سندرم قل ناپدید شده چیست؟

سندروم ناپدید شدن دوقلو، نوعی سقط جنین زودرس است که  اکثرا در بارداری های چند قلویی (دوقلو یا سه قلو) رخ دهد. 
ناپدید شدن یکی از دو قلو ها زمانی اتفاق می‌افتد که جنینی که در طول سونوگرافی تشخیص داده می‌شود، در سونوگرافی بعدی پیدا نشود یعنی رشد جنین متوقف می شود و بافت آن جنین توسط مادر یا جنین (های) بازمانده جذب می شود توجه داشته باشید که این فرآیند جذب کاملا بی ضرر است. 
سندرم قل ناپدید شده فقط در بارداری دوقلویی رخ نمی دهد، گاهی ممکن است دربارداری های بیش از دوقلویی(چندقلویی) دیده شود. مثلا یک یا حتی دو جنین در سونوگرافی های پی در پی ناپدید شوند!
توجه داشته باشید ناپدید شدن یکی از دو قلو ها را با دوقلو انگلی نباید اشتباه گرفت. در ادامه در مورد تفاوت دوقلو انگلی با ناپدید شدن یکی از دوقلوها صحبت خواهیم کرد.

ناپدید شدن یکی از دو قلو ها چقدر شایع است؟

سخت است که بدانیم سندرم قل ناپدید شده در بارداری چقدر شایع است، زیرا بسیاری از افراد احتمالاً قبل از اولین سونوگرافی بارداری، جنین خود را از دست داده اند، یعنی قبل از اینکه بفهمند چندقلو باردار بوده اند، سقط یکی از دوقلوها صورت گرفته است! 
در نتیجه، فقط افرادی که زودتر متوجه بارداری خود شده اند و زودتر سونوگرافی داده اند، بیشتر متوجه می شوند که جنینی که زمانی وجود داشته است، اکنون ناپدید شده است.
تحقیقات نشان می دهد که سندرم ناپدید شدن دوقلو در بین افراد باردار بالای 30 سال شایع تر است.

ناپدید شدن یکی از قل ها در کدام هفته بارداری می باشد؟

در هر هفته از بارداری ممکن است یکی از جنین ها، دیگر به رشد ادامه ندهد و حذف شود که در این صورت سقط زودرس جنین نامیده می شود و اگر بافت های جنین توسط بدن مادر جذب شود؛ سندروم قل ناپدید شده؛ رخ می دهد و اگر سقط در نیمه دوم بارداری رخ دهد، سقط دیررس نامیده می شود.

علائم سندرم قل ناپدید شده چیست؟ 

علائم سندرم قل ناپدید شده تقریبا شبیه علائم سقط یک بارداری معمولی است. این شباهت‌ها باعث می‌شود که امکان متوجه شدن سقط یکی از دوقلوها سخت شود. علائم سندرم قل ناپدید شده عبارتند از:
• گرفتگی و انقباض در رحم شما
• خونریزی خفیف یا لکه بینی: لکه بینی سبک به نام خونریزی لانه گزینی در بسیاری از بارداری های سالم رخ می دهد. اما اگر پزشک تأیید کرده باشد که شما حامل چند قلو هستید و سپس علائم گرفتگی و مقداری خونریزی را تجربه کردید، این امکان وجود دارد که یکی از جنین ها رشد نکرده باشد.
• کمر درد و درد لگن : اگر در دوران بارداری هر گونه درد لگنی یا  کمر درد غیرقابل توضیح را تجربه کردید باید فورا پزشک خود تماس بگیرید.
• سطوح غیر طبیعی hCG : گنادوتروپین جفتی انسان(hCG) هورمونی است که برای تشخیص باردار بودن یا نبودن شما آزمایش می شود. اگر چندقلو باردار هستید، ممکن است پزشک بخواهد سطح hCG در خون شما را کنترل کند تا مطمئن شود که مقدار افزایش hCG؛ سیر طبیعی دارد.

علت سندروم قل ناپدید شده چیست؟

هنگامی که یک جنین در رحم شما لانه گزینی و شروع به رشد می کند، سلول های جنین در هر ثانیه کپی های بی نهایتی از DNA می سازند. در طی این همانند سازی، کروموزوم‌ها می‌توانند به طور کامل تغییر یابند و دیگر حالت طبیعی نداشته باشند. 
در نتیجه این جنین نمی‌تواند آنطور که باید رشد کند. وقتی این اتفاق می افتد، سقط جنین رخ می دهد. هنگامی که شما دوقلو یا چند قلو باردار هستید،  DNAهای هر جنین، مستقل از یکدیگر همانند سازی میکنند؛ بنابراین مشکل در همانند سازی یک جنین ارتباطی به جنین های دیگر ندارد. این بدان معنی است که یک جنین می تواند پس از توقف رشد جنین ناسالم، به رشد خود ادامه دهد.

سندروم قل ناپدید شده چگونه تشخیص داده می شود؟

سندروم قل ناپدید شده را در سونوگرافی تشخیص می دهند؛ اگر یکی از جنین‌های موجود در سونوگرافی قبلی، دیگر در سونوگرافی جدید وجود نداشته باشد، می توان سندرم دوقلو ناپدید شده را تشخیص داد. 
همیشه نمی توان متوجه سندرم قل ناپدید شده شد زیرا این امکان وجود دارد که چندقلو باردار باشید و قبل از اولین سونوگرافی بارداری، یک یا چند جنین را سقط کنید. در این صورت، نه شما و نه پزشکتان متوجه نمی شوید که دوقلو یا سه قلو باردار بوده اید.
در برخی موارد ممکن است پزشک یا مامای شما پس از زایمان، بافت های باقی مانده از قل ناپدید شده را در جفت شما بیابد.

آیا می توان دوقلو ناپدید شده را به اشتباه تشخیص داد؟

فناوری اولتراسوند (سونوگرافی) می تواند به طور قابل اعتمادی سندرم دوقلو ناپدید شونده را تشخیص دهد. خطای انسانی همیشه در طول تشخیص با سونوگرافی ممکن است، اما بعید است. مثلا ممکن است دو ساک جنینی در اوایل بارداری دیده شود اما در سونو بعدی به دلایلی فقط یکی از ساک ها رویت شود.

ارتباط  HCG و سقط یکی از جنین ها:

همانطور که میدانید هورمون بارداری، β-hCG است. روند افزایش هورمون بتای بارداری نشان دهنده پیشرفت طبیعی بارداری است. در بارداری های دوقلویی روند افزایش هورمون بتای بارداری از الگوی خاصی پیروی میکند. در صورت سقط یکی از دوقلو ها، هورمون بتا از الگوی بارداری دوقلویی پیروی نمی کند و ممکن است برای مدتی افت کوچکی پیدا کند. در ادامه بارداری با یک جنین زنده، روند افزایش بتا از الگوی بارداری تک قلو پیروی میکند. تا زمانی که افزایش بتا در محدوده طبیعی باشد، نگران چیزی نباید بود!

ناپدید شدن دو قلو چه تاثیری بر جنین باقی مانده می گذارد؟

بستگی به زمان ناپدید شدن یکی از دوقلو ها دارد. هر چه زودتر این اتفاق بیفتد اثرات سو آن برای جنین زنده مانده کمتر است. زیرا جنین ناپدید شده کوچک است و جذب آن برای بدن مادر راحت تر و احتمال عفونت و از دست رفتن جنین سالم کمتر است.

سندرم قل ناپدید شده چه اثراتی بر روی مادر و جنین های درون رحم دارد؟

این موضوع بستگی به زمان ناپدید شدن جنین دارد. یعنی سقط جنین زودرس باشد یا سقط جنین دیررس. در ادامه درمورد تفاوت این دو موضوع می پردازیم:

سندرم قل ناپدید شده در سه ماهه اول (سقط جنین زودرس):

اگر جنین در سه ماهه اول ناپدید شود، نه شما و نه جنین زنده‌مانده احتمالاً هیچ عارضه‌ای را تجربه نخواهید کرد. بارداری شما طبق معمول ادامه خواهد داشت.

سندرم قل ناپدید شده در سه ماهه دوم یا سوم (سقط جنین دیررس): 

اگر جنین در سه ماهه دوم یا سوم بارداری شما ناپدید شود، پزشک ممکن است بارداری شما را با دقت بیشتری تحت نظر داشته باشد. پس از سه ماهه اول بارداری، حاملگی های همراه با سندرم قل ناپدید شده جزو حاملگی های پرخطر محسوب می شوند. در شرایط پرخطر احتمال بیشتری وجود دارد که جنین زنده مانده، مشکلات سلامتی داشته باشد یا زودتر به دنیا بیاید.

تفاوت سندروم قل ناپدید شونده و دوقلو انگلی:

دوقلوی انگلی نوعی از دوقلوهای به هم چسبیده است که رشد یک جنین متوقف می شود اما به قل دیگر یا به جفت متصل باقی می ماند و قل سالم به رشد خود ادامه می‌دهد، اما وقتی متولد می‌شود اندام‌ها یا دیگر ساختارهای قل انگلی به او متصل هستند که این یک وضعیت بسیار نادر است.