برای وزن گیری جنین چی بخوریم

وزن گیری جنین در دوران بارداری یکی از دغدغه‎های مادران باردار است. یکی از روش‎های ارزیابی یک بارداری سالم، میزان افزایش وزن جنین است. وزن جنین در سونوگرافی بر اساس پارامترهایی اندازه گیری می‌شود و اگر به شما گفته شود که وزن جنین کم تر از آن چیزی است که باید باشد به دنبال پاسخ این سوال هستید که چه باید کرد و چی بخوریم جنین وزن بگیره؟
برای افزایش وزن جنین و بهبود آن تا انتهای این مقاله همراه ما باشید. 

چرا وزن جنین اهمیت دارد؟

وزن جنین یکی از شاخص‌های مهم سلامت و روند رشد او در دوران بارداری است. جنینی که رشد مناسبی دارد، احتمال بیش‎تری دارد که سالم متولد شود و با خطر کمتری از عوارض سلامتی روبه‌رو باشد. وزن پایین جنین می‌تواند باعث بروز مشکلات مختلفی شود، از جمله:

زایمان زودرس
جنینی که مواد مغذی کافی دریافت نمی‌کند، ممکن است زودتر از زمان مورد انتظار متولد شود.
مشکلات سلامتی در بلندمدت
نوزادانی که با وزن کم متولد می‌شوند، در معرض خطر بیشتری برای اختلالات رشدی و بیماری‌های مزمن در سال‌های بعد زندگی قرار دارند.

وزن نرمال جنین

در چند هفته پایانی بارداری، وزن و رشد جنین با سرعت بیش‌تری افزایش پیدا می‌کند. در ادامه، جدولی از وزن طبیعی جنین در ماه نهم بارداری ارائه شده است.
 

سریع‎ترین راه برای وزن گیری جنین کدام است

بسیاری از مادران به دنبال سریع‌ترین راه برای وزن‌گیری جنین هستند، اما واقعیت این است که هیچ ماده غذایی، دارو یا مکملی نمی‌تواند به‌تنهایی و در مدت کوتاه وزن جنین را به شکل تضمینی افزایش دهد. رشد مطلوب جنین به مجموعه‌ای از عوامل مانند تغذیه متعادل و کافی مادر، سلامت و خون‌رسانی جفت، سن بارداری(محاسبه سن بارداری)، وضعیت جسمی مادر و نبود بیماری‌های زمینه‌ای بستگی دارد. بنابراین سریع‌ترین راه برای وزن‌گیری جنین شناسایی علت کمبود رشد زیر نظر پزشک، مصرف منظم وعده‌های سرشار از پروتئین و مواد مغذی، استفاده از مکمل‌های تجویزشده و پیگیری روند رشد با سونوگرافی است. در ادامه به بررسی نکات مهم در مورد وزن‌گیری جنین خواهیم پرداخت. 

داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل

داشتن رژیم غذایی مناسب مهم‎ترین نقش را در بارداری ایفا می کند. در صورت تمایل به افزایش وزن جنین، باید میوه، آب میوه، سبزیجات بخصوص برگ سبز، سیب زمینی، غلات سبوس دار، عدس و لوبیا، شیر و ماست، تخم مرغ، گوشت و مرغ و ماهی را در رژیم غذایی خود بگنجانید.

استفاده از ویتامین‌های دوران بارداری

ویتامین های دوران بارداری برای رشد و تکامل مناسب جنین داده می شوند. این ویتامین ها همچنین به افزایش وزن جنین تان کمک می کنند. برای افزایش وزن جنین در دوران بارداری باید به طور مرتب از این ویتامین ها استفاده کنید.

تامین آب بدن

برای جلوگیری از هرگونه کمبود آب بدن در بارداری، مقدار کافی مایعات بنوشید. کم آبی در بارداری ممکن است منجر به برخی از عوارض پزشکی جدی شود. می توانید آب میوه ها، آب سبزیجات، شیر، شیرگیاهی و یا آب را برای حفظ سلامتی بدن خود مصرف کنید.

داشتن استراحت کافی

برای یک زن باردار استراحت کافی بسیار مهم است. فشار بیش از حد یا فشار غیر ضروری ممکن است بر رشد و نمو جنین تأثیر بگذارد. حداقل هشت ساعت خواب بی وقفه داشته باشید و سطح انرژی خود را نادیده بگیرید. 
آرام و مثبت بمانید

نه تنها مراقبت از سلامت جسمی، بلکه سلامت روحی نیز مهم است. هر نوع استرس و اضطراب می تواند بر شما و همچنین سلامتی جنین متولد نشده شما تأثیر بگذارد. طغیان های عاطفی ناشی از آن ممکن است منجر به خوردن بیش از حد، کم خوردن یا انتخاب غذای اشتباه شود و همه اینها ممکن است بر سلامت جنین تأثیر بگذارد.

مشورت با پزشک

اگر جنین‌تان وزن کافی نداشته باشد، حتما به یک مرکز بارداری مراجعه کنید که یک پزشک مجرب و متخصص شما را راهنمایی کند. ممکن است به شما گفته شود که مکمل های اضافی مصرف کنید یا برای افزایش وزن جنین تغییر رژیم غذایی ایجاد کنید.

نکات ذکر شده در بالا ممکن است به افزایش وزن جنین تان در دوران بارداری کمک کند. با این حال، پیشنهاد می شود در این مورد به توصیه های پزشک متخصص خود را عمل کنید. برخی از گزینه های رژیم غذایی ممکن است به افزایش وزن جنین تان در رحم کمک کند. با این وجود، بسیار مهم است که این کار را با روشی سالم تر انجام دهید. زیاده روی در هر کاری ممکن است منجر به عوارض شود.

بهترین صبحانه برای وزن گیری جنین

بهترین انتخاب، صبحانه‌ای متعادل و سرشار از پروتئین، کلسیم، آهن، چربی‌های سالم و کربوهیدرات کامل است. یک گزینه مناسب می‌تواند شامل یک عدد تخم‌مرغ کاملاً پخته، نان سبوس‌دار، پنیر یا ماست پاستوریزه، چند عدد گردو و یک واحد میوه مانند پرتقال یا توت‌فرنگی باشد. تخم‌مرغ و لبنیات پروتئین و کولین، لبنیات کلسیم، نان سبوس‌دار انرژی و فیبر و میوه‌های حاوی ویتامین C به جذب بهتر آهن کمک می‌کنند.

مواد غذایی مفید برای افزایش وزن جنین 

برای کمک به افزایش وزن جنین در ماه نهم بارداری، می‌توانید مواد غذایی زیر را در رژیم غذایی خود بگنجانید:

ماست: ماست سرشار از پری‌بیوتیک، پروتئین و کلسیم است و به تأمین نیازهای تغذیه‌ای و مواد معدنی بدن کمک می‌کند. می‌توانید آن را همراه با جو دوسر کامل یا میوه مصرف کنید.
ماهی:ماهی به رشد جنین کمک می‌کند، زیرا حاوی اسیدهای چرب امگا ۳ است که در رشد مغز جنین نقش دارند. همچنین پروتئین موردنیاز برای رشد پوست، مو، عضلات و سایر سلول‌ها را فراهم می‌کند. ماهی را پیش از مصرف کاملاً تمیز و به‌خوبی بپزید. از مصرف ماهی‌های دارای جیوه زیاد، مانند اره‌ماهی، تن باله‌درشت و شاه‌ماهی خال‌مخالی خودداری کنید.
میوه‌های خشک و مغزها: این مواد غذایی تراکم بالایی از مواد مغذی دارند و حتی مقدار کمی از آن‌ها می‌تواند موادی مانند آهن، پتاسیم، منیزیم و ویتامین E را تأمین کند.
آووکادو: آووکادو منبع ویتامین C، فولات و ویتامین B6 است و به‌عنوان یک منبع چربی سالم، انتخاب مناسبی برای افزودن به رژیم غذایی و خوراکی برای وزن جنین محسوب می‌شود.
مرغ و تخم‌مرغ: تخم‌مرغ و گوشت مرغ منابع خوبی از پروتئین هستند. این مواد غذایی ضمن داشتن کلسترول پایین‌تر و اسیدهای چرب امگا، می‌توانند به افزایش وزن جنین کمک کنند.
سویا: سویا جایگزین مناسبی برای تأمین پروتئین در افراد گیاه‌خوار است و علاوه بر پروتئین، آهن، چربی‌های سالم، فیبر و سایر مواد معدنی را نیز فراهم می‌کند.
کلم بروکلی: این سبزی از خانواده کلم‌ها، سرشار از ویتامین‌های گروه B، کلسیم و مواد معدنی است و همچنین به تولید ویتامین A در بدن کمک می‌کند.
انواع توت و بری‌ها: این میوه‌ها سرشار از آنتی‌اکسیدان، ویتامین C و کربوهیدرات‌های مناسب هستند و می‌توانند به‌عنوان یک میان‌وعده شیرین و سالم مصرف شوند.

