مجله مام - به روزترین مقالات در حوزه باروری و درمان ناباروری
مشاهده فهرست مطالب

تایید شده توسط:
دکتر مژگان وهابی عضو گروه زنان، متخصص زنان و زایمان ...
کلستاز درون کبدی بارداری یا کلستازیس بارداری، یک بیماری کبدی است که در اواخر بارداری رخ می دهد. این بیماری باعث خارش شدید در فرد می شود. به طور کلی خارش در بارداری معمولا روی دست و پا رخ می دهد اما می تواند سایر قسمت های بدن را نیز درگیر کند. کلستاز درون کبدی بارداری می تواند شما را دچار مشکل کند. به دلیل خطر کلستاز بارداری، پزشک ممکن است زایمان زودرس را به شما توصیه کند.
علائم کلستاز بارداری:
خارش شدید از علائم کلستاز درون کبدی بارداری است. البته بثورات یا راش وجود ندارد. خارش در بارداری اگر در ارتباط با کلستازیس بارداری باشد، در کف دست ها یا کف پاها حس می شود. اما برخی از خانم ها در همه جا احساس خارش می کنند. خارش در بارداری اغلب در شب شدیدتر است و ممکن است آنقدر آزاردهنده باشد که فرد نتواند به راحتی بخوابد.
خارش در بارداری بیشتر در سه ماهه سوم بارداری شایع است اما گاهی زودتر نیز شروع می شود. همچنین ممکن است با نزدیک شدن به زمان زایمان احساس بدتری در فرد به وجود آید، اما به محض به دنیا آمدن نوزاد، خارش معمولا ظرف چند روز از بین می رود.
سایر علائم کلستاز بارداری ممکن است شامل موارد زیر باشد:
• زرد شدن پوست و سفیدی چشم (زردی)؛
• ادرار پررنگ؛
• مدفوع بی رنگ؛
• حالت تهوع؛
• از دست دادن اشتها.
علت کلستاز بارداری:
علت کلستاز بارداری به طور دقیق مشخص نیست اما ممکن است ژن های شما درابتلا به این بیماری نقش داشته باشند. گاهی اوقات، این وضعیت در افراد یک خانواده بیشتر مشاهده می شود. به طوری که انواع ژنتیکی خاصی نیز به عنوان علت کلستاز بارداری شناسایی شده است.
هورمون های بارداری نیز ممکن است علت کلستاز بارداری باشند. هورمون های بارداری هرچه به موعد زایمان نزدیک می شوید، افزایش می یابد. پزشکان تصور می کنند که این امر می تواند جریان طبیعی صفرا را کند کند. صفرا مایع گوارشی ساخته شده در کبد است که به سیستم گوارش شما در تجزیه چربی ها کمک می کند. به جای خروج از کبد، صفرا در کبد و بدن تجمع می یابد. در نتیجه، نمک های صفراوی سرانجام وارد جریان خون می شوند که می تواند احساس خارش در شما ایجاد کند. نمک های صفراوی در هضم غذا نیز کمک می کنند.
موارد زیر نیز به عنوان علت کلستاز بارداری شناخته شده اند:
- بیماری های کبدی؛
- سنگ صفراوی.
بیماری هایی که ممکن است همراه با کلستازیس بارداری در فرد به وجود آیند:
- هپاتیت C؛
- هپاتیت خودایمنی؛
- سیروز صفراوی.
عوامل خطر کلستاز بارداری:
برخی از عوامل خطر کلستازیس بارداری عبارتند از:
• سابقه شخصی یا خانوادگی ابتلا به کلستازیس بارداری؛
• سابقه آسیب یا بیماری کبدی؛
• بارداری چند قلویی.
عوارض کلستاز بارداری:
عوارض کلستاز درون کبدی بارداری ممکن است در مادر یا نوزاد در حال رشد رخ دهد.
در مادران، این وضعیت ممکن است به طور موقت بر نحوه جذب چربی توسط بدن تأثیر بگذارد.
ویتامین K در مسیر انعقاد خون تاثیر دارد و در مادر، مشکلات جذب ویتامین K ممکن است خطر خونریزی (خونریزی داخلی شدید) را افزایش دهد.
در نوزادان، عوارض کلستاز درون کبدی بارداری می تواند شدید باشد. این عوارض می توانند شامل موارد زیر باشد:
• زایمان زودرس:
زایمان زودرس به علت مشکلات ریه ناشی از بلع مکونیوم ممکن است رخ دهد. مکونیوم ماده چسبناک و سبز رنگی است که به طور معمول در روده های نوزاد در حال رشد جمع می شود اما در صورت ابتلا به کلستاز در مادر ممکن است جنین این ماده را در کیسه آب دفع کند و از طریق مایع آمنیوتیک وارد ریه جنین شود.
• مرگ نوزاد در اواخر بارداری قبل از زایمان (مرده زایی). خطر کلستاز بارداری به زایمان زودرس ختم نمی شود و ممکن است به مرگ نوزاد منتهی شود.
پیشگیری از کلستاز بارداری:
هیچ راه شناخته شده ای برای جلوگیری از کلستاز بارداری وجود ندارد.
تشخیص کلستاز بارداری:
برای تشخیص کلستاز بارداری انجام معاینه فیزیکی، بررسی زردی و علائم کلستاز بارداری، اولین و مهمترین قدم است. پس از آن نیز انجام آزمایش خون برای بررسی عملکرد کبد و اندازه گیری میزان نمک های صفراوی در خون که این آزمایش ها شامل AST,ALT و اسید های صفراوی هستند. همچنین انجام سونوگرافی برای بررسی کبد و صفرا پیشنهاد می شود.
تشخیص کلستاز بارداری زمانی است که مجموع اسیدهای صفراوی 10 میکرومول در لیتر و بالاتر اندازه گیری شود. (میکرو مول برای مقادیر کمی در آزمایشات پزشکی اندازه گیری می شود.)
پزشک شما ممکن است در طول بارداری خون شما را به طور منظم آزمایش کند تا سطح صفرا در خون را کنترل کند.
درمان کلستاز بارداری:
پزشکان از دارویی به نام یورو دزوکسی کولیک اسید UDCA برای درمان کلستاز بارداری استفاده می کنند. این دارو می تواند عملکرد کبد را بهبود بخشد و سطح صفرا در خون را کاهش دهد.
راه کنترل علائم کلستاز بارداری شامل موارد زیر است:
- داروهای ضد خارش؛
- پوشیدن لباس های نرم و گشاد؛
- کرم های مرطوب کننده حاوی منتول.
اگر دارو سطح صفرا را کاهش ندهد ، پزشک ممکن است زایمان زودرس را توصیه کند. زایمان زودرس ممکن است خطر عوارض جدی از جمله تولد زودرس (تولد نوزاد قبل از زایمان کامل) و مرده زایی (نوزاد قبل از تولد فوت شده) را کاهش دهد. پزشکان معمولاً در حدود هفته های 37 یا 38 بارداری زایمان را تحریک می کنند تا خطر عوارض کلستاز بارداری را کاهش دهند.
نویسنده مقاله : الهام اسدی
منابع: