بارداری بعد از لاپاراسکوپی

لاپاراسکوپی که گاهی اوقات جراحی بسته نیز نامیده می‎‌شود، یک نوع جراحی کم تهاجمی است که اغلب برای بررسی یا درمان مشکلات باروری مورد استفاده قرار می‌گیرد. اگرچه لاپاراسکوپی برای انواع جراحی رایج شکم و لگن مانند آپاندکتومی یا برداشتن کیسه صفرا هم مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما به دلیل استفاده گسترده آن در مشکلات باروری، بیماران اغلب نگران شانس بارداری بعد از لاپاراسکوپی هستند.

اگر قبلاً عمل لاپاراسکوپی انجام داده‌‎اید یا به انجام آن نیاز دارید، نگران بارداری بعد از لاپاراسکوپی نباشید. خوشبختانه ندرتا پیش می‌آید که جراحی لاپاراسکوپی بر باروری تأثیر منفی بگذارد و اتفاقا در بسیاری از موارد شانس لقاح را بهبود می‎بخشد. در واقع از ﻻﭘﺎراﺳﮑﻮپی ﺑﺮای درﻣﺎن ﻧﺎﺑﺎروری کمک گرفته می‌شود. درست است که این کار برای بهبود وضعیت باروری انجام می‎‌شود، اما در هر صورت رعایت برخی از اقدامات احتیاطی برای باردار شدن مجدد پس از عمل جراحی ضروری است. در ادامه این مقاله در مورد مسائلی که باید در مورد بارداری بعد از لاپاراسکوپی بدانید، توضیح خواهیم داد.

لاپاراسکوپی چیست؟

بسته به اقدام درمانی که طی لاپاراسکوپی انجام می‎‌شود، این جراحی اغلب یک عمل جراحی سرپایی تحت بی‌هوشی عمومی است و شما این امکان را دارید که پس از چند ساعت به خانه بروید؛ اگرچه در برخی موارد ممکن است لازم باشد یک شب در بیمارستان بمانید. 

در زمان انجام عمل لاپاراسکوپی، جراح یک برش کوچک در شکم ایجاد می‌‎کند. یک لاپاراسکوپ از طریق برش وارد فضای شکم می‎‌شود. لاپاراسکوپ یک لوله فیبر نوری نازک و روشن است که حاوی یک دوربین است که به جراح اجازه می‎دهد داخل شکم را ببیند. در برخی موارد، ابزارهای میکروسکوپی را نیز می‎توان در این لوله قرار داد یا ممکن است از طریق برش دوم وارد شود. سپس شکم به آرامی با گاز باد می‏‌شود تا جراح با دید واضح‌تری بتواند مشکلات را تشخیص دهد و ترمیم کند. تاثیرات ﻻﭘﺎراسکوپی ﺑﺮ ﺑﺎرداری قابل توجه است و اکثر زنان بارداری بعد از لاپاراسکوپی را تجربه خواهند کرد. جراحی لاپاراسکوپی نسبت به انواع جراحی باز آسیب کمتری برای بدن دارد و بیماران درد، ناراحتی کمتر و زمان بهبودی سریع‌تری را تجربه می‌کنند.

چگونه لاپاراسکوپی می‌تواند به بارداری کمک کند؟ 

بسیاری از زنان به دلیل مشکلات لگنی در باردار شدن مشکل دارند. به این معنی که یک مشکل فیزیکی در لگن و دستگاه تناسلی آن‌ها وجود دارد که مانع بارداری می‌شود. در چنین شرایطی لاپاراسکوپی ممکن است گزینه مناسبی برای درمان این مشکلات باشد و طبیعتا اﺣﺘﻤﺎل ﺣﺎﻣﻠﮕﯽ ﺑﻌﺪ از ﻻﭘﺎراﺳﮑﻮپی افزایش پیدا خواهد کرد. شواهد نشان می‌دهد که زنانی که تحت عمل جراحی لاپاراسکوپی قرار گرفته‌اند، شانس بیش‌تری برای بارداری نسبت به افراد درمان شده با جراحی‌های باز شکمی دارند. از جمله مشکلات لگنی که ممکن است بر عملکرد دستگاه تناسلی تأثیر بگذارند و مانع بارداری شوند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

• بافت اسکار ناشی از عفونت یا جراحی‌های قبلی لگن
• اندومتریوز
• کیست تخمدان
• پولیپ
• فیبروم رحمی

همچنین از لاپاراسکوپی می‎توان برای تشخیص مشکلاتی استفاده کرد که در سونوگرافی قابل مشاهده نیستند. در برخی موارد، پزشک ممکن است بتواند مشکل را طی لاپاراسکوپی درمان یا ترمیم کند تا شانس ﺑﺎرداری ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺑﻌﺪ از ﻻﭘﺎراﺳﮑﻮپی افزایش پیدا کند. 

چه مدت بعد از لاپاراسکوپی می‌توان اقدام به بارداری کرد؟

این سوال یک پاسخ کلی ندارد و در هر فردی می‌تواند متفاوت باشد. پزشک با بررسی وضعیت بدنی و میزان موفقیت عمل، می‌تواند بهترین زمان ﺑﺎرداری ﺑﻌﺪ از ﻋﻤﻞ ﻻﭘﺎراﺳﮑﻮپی را تعیین کند. به صورت کلی توصیه می‌شود پس از جراحی لاپاراسکوپی حدود ۳ تا ۶ ماه صبر کنید تا بخیه ها کامل خوب شوند و بدن فرصت بازسازی خودش را برای بارداری داشته باشد.

ﭼﻨﺪ درﺻﺪ ﺑﻌﺪ از ﻋﻤﻞ ﻻﭘﺎراﺳﮑوپی میﺗﻮان ﺑﺎردار ﺷﺪ؟

ﺷﺎﻧﺲ ﺑﺎرداری ﺑﻌﺪ از ﻻﭘﺎراﺳﮑوپی بسته به سن شما و علت ناباروری متفاوت است و در زنان کمتر از ۳۵ سال بیش‌تر دیده شده است. اما به صورت کلی می‎توان گفت امکان ﺑﺎرداری ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺑﻌﺪ از ﻻﭘﺎراﺳﮑوپی وجود دارد.

ﭼﺮا ﺑﻌﺪ از ﻻﭘﺎراﺳﮑﻮپی ﺑﺎردار ﻧﺸﺪم؟

برای برخی از زنان که تحت لاپاراسکوپی برای برداشتن فیبروم یا ضایعات اندومتریوز، ترمیم هیدروسالپینکس، رفع انسداد لوله فالوپ یا بستن لوله‌ها قرار گرفته‌اند، این جراحی در واقع شانس باردار شدن را افزایش می‌دهد. با این حال، مواردی وجود دارد که لاپاراسکوپی ممکن است بر توانایی شما برای باردار شدن تأثیر بگذارد و ﺑﺎرداری ﭘﺲ از ﻋﻤﻞ ﻻﭘﺎراﺳﮑﻮپی اتفاق نیفتد.

جای زخم

هر زمانی که زنی تحت عمل جراحی لگن یا شکم از هر نوعی قرار می‌گیرد، خطر ایجاد اسکار و چسبندگی در داخل حفره لگن وجود دارد؛ اگرچه این احتمال در لاپاراسکوپی نسبت به سایر انواع جراحی با برش‌های بزرگ‌تر مانند روش‌های باز کمتر است اما باز هم این احتمال وجود دارد.

