غربالگری های پیش از بارداری

بارداری یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین مراحل زندگی هر زن است، و آمادگی برای آن تنها به تغذیه سالم و مصرف ویتامین‌ها محدود نمی‌شود. بسیاری از مشکلاتی که ممکن است در دوران بارداری یا پس از تولد نوزاد بروز پیدا کنند، ریشه در مسائلی دارند که قابل پیشگیری و شناسایی پیش از بارداری هستند. با انجام غربالگری‌های پیش از بارداری، می‌توان از وجود بیماری‌های پنهان، اختلالات ژنتیکی، عفونت‌های مقاربتی یا مشکلات روانی آگاه شد و پیش از آن‌که این مسائل سلامت مادر یا جنین را تهدید کنند، اقدامات لازم برای درمان یا مدیریت آن‌ها انجام داد.

اگر به دنبال یک بارداری سالم و کم‌خطر هستید، غربالگری پیش از بارداری، یک تصمیم آگاهانه و مسئولانه است که آینده شما و فرزندتان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در این مقاله از مجله اینترنتی مام اطلاعات کامل‎تری در مورد غربالگری‎ های لازم پیش از بارداری در اختیار شما قرار خواهیم داد. 

چرا غربالگری قبل از بارداری مهم است؟

در حالی که اکثر زنان از مراقبت‌های دوران بارداری آگاه هستند، بسیاری از آن‎ها از اهمیت مراقبت‌های قبل از بارداری آگاه نیستند. اکثر زوج‌ها به سادگی فرض می‌کنند که مراقبت‌های قبل از بارداری صرفاً مصرف روزانه اسید فولیک است.

معاینه قبل از بارداری، یک معاینه پزشکی است که توسط متخصص زنان انجام می‌شود تا از سلامت شما قبل از اقدام به بارداری اطمینان حاصل شود. این معاینه شامل آزمایش‌های غربالگری مختلف برای کمک به بررسی هرگونه بیماری موجود، بیماری‌های ژنتیکی یا بیماری‌های عفونی است که در صورت بارداری می‌توانند به کودک شما منتقل شوند. همچنین، اگر از قبل بیماری‌هایی مانند دیابت، فشار خون بالا، کم‌کاری یا پرکاری تیروئید یا سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) دارید، پزشک شما می‌تواند در صورت تصمیم به بارداری، در مورد داروهای طولانی مدت شما مشاوره دهد. در ادامه به توضیح غربالگری‌های لازم قبل از اقدام به بارداری خواهیم پرداخت. 

شاید برایتان جالب باشد که مقاله «مراقبت های دوران بارداری» هم به جنبه‌های دیگری از همین موضوع پرداخته است که دانستنش خالی از لطف نیست.

غربالگری‎ های لازم قبل از بارداری 

انجام غربالگری‌ها قبل از اقدام به بارداری، سلامت بارداری را تضمین خواهد کرد. در ادامه به توضیح غربالگری های لازم پیش از اقدام به بارداری خواهیم پرداخت. 

غربالگری سلامت عمومی 

اگرچه احتمالاً پس از بارداری به دفعات زیادی به پزشک مراجعه خواهید کرد، اما مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) توصیه می‌کنند هر کسی که قصد بارداری دارد، معاینه قبل از بارداری را نیز با پزشک خود برنامه‌ریزی کند. شروع بارداری با سلامت مطلوب منجر به بارداری سالم‌تر و والدین سالم‌تر می‌شود. پزشک یک بررسی کلی از سلامت شما انجام می‌دهد که به معنای بررسی فشار خون، آزمایش خون، معاینه لگن، آزمایش پاپ اسمیر و سایر غربالگری‌ها می‌باشد.

غربالگری بیماری‌های مقاربتی

آزمایش بیماری‌های مقاربتی یکی از بررسی‌های رایج پیش از بارداری است، چون عدم درمان آن‌ها می‌تواند عوارض جدی برای بارداری و نوزاد داشته باشد، از جمله:

• زایمان زودرس
• وزن کم نوزاد
• عفونت در نوزاد
• مرگ جنین

به همین دلیل در اولین ویزیت بارداری، آزمایش کلامیدیا، سوزاک، HIV، هپاتیت و سیفلیس بخشی از مراقبت‌های استاندارد است.

