×
پارگی کیست تخمدان

پاره شدن کیست تخمدان چقدر خطرناک است؟

به کیسه های حاوی مایعات در داخل یا سطح تخمدان، کیست تخمدان می گویند. گاهی ممکن است کیست تخمدان باز یا پاره شود. پاره شدن کیست تخمدان علائم متعددی دارد، گاهی ممکن است بیمار حتی متوجه پارگی کیست تخمدان نشود و کیست تخمدان از بین برود؛ اما معمولا در صورت پاره شدن کیست تخمدان، بیمار احساس ناراحتی می کند، بنابراین بهتر است بیمار علائم ترکیدن کیست تخمدان و نیز راه های درمان کیست تخمدان را بداند. درمان کیست تخمدان بر اساس ساده یا پیچیده بودن کیست تخمدان متفاوت است. کیست ساده فقط پر از مایعات است، در حالیکه کیست پیچیده ممکن است دارای ذرات جامد، برآمدگی هایی روی سطح و یا چندین ناحیه پر از مایع (مشبک) باشد. کیست تخمدان به دلایل متعددی ایجاد می شود. بیشتر کیست های تخمدان خطرناک نیستند.

دلایل ترکیدن کیست تخمدان:

پاره شدن کیست تخمدان به دلایل متعددی ایجاد می شود. از مهمترین دلایل ترکیدن کیست تخمدان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بارداری: در زمان بارداری ممکن است برخی کیست ها سایزشان افزایش یابد. چنانچه پاره شدن کیست تخمدان بدون علت باشد و یا پس از بارداری ایجاد شود، خطرناک است؛
  • وجود اختلال در فاکتورهای انعقاد خون: احتمال خونریزی و یا بروز عوارض کیست تخمدان در افرادی که فاکتورهای انعقاد خون در آن ها کم است، افزایش می یابد؛
  • تغییرات سیکل قاعدگی و تغییرات هورمونی: مهمترین علت پاره شدن کیست تخمدان، ایجاد تغییرات در سیکل قاعدگی و سطح هورمون های بدن است؛
  • رابطه جنسی: یکی از شایع ترین علل ترکیدن کیست تخمدان، رابطه جنسی می باشد؛
  • یبوست: حرکات روده بر روی کیست فشار وارد می نماید و می تواند سبب پاره شدن کیست تخمدان شود؛
  • بلند کردن اجسام سنگین.

علائم ترکیدن کیست تخمدان:

دانستن علائم ترکیدن کیست تخمدان به تشخیص و درمان به موقع آن کمک می کند. تعدادی از علائم ترکیدن کیست تخمدان عبارتند از:

  • درد: ترکیدن کیست تخمدان ممکن است علامتی نداشته باشد اما گاهی نیز می تواند با درد همراه باشد. در صورت وجود درد خفیف، می توان با استفاده از داروهای ضد درد آن را درمان کرد. گاهی ممکن است علائم شدید تری مانند درد در قسمت تحتانی شکم از علائم ترکیدن کیست تخمدان باشد. معمولا درد در قسمتی ایجاد می شود که کیست وجود دارد.
  • خونریزی شکمی: یکی دیگر از علائم ترکیدن کیست تخمدان، خونریزی داخل شکمی است. احتمال ترکیدن کیست تخمدان در حوالی قاعدگی بیشتر است. کیست های فانکشنال باعث ایجاد خونریزی بیشتری نسبت به سایر کیست ها می شوند.
  • احساس فشار و اتساع شکم: کیست های تخمدان می توانند فضای بزرگی را در شکم اشغال نمایند، بنابراین به بافت های مجاور فشار وارد می کنند و در نتیجه باعث ایجاد نفخ می شوند. هنگام ترکیدن کیست تخمدان فشار داخل شکم کاهش می یابد، اما به علت نشت مایع درون کیست به محیط اطراف، نفخ بیشتری ایجاد می گردد.
  • درد به همراه تهوع، استفراغ و سرگیجه از دیگر علائم ترکیدن کیست تخمدان است.
  • کم خونی در اثر خونریزی ناشی از پارگی کیست تخمدان (کم خونی می تواند فشار خون را کاهش داده یا ضربان قلب را افزایش دهد)؛
  • تب؛

در صورت مشاهده هر یک از علائم ترکیدن کیست تخمدان مانند خونریزی یا درد در بخش تحتانی شکم بلافاصله باید درمان آغاز شود.

