حساسیت فصلی در بارداری

حساسیت فصلی در بارداری چیست؟

این مطلب از نظر علمی به تأیید دکتر سیده معصومه قاضی میرسعید  فلوشیپ ناباروری و IVF، از پزشکان متخصص مرکز مام رسیده است.

بارداری به اندازه کافی علائم و عوارض مختلفی را برای مادر ایجاد می‎کند و به همین دلیل اضافه شدن خارش بینی و علائم حساسیت نیز می‌تواند گذراندن این دوران را برای مادر سخت‌تر کند. در دوران بارداری مادر باید مراقب داروهایی که مصرف می‎کند باشد. خوشبختانه درمان‌های بی‌خطری برای درمان حساسیت فصلی در بارداری وجود دارند که می‌توان برای تسکین علائم حساسیت و آلرژی از آن‎ها کمک گرفت. همچنین با انجام اقداماتی می‌توان به پیشگیری از حساسیت در بارداری پرداخت.  
علائمی که آلرژی فصلی در بارداری ایجاد می‌کند، عبارتند از: 
•    عطسه؛
•    آبریزش بینی؛
•    گرفتگی بینی؛
•    خارش بینی؛
•    سرفه ؛
•    گلو درد؛ 
•    خارش چشم؛
•    حلقه‌های تیره زیر چشم؛
•    سردردهای مکرر.
معمولاً یک یا چند مورد از این علائم بلافاصله پس از تماس با آلرژن ایجاد خواهند شد. اما علائمی مانند سردردهای مکرر و خستگی معمولا پس از قرار گرفتن طولانی مدت در معرض آلرژن‌ها رخ می‌دهند.
 اگر علائم به ویژه در دوران بارداری بیش از چند هفته طول بکشد و به نظر ‌نرسد که رو به بهبود است، بهتر است به پزشک مراجعه شود. همچنین اگر برای اولین بار در دوران بارداری علائم آلرژی فصلی را مشاهده شود، باید برای تعیین علت و مدیریت آن ها به پزشک مراجعه کرد.
 

علت آلرژی فصلی در بارداری 

سیستم ایمنی بدن به طور ایده آل با عوامل خارجی مانند ویروس‌‌ها و سایر ارگانیسمهای عامل عفونت که به دنبال بیمار کردن فرد هستند، مبارزه می‏کند. اما گاهی اوقات، سیستم ایمنی بدن به چیزهایی واکنش نشان می‌دهد که واقعاً برای بدن مضر نیستند. این مسئله در مورد آلرژی‌های فصلی نیز صادق است. آلرژی فصلی زمانی رخ می‌دهد که بدن به آلرژن‌هایی واکنش نشان می‌دهد که در یک فصل خاص ظاهر می‌شوند. آلرژی‌های فصلی معمولاً واکنش بدن به گرده گل و گیاه است. 
بسته به محل زندگی، آلرژی فصلی معمولا در اوایل بهار ظاهر می‌شود و در اوایل تابستان به پایان می‌رسد. دوران بارداری می‌تواند آلرژی فصلی را شدید‌تر کند. همچنین، بیماری به نام "رینیت بارداری" می‌تواند علائمی مشابه آلرژی فصلی در بارداری را ایجاد کند. این بیماری معمولا در سه ماهه آخر بارداری رخ می‌دهد. اما علت آن هورمون‌ها هستند نه آلرژن‌ها. 
 

عوامل خطر بروز آلرژی فصلی در بارداری

آلرژی می‌تواند هر کسی را تحت تاثیر قرار دهد، اما اگر سابقه آلرژی در خانواده فرد وجود داشته باشد، احتمال ابتلا به آلرژی بیشتر خواهد بود. برخی از عوامل محیطی می‌توانند این وضعیت را تحریک یا بدتر کنند، از جمله:
•    دود سیگار؛
•    مواد شیمیایی؛
•    سرما؛
•    رطوبت؛
•    باد؛
•    آلودگی هوا؛
•    اسپری مو؛
•    عطر و ادکلن؛
•    دود.
 

تشخیص حساسیت فصلی در بارداری

حساسیت و آلرژی معمولا با معاینه فیزیکی قابل تشخیص است. با این حال، پزشک ممکن است آزمایش‌های خاصی را برای تعیین بهترین برنامه درمانی برای فرد درخواست دهد. 
تست خراش پوستی یکی از رایج ترین تست‌های تشخیصی بررسی حساسیت و آلرژی است. در این تست پزشک چندین ماده را روی پوست قرار می‌دهد تا ببیند بدن فرد چگونه به هر یک از آن‌ها واکنش نشان می‌دهد. معمولاً اگر به ماده‌ای حساسیت وجود داشته باشد، یک برآمدگی قرمز کوچک در پوست ظاهر می‌شود. 
آزمایش خون یا تست رادیو آلرژی جاذب (RAST) نیز رایج است. RAST مقدار آنتی بادی‌های ایمونوگلوبولین E را نسبت به آلرژن‌های خاص در خون اندازه گیری می‌کند. 
 

عوارض حساسیت فصلی در بارداری

درمان و مدیریت آلرژی کلید دستیابی به داشتن کیفیت زندگی خوب با آلرژی است. برخی از عوارضی که آلرژی می‌تواند ایجاد کند عبارتند از:
•    ناتوانی در خواب به دلیل علائمی که در شب فرد را بیدار نگه می‎دارد؛
•    ایجاد یا بدتر شدن علائم آسم؛
•    عفونت‌های مکرر گوش؛
•    سینوزیت یا عفونت‎های مکرر سینوسی؛
•    سردردهای مکرر.  
عوارض جانبی آنتی هیستامین نیز می‌تواند ایجاد شود. در بیشتر موارد، خواب آلودگی ممکن است رخ دهد. در موارد نادر، آنتی هیستامین‌ها می توانند عوارض گوارشی، ادراری و گردش خون ایجاد کنند.
 

عوارض حساسیت فصلی بر جنین و نوزاد

از آنجایی که آلرژی مادر در طول بارداری امکان تولد نوزاد مبتلا به آلرژی را افزایش می‌دهد، مادر با دوری از عوامل آلرژن می‌تواند از این امر پیشگیری کند.
 

درمان حساسیت فصلی در بارداری

مادران مبتلا به آلرژی فصلی می‌توانند از راهکار‌های زیر برای تسکین و کاهش علائم خود استفاده کنند. برخی از این درمان‌ها عبارتند از: 
•    اجتناب از بیرون رفتن به ویژه بین ساعت ۵ تا ۱۰ صبح، زمانی که تعداد گرده‌ها معمولاً به بالاترین حد خود می رسند؛
•    دوش گرفتن و تعویض لباس بعد از بیرون رفتن (این مسئله می‌تواند به حذف گرده‌های تجمع یافته روی مو و لباس کمک کند.)؛
•    استفاده از ماسک فیلتردار هنگام انجام فعالیت های خارج از منزل؛
•    دوری از هر چیزی که باعث تحریک و شروع آلرژی فصلی می‌شود.
 

مصرف قرص آلرژی در بارداری

اگر علائم آلرژی فصلی باعث مشکلات خواب شده باشد یا در فعالیت‌های روزانه مادر اختلال ایجاد کند نیاز به درمان و مصرف قرص آلرژی در بارداری است. خوشبختانه درمان هایی در دسترس هستند که برای مادر و جنین بی خطر هستند. اکثر زنان می‌توانند با مشورت با پزشک با خیال راحت از قرص ضد حساسیت طی دوران بارداری استفاده کنند. مصرف قرص آلرژی در بارداری نمونه‏ هایی از داروها و قرص ضد حساسیت بوده که تحقیقات برای حمایت از بی‌خطر بودن مصرف آن‌ها برای زنان باردار انجام شده است (طبق داده های موجود در حال حاضر). عبارتند از:  
•    سیتریزین؛
•    کلرفنیرامین؛
•    دیفن هیدرامین؛
•    لوراتادین.
استفاده از اسپری‌های بینی ممکن است ایمن‌تر از داروهای خوراکی و قرص ضد حساسیت باشد. زیرا اسپری‌های بینی به مقدار جزئی، جذب خون می‌شوند. البته استفاده از اسپری بینی برای بیش از سه روز توصیه نمی‌شودچرا که استفاده طولانی از این اسپری‌ها می‌تواند علائم آلرژی را با ایجاد تورم بینی بدتر کند.
 

پیشگیری از حساسیت در بارداری

بهترین راه برای جلوگیری از علائم آلرژی این است که قبل از اینکه بدن فرصتی برای واکنش نامطلوب به مواد پیدا کند و نیاز به درمان حساسیت فصلی در بارداری باشد، آلرژی مدیریت شود. اقدامات پیشگیرانه زیر جهت پیشگیری از حساسیت در بارداری می‏ تواند کمک‌کننده باشد: 
•    اگر میزان گرده‏ها در محیط زیاد است در خانه بمانید؛
•    از صبح زود ورزش کردن در فضای باز خودداری کنید؛
•    پس از بازگشت به منزل دوش بگیرید؛
•    پنجره‌ها و درهای منزل را تا حد امکان بسته نگه دارید؛
•    هنگام انجام کارهای بیرون از منزل دهان و بینی خود را پوشیده نگه دارید.