رابطه‌ی جنسی بعد از زایمان

زایمان به عنوان یکی از حیاتی‌ترین بحران‌های زندگی زنان مطرح شده و استرس‌های روانی، هیجانی و فیزیکی در آن اجتناب‌ناپذیر است. تغییرات جسمی و روانی فراوانی بعد از زایمان اتفاق می‌افتد که بر ساختار خانواده و روابط جنسی با همسر تأثیر بسزایی دارد.
 

تغییرات روانی بعد از زایمان

زایمان مي‌تواند سبب برانگيختن شديد احساسات و هيجانات به گونه‌اي شود که در بعضي از زنان اختلالات استرسي ايجاد کند. نزدیک به یکصد سال است که دوران نقاهت پس از زایمان به عنوان دوران افزایش خطر بیماری روانی شناخته شده است. تقریباً 85-50 درصد از زنان در دوران بعد از زایمان دچار غم‌زدگی می‌شوند که در روز 4 و 5 بعد از زایمان به اوج خود می‌رسد و معمولاً تا روز دهم بعد از زایمان خود به خود برطرف می‌شود.
برخی نگرانی‌های شایع مادران:
•    عبور از مرحله‌ی زن بودن به مرحله مادری؛
•    تحمل شدیدترین درد بشری؛
•    نگرانی در مورد نادانسته‌های فراوان؛
•    مسئولیت سلامتی نوزاد؛
•    مسئولیت جنسیت نوزاد؛
•    نگرانی در مورد شایستگی مراقبت از نوزاد؛
•    تحمل درد و مشقت شیردهی؛
•    مسئولیت حفظ آرامش منزل؛
•    مهمان‌داری و آبروداری.
در این موارد سیستم خانواده دچار مشکل می‌شود و تمام اعضای خانواده را تحت تأثیر قرار می‌دهد و اعضای خانواده دچار فشار و استرس شده و اغلب در روابط بین آن‌ها مشکلاتی پیش می‌آید. اغلب تحقیقات نشان داده‌اند که زنان زایمان کرده نسبت به زنان زایمان نکرده عملکرد جنسی و رضایت زناشویی کمتری دارند. بنابراین توصیه می‌شود پس از استحکام رابطه‌ی مرد و زن تصمیم به بارداری گرفته شود، زیرا زایمان بالقوه می‌تواند برخی پیوندها را سست و رابطه‌ی دو نفره را تبدیل به رابطه‌ی سه نفره کند.

 برای آشنایی با روش‌ها و نکات مؤثر در بازگشت میل جنسی پس از زایمان و بهبود رابطه زناشویی، مطالعه مقاله «درمان میل جنسی بعد از زایمان» توصیه می‌شود.
 

تغییرات جسمی پس از زایمان

رحم در هنگام بارداری و زایمان تغییراتی می‌کند و برای بازگشت به حالت طبیعی خود 4 هفته زمان نیاز دارد. ترمیم محل جفت در رحم  تا 6 هفته‌ی بعد از زایمان طول می‌کشد و احتمال عفونت این دیواره‌ی ضعیف و در حال ترمیم وجود دارد. خونریزی و ترشحات پس از زایمان ممکن است 4 تا 8 هفته بعد از زایمان ادامه داشته باشد. ترمیم محل بخیه معمولاً 3 هفته به طول می‌انجامد.

نکات پزشکی و بهداشتی مهم درباره رابطه جنسی بعد از زایمان

• تا زمان توقف کامل خونریزی پس از زایمان و ترمیم بخیه ‌ها، از برقراری رابطه جنسی خودداری کنید.
• استفاده از روان‌ کننده ‌های بر پایه آب برای کاهش خشکی واژن و درد هنگام رابطه جنسی توصیه می‌شود.
• از پوزیشن‌ هایی استفاده کنید که فشار کمتری بر شکم و یا پرینه وارد می ‌کنند.
• پیشگیری از بارداری در دوران شیردهی و حتی زمانی که پریود نمی شوید نیز ضروری است؛ روش‌ های ایمن مانند کاندوم، آی‌ یو دی یا قرص ‌های ضد بارداری مخصوص شیردهی بهترین گزینه‌ها برای مادران شیرده هستند.
• پس از هر رابطه، ناحیه تناسلی را با آب ولرم و شوینده ملایم بشویید و ناحیه را کاملا خشک نگه دارید.
• قبل و بعد از رابطه، مثانه را تخلیه کنید تا احتمال عفونت کاهش یابد.
• در صورت وجود درد، ترشحات غیرطبیعی یا خونریزی، حتما با پزشک مشورت کنید.
• معاینات دوره ‌ای توسط متخصصین برای بررسی وضعیت بخیه‌ ها و سلامت لگن و واژن اهمیت دارد.

رعایت این نکات پزشکی رابطه جنسی بعد از زایمان به پیشگیری از عفونت، بازگشت تدریجی میل جنسی و بهبود کیفیت رابطه کمک می‌کند.

بهترین پوزیشن های رابطه زناشویی بعد از زایمان

در هفته های نخست پس از زایمان، انتخاب پوزیشن ‌هایی که فشار کمتری بر ناحیه شکم و پرینه وارد می‌کنند اهمیت زیادی دارد. وضعیت‌هایی مانند زن در بالا یا پوزیشن پهلو به پهلو باشد، کنترل بیشتری بر عمق و سرعت رابطه می‌دهند و معمولا درد یا فشار کمتری ایجاد می‌کنند. استفاده از لوبریکانت‌های بر پایه آب برای کاهش خشکی واژن نیز توصیه می‌شود.

