×
شقاق سینه

شقاق سینه، از علل تا درمان


شقاق سینه چیست؟

شقاق سینه همان زخم، ترک خوردگی و یا شکاف نوک سینه است. شقاق سینه معمولا در دوران شیردهی ایجاد می شود. البته گاهی شقاق سینه در ورزشکارانی که ورزش های از قبیل دوچرخه سواری و موج سواری انجام می دهند نیز ایجاد می شود، زیرا این افراد بیشتر مستعد عرق سوز شدن در قسمت سینه می باشند.

شقاق سینه در صورتی که منجر به ایجاد عفونت نگردد، معمولا به راحتی در خانه قابل درمان است.


علائم شقاق سینه: 

علائم شقاق سینه می تواند در یک یا هر دو سینه بروز یابد. علائم شقاق سینه از نظر مدت زمان ابتلا و شدت عارضه متفاوت است. مهمترین علائم شقاق سینه شامل موارد زیر می باشد:

قرمزی نوک سینه؛

زخم نوک سینه؛

خشکی پوست سینه ها؛

خونریزی از نوک سینه؛

درد؛

زخم باز یا ترک روی سینه؛

پوسته پوسته شدن نوک سینه.


علت شقاق سینه:

عوامل مختلفی علت شقاق سینه می باشند که در ادامه به آن ها اشاره می کنیم.

تغییرات هورمونی در بارداری:

تغییرات هورمونی در طی دوران بارداری می تواند علت شقاق سینه باشد، زیرا هورمون های دوران بارداری می توانند سبب بزرگ شدن سینه ها شوند. بزرگی بیش از حد سینه ها باعث کشیده شدن پوست و ایجاد زخم روی نوک سینه ها می گردد که در نهایت می تواند منجر به ایجاد شقاق سینه شود. 

وضعیت نامناسب شیردهی:

مهمترین علت شقاق سینه در مادران شیرده، وضعیت نامناسب شیردهی می باشد. اگر نوزاد نتواند در هنگام شیردهی به طور صحیح سینه مادر را بگیرد و عمل مکیدن را به درستی انجام دهد، بنابراین نوزاد نیروی بیشتری را روی سینه وارد می کند که می تواند باعث حساس شدن پوست نوک سینه و ایجاد شقاق سینه گردد. 

استفاده از مواد آلرژی زا:

استفاده از برخی مواد شیمیایی مانند لوسیون های بدن، صابون ها، عطر ها، شوینده ها و شامپوها نیز می توانند علت شقاق سینه باشند. مواد شیمیایی از طریق اثر برروی نوک پستان و پوست اطراف آن می توانند شقاق سینه را ایجاد کنند.

عفونت:

برخی عفونت ها، دیگر علت شقاق سینه می باشد. به طور مثال عفونت های قارچی می توانند عامل برفک دهان در نوزاد شوند و برفک دهان نوزاد، خود ممکن است زخم نوک سینه و شقاق سینه را ایجاد کند. 

ورزش های طولانی: 

ورزش هایی که در طی آن ورزشکاران مدت زمان طولانی می دوند، می تواند علت شقاق سینه باشد. دویدن بیش از 65 کیلومتر در هفته احتمال شقاق سینه را افزایش می دهد، زیرا دویدن طولانی مدت سبب اصطکاک سینه و عرق شوز شدن سینه ها می گردد.


درمان شقاق سینه:

درمان شقاق سینه به روش خانگی در مادران شیرده:

در بیشتر موارد، درمان شقاق سینه خانگی بوده و نیاز به استفاده از دارو نمی باشد. راه های متعددی جهت درمان شقاق سینه برای مادران شیرده در خانه وجود دارد، اگرچه زنان می توانند با استفاده از دارو درمانی نیز روند درمان شقاق سینه را افزایش دهند. درمان های خانگی شقاق سینه در مادران شیرده به قرار زیر است:

1) استفاده از کرم شقاق سینه (لانولین) پس از شیردهی: پس از هر بار شیردهی، مادران باید مقدار کمی از کرم شقاق سینه را بر روی سینه بمالند. مصرف کرم شقاق سینه در دوران شیردهی بی خطر است.

2) مادران باید بعد از هر بار شیردهی نوک سینه ها را با آب گرم بشویند اما از صابون، شوینده ها و بخصوص مواد انتی باکتریال استفاده نکنند: استفاده از کمپرس آب گرم و مرطوب می تواند سبب بهبودی و درمان شقاق سینه شود. به طور مثال استفاده از حوله ای که با آب گرم مرطوب شده باشد و قرار دادن آن بر روی نوک سینه، برای بهبود شقاق سینه مؤثر می باشد. در این روش نباید از گرمای خشک استفاده شود. همچنین مادران می توانند از پدهای مخصوص شقاق سینه استفاده کنند. 

3) استفاده از شیر مادر بر روی نوک سینه: اگر سینه ها احتقان دارند و یا نوک پستان ها زخم شده است، مادر می تواند بعد از هر بار شیردهی مقداری از شیر را به آرامی بر روی سینه ها بمالد و بگذارد خشک شود، زیرا شیر مادر نه تنها می تواند سینه ها را نرم کند، بلکه خاصیت ضد باکتریایی هم دارد.

4) استفاده از جوهر منتول: مادران می توانند جوهر منتول یا جوهر نعنا را برروی سینه بمالند. جوهر نعنا در درمان شقاق سینه بسیار موثر است.

5) همچنین مادران می توانند از پدهای محافظ سینه در هنگام ابتلا به شقاق سینه استفاده کنند.

6) اجتناب از مصرف محصولات حساسیت زا: توصیه می شود در هنگام ابتلا به شقاق سینه، از مصرف محصولاتی مانند صابون، عطر و مواد شیمیایی که می توانند سینه ها را تحریک کنند، خودداری کنید.

درمان خانگی شقاق سینه در ورزشکاران:

ورزشکاران باید در طول درمان شقاق سینه از انجام فعالیت هایی که سبب تحریک بیشتر پستان ها می شود خودداری نمایند. درمان شقاق سینه در ورزشکاران شامل موارد زیر است: 

1) زنان ورزشکار از کرم های ضد عفونی کننده برای سینه ها استفاده نمایند. کرم های ضدعفونی کننده مانع از عفونت نوک سینه ها می شوند؛

2) استفاده از کرم شقاق سینه مانند لانولین؛

3) پرهیز از هرگونه فعالیت جسمی که زخم نوک سینه را بیشتر تحریک نماید؛

4) پوشاندن نوک سینه ها هنگام پوشیدن لباس با پد های نرم، جهت جلوگیری از تحریک بیشتر سینه ها؛

5) اجتناب از پوشیدن لباس های تنگ و سوتین.


عوارض شقاق سینه:

در صورت عدم درمان شقاق سینه، یکی از عوارض شقاق سینه التهاب پستان (ماستیت) می باشد. التهاب یا ورم پستان نیز در صورت عدم درمان می تواند باعث ایجاد آبسه سینه گردد، بنابراین آبسه سینه نیز یکی دیگر از عوارض شقاق سینه است. از دیگر عوارض شقاق سینه می توان به عفونت سینه اشاره نمود. رشد انواع قارچ مانند کاندیدا که عامل ایجاد برفک دهان است، در دهان نوزادان رایج است و امکان انتقال آن از دهان نوزاد به سینه مادر وجود دارد.


جلوگیری از شقاق سینه:

جلوگیری از شقاق سینه در مادران شیرده:

اگر علت شقاق سینه شیردهی باشد، جهت جلوگیری از شقاق سینه، داشتن وضعیت های مناسب شیردهی و مکیدن صحیح نوزاد می تواند بسیار کمک کننده باشد. پوزیشن های مختلف شیردهی وجود دارد که مادر و نوزاد می توانند از آن استفاده کنند. نوع پوزیشن شیردهی مهم نیست، آنچه اهمیت دارد این است که سینه به طرز صحیحی در داخل دهان نوزاد قرار بگیرد. رعایت موارد فوق سبب می شود که نوزاد عمل مکیدن را صحیح انجام دهد و نوک سینه ها زخم نشود. مادران باید نکات زیر را رعایت کنند: 

مادر پوزیشنی را برای شیردهی انتخاب نماید که راحت باشد. مادر باید مطمئن باشد که بازوها و پشت، با قرار دادن بالش محافظت شده باشد و نوزاد در وضعیت مناسبی قرار گرفته باشد.

مادر اطمینان حاصل نماید که سینه او به دهان نوزاد فشار وارد نمی کند.

مادر باید دهان نوزاد را به آرامی باز نماید و سینه را به صورت صحیحی در داخل دهان نوزاد قرار دهد، بینی نوزاد باید در تماس با سینه مادر باشد.

تمام نوک سینه باید در داخل دهان نوزاد قرار بگیرد. 

اگر نوزاد نتواند سینه را به طرز صحیحی بگیرد، مادر می تواند با انگشت خود دهان نوزاد را باز نماید و مجدداً پوزیشن مناسب جهت شیردهی را انتخاب کند.

بطور معمول شقاق سینه با درمان خانگی برطرف می شود، اما در صورت عدم بهبودی شقاق سینه با درمان خانگی مادر باید به پزشک مراجعه کند.

جلوگیری از شقاق سینه در ورزشکاران:

در صورتی که اصطکاک بین سینه و لباس نامناسب، علت ایجاد شقاق سینه باشد، خانم باید لباس خود را تعویض نماید زیرا با تعویض لباس شقاق سینه هم برطرف می شود. 

ورزشکاران قبل از شروع ورزش بر روی نوک سینه پد قرار بدهند زیرا پدها میزان اصطکاک و زخم سینه را کاهش می دهند.

هنگام ورزش پیراهن های ورزشی مناسب بپوشند.

اگر فردی موج سوار است باید از لباس های محافظ استفاده نماید، زیرا این لباس ها می تواند اصطکاک سینه را روی تخته موج سواری کاهش دهند.

جهت جلوگیری از شقاق سینه، خانم های ورزشکار باید از سوتین های مناسب استفاده نمایند و از پوشیدن سوتین های تنگ ورزشی خودداری کنند.


مراجعه به پزشک: 

در صورت عدم درمان، شقاق سینه بسیار دردناک شده و می تواند عفونت ایجاد کند. بنابراین در صورت عدم بهبود شقاق سینه، خانم باید جهت بررسی بیشتر به پزشک مراجعه نماید. در صورت ایجاد عفونت قارچی بدلیل برفک دهان نوزاد، مادر باید از داروهای خوراکی یا موضعی ضد قارچ استفاده نماید. همچنین مادرانی که شیردهی خود را به تازگی آغاز نموده اند باید به خاطر داشته باشند که احساس سوزش سینه در هفته اول شیردهی طبیعی می باشد. چنانچه مادری در شیردهی خود مشکل دارد می تواند با پزشک خود و یا متخصص نوزادان مشورت نماید، زیرا آنها می توانند راه کارهایی را ارائه دهند که باعث تسهیل شیردهی شود.