غربالگری ژنتیکی

غربالگری ژنتیکی آزمایشی است که قبل از بارداری با نمونه خون یا بزاق انجام می‌شود تا مشخص شود آیا والدین ژن‌هایی دارند که ممکن است بیماری‌های ارثی را به فرزند منتقل کنند یا نه. این آزمایش برای بیماری‌های ژنتیکی شایع‌ مثل فیبروز کیستیک (CF) و آتروفی عضلانی نخاعی (SMA) توصیه می‌شود. برخی افراد با پیشینه قومی خاص ممکن است در معرض خطر بیش‌تر برای ابتلا به بیماری‌های خاصی باشند و غربالگری هدفمند برای آن‌ها توصیه می‌شود.

اگر یکی یا هر دوی والدین حامل ژن بیماری باشند، می‌توان تصمیم‌گیری آگاهانه‌تری برای بارداری داشت؛ مثلاً استفاده از لقاح آزمایشگاهی همراه با آزمایش ژنتیکی پیش از لانه‌گزینی (PGD) برای انتخاب جنینی که ناقل بیماری نباشد.  هدف کلی این است که والدین بتوانند پیش از بارداری درباره ریسک بیماری‌های ارثی اطلاعات دقیقی داشته باشند و در صورت نیاز، برای جلوگیری از انتقال بیماری به فرزند، اقدامات لازم را انجام دهند.

مطالعه مقاله «آی وی اف چیست» می‌تواند به شما کمک کند که دید عمیق‌تری نسبت به این موضوع داشته باشید.

غربالگری روانی 

سلامت روانی و عاطفی به اندازه‌ی سلامت جسمی مهم است، مخصوصاً زمانی که قصد بارداری دارید. اگر مشکلات روانی مانند افسردگی به‌درستی مدیریت نشوند، می‌توانند باعث عوارض در بارداری شوند؛ از جمله:

• زایمان زودرس
• وزن کم نوزاد هنگام تولد
• مرده‌زایی 
• زایمان سزارین
• افسردگی پس از زایمان.

به همین دلیل مهم است که از سلامت روان خود قبل از بارداری مطمئن شوید. اگر شما یا همسرتان سابقه‌ی مشکلات روانی دارید، بهتر است قبل از بارداری با یک متخصص سلامت روان مشورت کنید، چون بارداری ممکن است علائم روانی را ایجاد یا تشدید کند. اگر نیاز به دارودرمانی باشد، داروهای ایمن بسیاری وجود دارد که می‌توان در دوران بارداری استفاده کرد.

غربالگری دهان و دندان

سلامت دهان و دندان باید بخشی از برنامه‌ی بررسی‌های پیش از بارداری باشد. در دوران بارداری، تغییرات هورمونی می‌توانند باعث التهاب لثه بارداری شوند، که خطر ابتلا به بیماری‌های لثه را افزایش می‌دهد. باکتری‌های لثه می‌توانند به عوارضی در بارداری منجر شوند. مثلاً مطالعه‌ای در سال 2021 نشان داده که بیماری لثه (پریودنتیت) با افزایش خطر زایمان زودرس مرتبط است.

دلیل مهم دیگر برای مراجعه به دندانپزشک پیش از بارداری، کاهش خطر پرتوگیری (اشعه ایکس) است. اگرچه انجمن دندان‌پزشکی آمریکا می‌گوید عکسبرداری با محافظ مناسب در بارداری بی‌خطر است، اما بهتر است پیش از بارداری این تصاویر گرفته شوند تا نیازی به انجام آن‌ها در دوران بارداری نباشد.

و در پایان...

غربالگری های پیش از بارداری نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت مادر و جنین دارند. این آزمایش‌ها می‌توانند خطرات ژنتیکی، عفونت‌های مقاربتی، مشکلات روانی و حتی بیماری‌های دهان و دندان را شناسایی و کنترل کنند. انجام این غربالگری‌ها به زوجین کمک می‌کند تا با آگاهی و آمادگی بیش‌تر وارد بارداری شوند و از بروز بسیاری از عوارض جدی جلوگیری کنند. در نتیجه، داشتن یک برنامه بررسی جامع پیش از بارداری، گامی کلیدی برای تجربه‌ی یک بارداری سالم و ایمن است. 

برای دسترسی به منابع بیشتر و افزایش آگاهی خود کافیست وارد مجله اینترنتی مام شوید؛ همچنین برای دریافت مشاوره حضوری و تخصصی برای مراقبت های پیش از بارداری می‌توانید به مرکز درمان ناباروری مام اعتماد کنید.