هم‌ زمان با انتخاب پوزیشن مناسب برای ، انجام تمرینات کگل، خواب کافی و تغذیه سالم از جمله راهکارهای طبیعی برای افزایش میل جنسی پس از زایمان هستند. این اقدامات علاوه بر بهبود گردش خون در ناحیه لگن، به تقویت عضلات، افزایش اعتماد به نفس و بازگشت تدریجی لذت جنسی کمک می‌کنند.

زمان مناسب برای از سرگیری رابطه جنسی پس از زایمان

زمان مناسب برای شروع رابطه جنسی معمولا حدود شش هفته پس از زایمان است، اما این زمان بسته به نوع زایمان و وضعیت جسمی مادر می ‌تواند متفاوت باشد. در زایمان طبیعی، بخیه ‌های پرینه و حساسیت ناحیه تناسلی ممکن است باعث درد یا ناراحتی شوند و در زایمان سزارین، بخیه ‌های شکمی و خستگی جسمی روند بازگشت را کند تر می‌کند. بنابراین، تصمیم برای آغاز رابطه باید پس از معاینه نهایی پزشک و اطمینان از ترمیم کامل زخم ‌ها، توقف خونریزی و آمادگی روانی مادر گرفته شود.

شیردهی و رابطه جنسی

یکی از تغییرات هورمونی‌ای که پس از زایمان به وقوع می‌پیوندد این است که هنگام شیردهی هورمون پرولاکتین افزایش می‌یابد. افزایش این هورمون می‌تواند سبب کاهش میل جنسی زن شود. هم‌چنین هورمون استروژن کاهش می‌یابد که می‌تواند سبب خشکی واژن شده و در نتیجه نزدیکی دردناک شود. شیردهی با افزایش هورمون اکسی‌توسین می‌تواند اثرات مثبتی هم بر رابطه‌ی جنسی داشته باشد و سبب برانگیختگی شود.
تغییرات هورمونی تنها در مادر به وقوع نمی‌پیوندد. تحقیقات نشان می‌دهد سطح هورمون تستوسترون (هورمون میل جنسی) در مردانی که صاحب فرزند شدند کاهش پیدا می‌کند. در واقع میل جنسی پدران می‌تواند کمتر از مردان بدون فرزند باشد.
 

مشکلات جنسی بعد از زایمان

•    میل جنسی کمتر؛
•    ارگاسم‌های ضعیف‌تر؛
•    برانگیختگی کمتر؛
•    نزدیکی دردناک به علت خشکی واژن؛
•    نگرانی در مورد بخیه‌ها و ترس از عفونت؛
•    ترس از آغاز رابطه؛
•    خستگی، کم‌خوابی و کارهای کودک؛
•    ترس از بیدار شدن کودک؛
•    ترس از حاملگی مجدد.
 

روابط جنسی بعد از زایمان 
 

بعد از زایمان بدنتان نیاز به زمان برای ترمیم شدن دارد. معمولاً 6 هفته بعد از زایمان برای استراحت توصیه می‌شود. این زمان به دهانه‌ی رحم اجازه می‌دهد تا بسته شود، خونریزی بعد از زایمان متوقف شود و هرگونه پارگی ترمیم شده یا بهبود یابد.
این بدان معنی نیست که نمی‌توانید معاشقه و ملاعبه داشته باشید. توصیه این است که تا 6 هفته بعد از زایمان دخول نداشته باشید، اما شما می‌توانید از روش‌های نزدیکی بدون دخول استفاده کنید. می‌توانید تماس‌های غیر فیزیکی داشته باشید و از احساسات خود صحبت کنید و تا زمانی که احساس آسایش و امنیت نکردید نزدیکی نکنید. هنگامی که آماده‌ی نزدیکی جنسی شدید سعی کنید آن را آرام انجام دهید ومعاشقه‌ی طولانی قبل از مقاربت داشته باشید تا واژن لغزندگی کافی پیدا کند و نزدیکی دردناک نباشد. می‌توانید از ژل‌های لوبریکانت محلول در آب استفاده کنید. توجه داشته باشید قطع کامل رابطه‌ی جنسی بعد از زایمان می‌تواند بر میل جنسی تأثیر منفی بگذارد. ممکن است ارگاسم‌های ضعیف‌تری را تجربه کنید که این مسئله گذراست.
برای خود خلوت ایجاد کنید، وجود کودک ممکن است تمرکز شما را به هم بزند و استرس ایجاد کند. پس حریم خصوصی‌ خود را رعایت کنید.
تا زمانی که برای بارداری بعدی خود آماده شوید، از روش‌های پیشگیری از بارداری استفاده کنید. بهتر است تا بارداری بعدی 3 سال فاصله بگذارید. توجه داشته باشید ممکن است در دوران شیردهی باردار شوید، حتی اگر هنوز قاعدگی شما از سر گرفته نشده باشد. بعد از زایمان برای پیشگیری از بارداری می‌توانید از قرص‌های شیردهی، آیودی یا آمپول سه‌ماهه استفاده کنید.
 

زایمان طبیعی یا سزارین؟

تصور ايجاد اختلال در روابط جنسي در زايمان طبيعي موجب شده است بسياري از زنان درخواست سزارين انتخابي نمايند. اما نتایج بسیاری از پژوهش‌هایی که بعد از زایمان در مورد عملکرد جنسی زنان با زایمان طبیعی و سزارین انجام شده است تفاوتی را بین دو گروه نشان نمی‌دهد.