‌توانند بر ضخامت لایه داخلی حفره رحم تأثیر بگذارند؛ 

- با وجود فیبروم، جریان خون به حفره رحم نیز می‌تواند تحت تأثیر قرار گیرد. 

این تغییرات ممکن است بر توانایی جنین در لانه گزینی تأثیر گذاشته، باعث کاهش رشد جنین و یا سقط جنین گردند.

تأثیر فیبروم بر روش های کمک باروری

 اگرچه انتقال غیر طبیعی تخمک و انسداد لوله‌های رحمی با استفاده از روش‌های کمک باروری (ART) برطرف شده است، اما فیبروم‌ها همچنان با تغییر در پذیرش اندومتر می‌توانند باروری را به خطر بیاندازند. بنابراین فیبروم‌ها می‌توانند اثر منفی بر لانه گزینی جنین و کاهش احتمال بارداری داشته باشند.

مشخص شده است که خطر شکست در بارداری و لانه گزینی جنین در ART در زنانی که فیبروم‌های زیر مخاطی و داخل عضلانی بزرگ و متعدد دارند، در مقایسه با زنان نابارور بدون فیبروم، بیشتر است. در نتیجه لازم است قبل از استفاده از روش‌های کمک باروری، ابتدا فیبروم درمان شود.

فریز تخمک در زنان مبتلا به فیبروم

فریز تخمک‌ قبل از برخی درمان‌های فیبروئیدی مانند آمبولیزاسیون، مانع از آسیب دیدن تخمک‌ها به طور ناخواسته می‌شود. فریز تخمک همچنین به زنانی که قادر به باردار شدن یا حفظ باروری نیستند (به دلیل وجود فیبروم یا جراحی) این امکان را می‌دهد که بعداً از تخمک‌های خود برای لقاح آزمایشگاهی با یک رحم جایگزین استفاده کنند.

با این وجود شایان ذکر است خانم‌هایی که فیبروم بسیار بزرگی دارند، در برخی اوقات قبل از عمل نمی‌توانند تخمک‌های خود را فریز کنند، زیرا فیبروم‌ها ممکن است به قدری بزرگ باشند که مانع از مشاهده پزشک و یا دسترسی به تخمدان‌ها برای نظارت یا بازیابی شوند.

شما می‌توانید برای خواندن مقالات بیشتر به مجله اینترنتی مام مراجعه کنید، همچنین برای رزرو نوبت و مشاوره حضوری با متخصصین ما، به مرکز مام مراجعه کنید.