 در برخی موارد، بافت اسکار ایجاد شده ﻋﻠﺖ ﺑﺎردار ﻧﺸﺪن ﺑﻌﺪ از ﻻﭘﺎراﺳﮑوپی محسوب می‌شود. در طی جراحی لاپاراسکوپی، دید و دامنه حرکت جراح محدود است و از آنجایی که جراح به جای دست از ابزار و دوربین استفاده می‎‌کند، قضاوت در مورد میزان نیروی لازم می‎تواند چالش برانگیز باشد. این بدان معنی است که مهارت و آموزش جراح برای به حداقل رساندن هر گونه عوارض جانبی نامطلوب مانند اسکار داخلی بسیار مهم است.

زمان بهبودی

اگر می‎خواهید به طور طبیعی باردار شوید، انجام لاپاراسکوپی می‎تواند جدول زمانی بارداری شما را مختل کند زیرا پس از جراحی باید چند ماهی برای بهبودی کامل صبر کنید و بعد اقدام به بارداری داشته باشید. 

آﯾﺎ ﻻﭘﺎراﺳﮑﻮپی ﺑﺮای درﻣﺎن ﻧﺎﺑﺎروری ﺑﻪ تنهایی ﮐﺎﻓﯽ اﺳﺖ؟

گاهی تنها علت ناباروری مشکلات لگنی است و طبیعی است که ﺷﺮاﯾﻂ ﺑﺎرداری ﺑﻌﺪ از ﻻﭘﺎراﺳﮑﻮپی فراهم خواهد شد. اما ممکن است مشکلات دیگری از جمله کم بودن ذخیره تخمدانی هم در کنار مشکلات لگنی در ناباروری دخیل باشند که در این صوررت نیاز به کمک گرفتن از روش‌های کمک باروری از جمله IVF خواهد بود.

در واقع استفاده از لاپاراسکوپی در زنان با کاهش ذخیره تخمدان یا ناباروری شدید با عامل مردانه هیچ فایده‌ای ندارد زیرا درمان اصلی همچنان IVF خواهد بود. لاپاراسکوپی به زنان مبتلا به اندومتریوز، چسبندگی لوله‌ها، سابقه عقیم‌سازی لوله‌ها و فیبروم‌های رحمی که حفره رحم را مخدوش کرده‌، کمک می‎‌کند. همچنین به خوبی شناخته شده است که باز بودن لوله‌های فالوپ توسط هیستروسالپنگوگرام (HSG) چسبندگی لگنی را که فقط با لاپاراسکوپی قابل تشخیص است، رد نمی کند. به همین دلیل قابل بحث است که آیا لاپاراسکوپی باید یک مرحله اجباری در بررسی باروری باشد. 

 در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از ﻻﭘﺎراسکوپی تا ﭼﻨﺪ ﻣﺎه ﺑﺎردار ﻧﺸﻮم، ﭼﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﮑﻨﻢ؟

در صورتی که ﺑﺎرداری ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺑﻌﺪ از ﻻﭘﺎراسکوپی اتفاق نیفتد، نیاز به بررسی بیش‌تری برای پیدا کردن علل دخیل دیگر در ناباروری می‎باشد تا بتوان به سراغ درمان آن‌ها رفت. مراجعه به یک مرکز معتبر و تخصصی باروری می‌تواند گزینه خوبی برای شروع بررسی‌ها باشد. 

آﯾﺎ ﺑﺎرداری ﭘﺲ از ﻻﭘﺎراسکوپی ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﯾﺶ ﺧﻄﺮ ﻋﻔﻮﻧﺖ میﺷﻮد؟

اگر دوره نقاهت لاپاراسکوپی به خوبی طی شود و در زمان مناسب برای بارداری اقدام شود، ریسک ابتلا به عفونت بعد از لاپاراسکوپی کم خواهد بود. 

ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﻫﺎ و آﻣﺎدﮔﯽ ﻫﺎی ﻻزم ﺑﺮای ﺑﺎرداری ﺑﻌﺪ از ﻻپاراسکوپی

هدف از انجام جراحی لاپاراسکوپی، ایجاد شرایطی مطلوب برای بارداری و افزایش شانس بارداری است. اما در هر صورت نیاز به یک سری اطلاعات در مورد آﻣﺎدﮔﯽ ﻫﺎی ﻻزم ﺑﺮای ﺑﺎرداری ﺑﻌﺪ از ﻻﭘﺎراﺳﮑوپی وجود دارد که در ادامه به آن‌ها خواهیم پرداخت.

با پزشک خود صحبت کنید

حتماً بعد از انجام لاپاراسکوپی، درباره مراقبت‌های بعد از عمل اطلاعات کافی از پزشک خود بگیرید و راجع به زمان شروع اقدام به بارداری صحبت کنید.

شاید تا چند روز پس از لاپاراسکوپی، خونریزی واژینال نیز داشته باشید. تا یک هفته بعد از عمل، از ورزش کردن یا بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید. محل زخم برش را تمیز نگاه دارید و بانداژ آن را مطابق دستور پزشک یا پرستار به طور منظم تعویض کنید تا از عفونت جلوگیری شود. 

استراحت کافی داشته باشید

استراحت پس از جراحی ضروری است زیرا باعث ترمیم داخلی بافت رحمی می‎‌شود که در آن عمل جراحی انجام شده است. متخصصان حداقل یک هفته استراحت برای اطمینان از سلامت رحم توصیه می‌کنند.

تخمک‎ گذاری خود را پیش‎بینی کنید

جراحی در بافت رحم می‎تواند چرخه تخمک‎ گذاری شما را کمی تغییر دهد تا بدن شما با تغییرات رخ داده سازگار ‎شود. این امر ضروری است که چرخه تخمک گذاری خود را از نزدیک بررسی کنید تا بتوانید در بهترین زمان برای باردار شدن اقدام کنید. می‎توانید از کیت‎‌های تشخیص تخمک ‎گذاری استفاده کنید که به بررسی سطح LH یا هورمون لوتئینه کننده در بدن بستگی دارند و پنجره باروری شما را مشخص می‌کنند.

بلافاصله بعد از جراحی رابطه جنسی نداشته باشید

 توصیه می‎‌‎شود بعد از لاپاراسکوپی از انجام رابطه جنسی خودداری کنید. هورمون‌‎ها بعد از جراحی در نوسان هستند و بعد از چند روز ثابت می‎شوند. بنابراین برای یک بارداری موفق، ضروری است که مدتی صبر کنید.

 گاهی اوقات، لاپاراسکوپی برای رفع انسداد لوله‎‌های فالوپ، انجام می‌‎شود. در چنین مواردی جراحان لاپاراسکوپی توصیه می‌کنند زوجین پس از چند روز استراحت بعد از عمل، اقدام به مقاربت کنند تا بهبودی داخلی انجام شود و احتمال خونریزی داخلی و عوارض ناشی از آن وجود نداشته باشد. 

کلام آخر

برنامه‌ریزی برای بارداری پس از عمل لاپاراسکوپی از جمله موارد مهمی است که ممکن است ذهن افرادی که قصد استفاده از این روش جراحی را دارند به خود مشغول ‌کند. نتایج بارداری بعد از لاپاراسکوپی به موارد مختلفی از جمله علت ناباروری، وضعیت سلامتی بیمار، سن، وضعیت بارداری قبلی و رعایت ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﻫﺎی ﺑﻌﺪ از لاپاراسکوپی ﺑﺮای ﺑﺎرداری بستگی خواهد داشت. در بسیاری از موارد، بارداری بعد از لاپاراسکوپی به خوبی پیش می‎‌رود اما گاهی لاپاراسکوپی ممکن است با عوارضی همراه باشد که دستیابی به بارداری را سخت‌تر کند.

شما می‌توانید برای خواندن مقالات بیشتر به مجله اینترنتی مام مراجعه کنید، همچنین برای رزرو نوبت و مشاوره حضوری با متخصصین ما، به مرکز مام مراجعه کنید.