بهترین مکمل ها برای وزن گیری جنین

هیچ مکملی به‌طور اختصاصی باعث افزایش وزن جنین نمی‌شود. در بیش‎تر بارداری‌ها، مصرف روزانه مکمل پریناتال برای تأمین اسیدفولیک، آهن، ید و ویتامین D مناسب است. آهن، ویتامین D، کلسیم یا سایر ریزمغذی‌ها باید بر اساس رژیم غذایی، آزمایش خون و نظر پزشک تنظیم شوند، زیرا مصرف خودسرانه و دوز بالای آن‌ها می‌تواند زیان‌آور باشد.

در مادران دچار کمبود وزن یا سوءتغذیه، مکمل‌های غذایی متعادلِ انرژی و پروتئین که زیر نظر پزشک یا متخصص تغذیه مصرف می‌شوند ممکن است احتمال وزن کم هنگام تولد را کاهش دهند؛ اما پودرهای پرپروتئین و مکمل‌های اصطلاحاً چاق‌کننده انتخاب مناسبی نیستند و مصرف پروتئین بسیار زیاد حتی می‌تواند مضر باشد. اگر وزن تخمینی جنین زیر صدک ۱۰ باشد یا روند رشد او کند شده باشد، مکمل به‌تنهایی درمان محسوب نمی‌شود و لازم است وضعیت جفت، فشارخون مادر، مایع آمنیوتیک و جریان خون بند ناف با سونوگرافی و داپلر بررسی شود.

بیش‌ترین وزن گیری جنین در چه ماهی است؟

جنین بیش‎‎ترین افزایش وزن را در ماه نهم بارداری، یعنی هفته‌های ۳۶ تا ۴۰ تجربه می‌کند. در این مرحله پایانی، جنین هر هفته حدود نیم پوند، معادل تقریباً ۲۰۰ تا ۲۵۰ گرم وزن اضافه می‌کند و لایه‌های مهم چربی بدن را برای سازگاری با زندگی خارج از رحم تشکیل می‌دهد. افزایش وزن جنین در سه‌ماهه‌های بارداری به صورت زیر است: 

سه‌ماهه اول: وزن جنین کمتر از یک اونس، یعنی حدود ۲۸ گرم است.
سه‌ماهه دوم: وزن جنین به‌تدریج افزایش می‌یابد و به حدود ۱ تا ۲ پوند، معادل تقریباً ۴۵۰ تا ۹۰۰ گرم می‌رسد.
سه‌ماهه سوم: افزایش وزن کلی جنین با سرعت بیش‌تری رخ می‌دهد و بخش عمده وزن هنگام تولد در ماه‌های هفتم، هشتم و نهم به دست می‌آید.

خوراکی هایی که مانع وزن گیری جنین می شود

علاوه بر خوردن غذاهای مغذی و بمب ویزن‌گیری جنین، اجتناب از غذاهای مضر که ممکن است بر سلامت و رشد جنین تأثیر منفی بگذارند نیز مهم است. برخی از غذاهایی که باید مصرف آن‎ها را محدود یا از آن‎ها اجتناب کنید عبارتند از:

غذاهای خام یا نیم‌پز

از غذاهای خام مانند سوشی یا تخم‌مرغ نیم‌پز خودداری کنید تا خطر عفونت کاهش یابد.

اجتناب از الکل و سیگار کشیدن

شما باید در دوران بارداری از استعمال الکل و سیگار جدا پرهیز کنید. هر دو این عادت می‌تواند برای جنین در حال رشد شما سمی باشد و همچنین ممکن است منجر به عوارض بارداری جدی شود.

کاهش مصرف کافئین

مصرف مقادیر زیاد قهوه، چای یا نوشیدنی های کافئین دار می‌تواند تأثیر منفی بر سلامت و رشد جنین داشته باشد. مصرف قهوه، چای و نوشیدنی‌های کافئین‌دار را محدود کنید. 

اجتناب از خوردن غذاهای سرخ شده، شیرین یا چرب

مصرف منظم چنین مواد غذایی ممکن است شما را مستعد چاقی کند، که به نوبه خود احتمال کلسترول و فشار خون بالا را افزایش می‌دهد. توصیه می شود به سمت مواد غذایی روغنی، چرب و شیرین نروید. دور ماندن از دسته‌های غذایی خاص به داشتن بارداری سالم کمک می‌کند و همچنین برای فرزند متولد نشده‌تان مفید است.

اندازه‌گیری وزن جنین چگونه انجام می‎شود؟

وزن جنین معمولاً با استفاده از سونوگرافی تخمین زده می‌شود. برای این اندازه‌گیری، دور سر جنین، دور شکم و طول استخوان ران بررسی می‌شود. سپس این مقادیر در یک فرمول قرار می‌گیرند تا وزن تقریبی جنین محاسبه شود.

برای وزن گیری جنین دوقلو چه بخوریم؟

اگر دوقلو باردار هستید، لازم نیست برای سه نفر غذا بخورید! میزان کالری و افزایش وزن مناسب باید بر اساس وزن قبل از بارداری، هفته حاملگی، دیابت یا فشارخون و روند رشد هر دو جنین تعیین شود. اگر یکی از جنین‌ها وزن کمی دارد، فقط بیش‌تر غذاخوردن کافی نیست و باید رشد، مایع آمنیوتیک، جفت و جریان خون با سونوگرافی‌های منظم بررسی شود.

برای کمک به رشد مناسب جنین‌های دوقلو، رژیم غذایی باید پرکالری اما سالم، متنوع و سرشار از پروتئین باشد. در هر وعده از منابعی مانند تخم‌مرغ کاملاً پخته، گوشت و مرغ کم‌چرب، ماهی کم‌جیوه، عدس و لوبیا، شیر و ماست پاستوریزه، مغزها، نان و غلات سبوس‌دار استفاده کنید. میان‌وعده‌هایی مثل ماست و میوه، شیر و خرما، نان و پنیر و گردو یا اسموتی شیر و میوه می‌توانند بدون مصرف زیاد شیرینی و غذای چرب، انرژی و مواد مغذی بیشتری فراهم کنند. در بارداری دوقلو نیاز به آهن، فولات، کلسیم، ویتامین D، ید و کولین اهمیت بیش‌تری دارد. سبزیجات با برگ تیره، حبوبات، گوشت، تخم‌مرغ، لبنیات، میوه‌ها و غلات غنی‌شده منابع مناسبی هستند.

سوالات متداول

وزن‌گیری سریع جنین در هفته‌های آخر امکان‌پذیر است؟

بخش زیادی از افزایش وزن جنین در سه‌ماهه سوم رخ می‌دهد و رشد تا نزدیک زمان تولد ادامه دارد اما افزایش وزن سریع با مصرف یک خوراکی یا مکمل خاص ممکن نیست. در صورت کمبود رشد، باید عملکرد جفت، جریان خون و علت زمینه‌ای بررسی شود.

از کجا بفهمیم وزن جنین خوب است؟

وزن تقریبی با سونوگرافی و بر اساس اندازه دور سر، دور شکم و طول استخوان ران محاسبه و روی نمودار مخصوص سن بارداری ثبت می‌شود؛ وزن بین صدک ۱۰ تا ۹۰ معمولاً متناسب تلقی می‌شود.

وزن‌گیری جنین تا کی ادامه دارد؟

وزن‌گیری معمولاً تا زمان تولد ادامه دارد، اگرچه سرعت آن در هفته‌های مختلف یکسان نیست و ممکن است نزدیک پایان بارداری آهسته‌تر شود.

معجزه وزن‌گیری جنین چیست؟

از نظر علمی هیچ غذا، دارو یا معجون وزن‌گیری جنین وجود ندارد که به‌تنهایی وزن جنین را بالا ببرد. مؤثرترین اقدام، تغذیه متعادل و کافی، مصرف مکمل‌های تجویز‌شده، ترک سیگار و درمان مشکلاتی مانند کم‌خونی، فشارخون، دیابت یا اختلال جفت است.

وزن‌گیری جنین به چه عواملی بستگی دارد؟

سن بارداری، ویژگی‌های ژنتیکی والدین، عملکرد و خون‌رسانی جفت، تغذیه و وزن مادر، فشارخون، دیابت، بیماری‌های کلیوی یا خودایمنی، سیگار، برخی عفونت‌ها و مشکلات ژنتیکی یا تکاملی جنین بر رشد اثر می‌گذارند. بنابراین پایین‌بودن وزن همیشه فقط ناشی از کم‌خوری مادر نیست.

جمع بندی

انتخاب غذای سالم در دوران بارداری برای اطمینان از رشد و تکامل جنین مهم است. ما در رابطه با تغییرات رژیم غذایی که می‎توانید در طول بارداری برای افزایش وزن جنین انجام دهید، چندین پیشنهاد ارائه داده ایم. با این حال، قبل از ایجاد هر گونه تغییر یا اصلاح در رژیم غذایی، با پزشک خود مشورت کنید. با راهنمایی و مشورت متخصص، شما نه تنها یک بارداری سالم، بلکه یک کودک سالم نیز خواهید داشت.