مجله مام - به روزترین مقالات در حوزه باروری و درمان ناباروری
مشاهده فهرست مطالب سلامت زنان و مردان

معرفی آناتومی دستگاه تناسلی در مردان
گفتیم که لازمهی عملکرد صحیح دستگاه تولید مثل رخ دادن بلوغ است. بلوغ در پسران دیرتر از دختران و بین 12 تا 15 سالگی اتفاق میافتد. در ابتدای این دوران با تکمیل و شروع به کار چرخهی هورمونی، غدهی هیپوفیز تحت تأثیر فرمان های صادرشده از هیپوتالاموس، شروع به ترشح هورمون هایی میکند که بیضه ها را برای تولید هورمون مردانه یعنی تسوسترون تحریک میکنند.
این هورمون نقش بسیار مهمی در آماده شدن دستگاه تناسلی برای تولیدمثل و بروز صفات ثانویهی جنسی مردانه دارد که از جملهی آن ها می توان به تسریع رشد بدن، بزرگ شدن اعضای تناسلی، رشد مو در ناحیهی شرمگاهی یا زهار (Pubis)، افزایش موهای صورت و پشت لب، افزایش تودهی عضلانی، بم شدن صدا و در نهایت تولید اسپرم و افزایش میل جنسی اشاره نمود.
در ادامه آناتومی سیستم باروری آقایان را به طور کامل توضیح داده ایم:
آناتومی دستگاه تناسلی مردان
اجزای آناتومی جنسی مردانه کدامند؟ دستگاه تولید مثل مردان از بیضهها (Testicle) و کیسههای بیضه (Scrotum)، مجاری اپیدیدیم (Epididymis)، مجاری دفران، وابران یا اسپرم بر (Ductus vas deferens)، مجرای انزالی (Ejaculatory duct)، آلت تناسلی (Penis) و غدد ضمیمه مانند کیسههای منی (Seminal vesicle) و پروستات تشکیل شده است.
اولین عضو از دستگاه تولید مثلی مردانه که در طی بلوغ بزرگ شده و اندازه آن افزایش می یابد، بیضه ها هستند که دو عضو بیضیشکل واقع در طرفین بدن میباشند. هر بیضه تقریباً چهار تا پنج سانتیمتر طول و 2.5 سانتیمتر عرض داشته که در پوششی نازک، تیرهرنگ و چینخورده به نام کیسهی بیضه که در پشت آلت تناسلی مردان واقع شده است، قرار گرفتهاند.
علاوه بر بیضه ها، مجاری اپیدیدیم و بخش¬هایی از مجرای دفران نیز در درون کیسه های بیضه قرار داشته که نقش مهمی را در انتقال اسپرم ایفا می کنند. به این ترتیب که اسپرم های ساختهشده در لوله های اسپرمساز (Seminiferous tubules) واقع در بیضهها در ابتدا به مجاری اپیدیدیم رفته و در آنجا نگهداری می شوند. این مجاری با طول باورنکردنی شش متر به دور هم پیچ خورده اند تا به راحتی در پشت بیضه ها جای گیرند و توسط مجاری دفران (اسپرمبر) به مجرای انزالی متصل میشوند تا اسپرمها را به درون این مجرا بریزند.
از سوی دیگر کیسه های هرمی شکل منی که در پشت مثانه قرار گرفتهاند مایعی را ترشح و به درون مجرای انزالی تخلیه می کنند که همراه با ترشحات بیضه ها و غدهی پروستات وظیفهی انتقال و تغذیهی اسپرم را بر عهده دارند. این مایع که به نام مایع منی شناخته میشود در مجرای انزالی با اسپرم همراه و ترکیب شده و توسط این مجرا به پیشابراه (Urethra) که همان منفذ خروج منی است انتقال داده می شود.
برخلاف زنان، در دستگاه تولید مثل مردان محل خروج ادرار و ترشحات جنسی (مایع منی) در مردان یکی بوده که در قسمت سر آلت تناسلی مردان قرار گرفته است. آلت تناسلی در مردان از یک تنهی آزاد (Shaft) و ریشهی متصل به بدن تشکیل شده و کل آن با پوستی نازک، تیره و فاقد چربی پوشانده شده است. اندازهی آلت تناسلی مردانه در افراد متفاوت بوده و بر مبنای زمینه های ژنتیکی هر فرد تعیین می شود.
تنهی آلت تناسلی از قرار گرفتن سه تودهی استوانه ای در کنار هم شکل گرفته که تودهی وسطی آن در سر آلت برجستهتر شده و حشفه (Glans) را ایجاد میکند. پوست حشفه به روی خود چینخورده و پره پوس (Prepuse) را تشکیل میدهد که همان قسمتی است که در عمل ختنه برداشته میشود. در حالت عادی آلت تناسلی مردانه کوچک و شل بوده و در جلوی بدن آویزان است اما در جریان تحریکات و برانگیختگی جنسی، با ورود خون به آلت تناسلی، این عضو سفت و سخت شده و اندازهی آن تا 15 سانتیمتر افزایش می یابد یا در اصطلاح عامیانه شق میشود. زیرا قسمت سر و ناحیهی زیر آلت تناسلی مردان دارای رشته های عصبی فراوانی هستند که نسبت به تحریکات جنسی بسیار حساس می باشند.
در طی یک رابطهی جنسی آلت تناسلی مردانه سفت و سخت شده و نعوظ پیدا میکند تا به راحتی وارد واژن زن شود. با ادامهی ارتباط و رخ دادن ارگاسم یا اوج لذت جنسی، انقباضات عضلانی در ناحیهی لگن رخ داده که مایع منی را از طریق هر مجرای دفران به سمت پیشابراه رانده و از آلت تناسلی خارج می کنند تا در صورت وجود شرایط مناسب، بارداری اتفاق بیفتد.
نویسنده مقاله : هنگامه کاظمدرویش
منابع: