کلاب فوت چیست؟

کلاب فوت جنین یا همان پا چنبری یک نقص مادرزادی نسبتاً شایع است که به طیفی از ناهنجاری‌های پا اشاره می‎کند که معمولاً در بدو تولد وجود دارد و باعث می‌شود پای نوزاد شما به سمت داخل بچرخد و پیچ خورده به نظر برسد. تقریباً از هر ۱۰۰۰ نوزاد، ۱ نوزاد با این مشکل به دنیا می‌آید که آن را به یکی از شایع‌ترین ناهنجاری‌های مادرزادی پا تبدیل می‌کند. در کلاب فوت جنین بافت‌هایی که ماهیچه‌ها را به استخوان (تاندون‌ها) متصل می‌کنند کوتاه‌تر از حد معمول هستند و همین مسئله باعث ظاهر غیر عادی یک یا هر دو پا جنین خواهد شد. کلاب فوت جنین درجات مختلفی دارد و می‎تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد. در حدود نیمی از کودکان مبتلا به پاچنبری هر دو پا درگیر است. 
احتمالا بعد از تشخیص کلاب فوت در سونوگرافی سوال‎های زیادی در ذهن‎تان ایجاد شده باشد و به دنبال علت ایجاد کننده یا درمان آن طی بارداری باشید. این مقاله به شما کمک خواهد کرد که اطلاعات بیش‎تری در این زمینه داشته باشید.

جنین پاچنبری باید سقط شود؟

پاچنبری بودن جنین مشکلی نیست که قابل درمان نباشد و یا مانع حیات جنین و نوزاد شود. برای همین در صورت تشخیص کلاب فوت در سونوگرافی نیازی نیست به سقط کردن جنین فکر کنید. راه ‎های زیادی برای درمان کج شدن پای نوزاد بعد از تولد وجود دارد. 
کلاب فوت چگونه تشخیص داده می شود 
تشخیص کلاب فوت در سونوگرافی معمولا به راحتی نیست. گاهی اوقات ممکن است طی سونوگرافی پا به صورت غیرطبیعی قرار گرفته باشد زیرا فضای کافی در رحم وجود ندارد. اما اگر در سونوگرافی‎ های بعدی همچنان پا در همان موقعیت باشد، احتمال اینکه کودک پای چنبری داشته باشد، بیش‌تر است. گاهی اوقات هم ممکن است در سونوگرافی جنین مشکوک به کلاب فوت باشد اما وقتی به دنیا می‎آید کاملا خوب و سالم باشد. 
تشخیص کلاب فوت در بارداری در اوایل هفته ۱۳ از طریق سونوگرافی امکان پذیر است اما تا ۱۰ درصد ابتلا به این عارضه را نشان می‏دهد. سونوگرافی‎هایی که بعد از هفته ۲۰ بارداری انجام می‎شود در تشخیص پاچنبری جنین قابل اطمینان‎تر هستند و تا ۸۰ درصد می‏توانند به تشخیص این عارضه کمک کنند. البته شدت پاچنبری جنین اغلب تا پس از زایمان قابل تشخیص نیست.  
حدود ۱۰ درصد از نوزادان مبتلا به پاچنبری دارای بیماری زمینه‎ای دیگری نیز هستند و بروز این نقص می‎تواند گاهی بیانگر وجود مشکلات و ناهنجاری‎های جدی‎تری مثل اسپاینا بیفیدا باشد. به همین دلیل است که در صورت تشخیص کلاب فوت در سونوگرافی به بررسی‎های تشخیصی دقیق‎تری نیاز است تا مشخص شود که آیا مشکلات زمینه‎ای دیگری وجود دارد که با کلاب فوت مرتبط باشد یا خیر.

چه چیزی باعث کلاب فوت در جنین می شود؟

علیرغم تحقیقات انجام شده علت اصلی ایجاد کننده کلاب فوت در بارداری ناشناخته است اما شواهد نشان می‎دهد که ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی در بروز آن دخیل هستند. 

آیا کلاب فوت ژنتیکی است؟

این ژن‎ ها هستند که به بدن کودک شما می‏گویند که چگونه ظاهر، رشد و عملکرد داشته باشند. مشکل در یک یا چند ژن (که از والدین به فرزندان منتقل می شود) می‎تواند منجر به پاچنبری شود. در واقع در خانواده‌هایی که سابقه بروز کلاب فوت در بارداری وجود دارد، احتمال بروز این ناهنجاری در فرزندان بعدی بیش‎تر خواهد بود که این مسئله زمینه ژنتیکی بودن این مشکل را تایید می‎کند.

•    عوامل خطر
پسران حدود دو برابر بیش‎تر از دختران در معرض ابتلا به پاچنبری هستند. از دیگر عوامل خطر کج شدن پای جنین می‏توان به موارد زیر اشاره کرد: 
•    سابقه خانوادگی
اگر یکی از والدین یا یکی از فرزندان قبلی دچار پاچنبری شده باشد، احتمال ابتلای نوزاد نیز به آن بیش‎تر است؛
•    مشکلات مادرزادی 
در برخی موارد کج شدن پای جنین می‌تواند با سایر ناهنجاری‌های اسکلتی که در بدو تولد وجود دارند مانند اسپینا بیفیدا همراه باشد؛
•    عوامل محیطی
مصرف الکل و سیگار کشیدن در دوران بارداری می‎تواند به طور قابل توجهی خطر ابتلای نوزاد به کلاب فوت را افزایش دهد؛
•    کمبود مایع آمنیوتیک
در دوران بارداری کم بودن مایعی که نوزاد را در رحم احاطه کرده ممکن است خطر کج شدن پای جنین را افزایش دهد.

علائم کلاب فوت یا نشانه‌های کج شدن پای نوزاد 

در صورت ابتلا نوزاد تازه متولدشده به این اختلال، در اولین نگاه پزشک می تواند این بیماری را تشخیص دهد و اگر علائم زیر را در نوزاد خود مشاهده کردید، می‎تواند مطرح کننده ابتلا کودک شما به کلاب فوت باشد:
•    قسمت بالای پا به سمت پایین و داخل پیچ خورده و پاشنه به سمت داخل چرخیده باشد. ممکن است پا آنقدر چرخیده باشد که به نظر برسد که پا وارونه است؛ 
•    انحراف پای نوزاد؛
•    کج گذاشتن پای کودک به سمت بیرون؛
•    ساق یا پای آسیب دیده ممکن است کمی کوتاه‎تر باشد؛
•      عدم وجود دامنه کامل حرکت در پا؛
•    عضلات ساق پا در پای آسیب دیده معمولاً ضعیف هستند. 
علیرغم علائم ظاهری که کلاب فوت ایجاد می‎کند، این مشکل با هیچ گونه ناراحتی یا دردی همراه نیست و بسیاری از نوزادان حتی در چند ماه اول زندگی متوجه آن نمی‎شوند. 

مدیریت و درمان پای پرانتزی جنین در دوران بارداری 

در حال حاضر هیچ گزینه‎ای برای درمان پیش از تولد یا جراحی جنین مبتلا به پاچنبری وجود ندارد و تا پس از تولد نوزاد نمی‌توان کاری برای اصلاح و درمان کج شدن پای نوزاد انجام داد.

زایمان جنین مبتلا به کلاب فوت 

ابتلای کودک شما به کلاب فوت تاثیری بر روش زایمان نخواهد داشت و اگر شرایط زایمان طبیعی را داشته باشید منعی بابت زایمان طبیعی به خاطر وجود این مشکل نخواهید داشت. کودک شما بعد از تولد نیاز به مراقبت خاصی نخواهد داشت و می‏تواند پس از زایمان با شما از بیمارستان به خانه بیاید. 

پیش‎گیری از کلاب فوت

از آنجایی که علیرغم تحقیقات انجام شده مشخص نیست چه چیزی باعث ایجاد کلاب فوت می‎شود، نمی‏توان به طور کامل از این مشکل را پیشگیری کرد. 
اگر در معرض خطر بالای داشتن نوزادی با پای پرانتزی یا سایر نقایص مادرزادی هستید، با یک مشاور ژنتیک صحبت کنید. با این حال، اگر باردار هستید، می‌توانید کارهایی را انجام دهید تا خطر نقایص مادرزادی نوزادتان را محدود کنید، مانند:
•    به تمام مراقبت های دوران بارداری خود بروید؛
•    سیگار نکشید و وقت خود را در محیط‌های پر از دود سیگار سپری نکنید؛
•    الکل ننوشید؛
•    اجتناب از مصرف داروهایی که توسط پزشک شما تایید نشده است.

درمان کلاب فوت نوزاد

پاچنبری خود به خود از بین نمی‎رود و باید حتما به فکر درمان کج شدن پای نوزاد خود بعد از تولد باشید. درمان زودهنگام برای دستیابی به یک نتیجه رضایت بخش ضروری است. از آنجایی که استخوان‌ها، مفاصل و تاندون‌های نوزاد شما بسیار انعطاف‌پذیر هستند، نوزادانی که درمان را زود شروع می کنند نتایج خوبی به دست می‏آورند. آن‎ها می‎توانند کفش‎های معمولی بپوشند، راه بروند، بدوند و بدون درد بازی کنند. 
در گذشته جراحی درمان اصلی برای اصلاح پاچنبری بود. اما امروزه ارائه دهندگان مراقبت‌های بهداشتی معمولاً از ترکیبی از روش‌های غیر جراحی و حمایتی برای درمان این مشکل کمک می‎گیرند.
درمان کلاب فوت معمولاً در عرض یک تا دو هفته پس از تولد کودک شما شروع می‎شود. درمان اصلی این مشکل شامل دستکاری و کشش آرام پای کودک شما به موقعیت بهتری است. سپس به مدت ۵ تا ۸ هفته در گچ می‎ماند و ثابت می‏شود تا زمانی که پای کودک کاملا بهبود پیدا کند، این پروسه مجدد تکرار می‎شود.  
اگر پاچنبری نوزاد شما شدید است یا به درمان‌های غیرجراحی پاسخ نمی‌دهد، ممکن است به جراحی نیاز باشد. جراح ارتوپد می‌تواند تاندون‌ها و رباط‌ها را بلند یا تغییر مکان دهد تا به راحتی پا در موقعیت بهتری قرار گیرد. پس از جراحی، پای کودک شما تا دو ماه گچ گرفته خواهد شد و پس از آن به مدت یک سال یا بیشتر باید از کفش ‎های مخصوص استفاده کند تا از بازگشت پای پرانتزی جلوگیری شود.

عوارض عدم درمان کج شدن پای نوزاد

تشخیص به موقع این عارضه نقش مهمی در درمان و بهبود کیفیت زندگی این کودکان دارد. کلاب فوت ناهنجاری دردناک یا غیرقابل درمانی نیست اما اگر از همان ابتدا به فکر درمان آن نباشید، عوارض آن ممکن است امکان راه رفتن فرزند شما را در آینده بگیرد. برای همین لازم است بلافاصله پس از تولد به دنبال درمان آن باشید. کودکان مبتلا به پاچنبری درمان شده مانند بقیه کودکان می‎توانند فعالیت‎ های روزمره خود را به راحتی انجام دهند.