تشخیص پارگی کیست تخمدان:

بررسی تاریخچه بیماری و علائم ترکیدن کیست تخمدان می تواند به تشخیص پارگی کیست تخمدان توسط پزشک متخصص کمک کند. بیماران باید در صورت داشتن سابقه کیست تخمدان آن را به پزشک خود اطلاع دهند. یکی دیگر از روش های تشخیص پارگی کیست تخمدان، انجام معاینه لگن توسط پزشک است. در صورت تشخیص پارگی کیست تخمدان در هنگام معاینه لگنی، ممکن است برای بیمار اقدامات خاصی تجویز شود. آزمایشات درخواست شده جهت رد کردن بیماری های احتمالی دیگر از قبیل بارداری خارج رحم، آپاندیسیت و یا سنگ کلیه می باشد که علائمی مشابه علائم پارگی کیست تخمدان دارند. اقدامات تشخیصی شامل موارد زیر است:

  • سونوگرافی: در هنگام سونوگرافی با کمک امواج صوتی می توان اندازه، شکل و محل کیست تخمدان را تشخیص داد؛
  • آزمایش خون: آزمایش خون جهت بررسی کم خونی انجام می شود. همچنین با کمک آزمایش خون می توان وجود عفونت را مشخص نمود؛
  • آزمایش ادرار: آزمایش ادرار برای بررسی دیگر علل احتمالی درد است؛
  • کشت ترشحات واژن: جهت بررسی عفونت لگن، کشت ترشحات واژن انجام می شود؛
  • انجام سی تی اسکن: در سی تی اسکن توسط اشعه X، ساختار ناحیه مورد نظر بررسی می گردد.

همچنین گاهی جهت رد احتمال بیماری های دیگر که علائمی مشابه با پارگی کیست تخمدان دارند، آزمایشات دیگری انجام می گیرد.

درمان پارگی کیست تخمدان:

درمان ترکیدن کیست تخمدان بر اساس ساده یا پیچیده بودن کیست تخمدان متفاوت است. کیست ساده فقط محتوی مایعات است، در حالی که کیست پیچیده ممکن است دارای نواحی جامد، برآمدگی روی سطح یا چندین ناحیه پر از مایع (مشبک) باشد. کیست تخمدان در بسیاری از زنان از نوع پیچیده نمی باشد. درمان کیست تخمدان بر اساس علائم ایجاد کننده می باشد. اگر کیست ساده و بدون علامت باشد یا با درد خفیفی همراه باشد، نیاز به درمان نیست و درمان شامل پیگیری و استفاده از داروهای ضد درد در صورت لزوم است، سپس به بیمار گفته می شود که علائم خود را به مرور زمان بررسی کند و به تغییرات علائم ترکیدن کیست تخمدان دقت نماید. در برخی موارد، برای بررسی بیشتر پاره شدن کیست تخمدان ممکن است سونوگرافی انجام شود.

در صورت پارگی کیست تخمدان پیچیده یا کیست تخمدان ساده که علامت دارد (مانند درد شدید یا خونریزی دهنده) برای مراقبت بیشتر، بیمار باید در بیمارستان بستری شود. اقدامات درمانی لازم در بیمارستان شامل موارد زیر است:

  • تزریق سرم به بیمار برای جایگزین کردن مایعاتی که از دست داده است؛
  • کنترل دقیق ضربان قلب و دیگر علائم حیاتی بیمار؛
  • بررسی میزان گلبول های قرمز خون (هماتوکریت) جهت مشخص نمودن توان گلبول های قرمز برای حمل اکسیژن؛
  • تکرار سونوگرافی برای تشخیص احتمالی خونریزی داخل شکمی؛
  • انجام عمل جراحی در صورت شدید تر شدن علائم بیماری و برای بررسی وجود سرطان: در صورت نیاز به انجام عمل جراحی، پزشک از روش های کم تهاجم تر یا جراحی لاپاراسکوپی استفاده می کند. پزشک ممکن است کیست پاره شده و یا گاهی کل تخمدان را بردارد. اگر عمل جراحی با لاپاراسکوپی انجام نشود، پزشک باید برش بزرگتری بر روی شکم بیمار ایجاد کند و با کمکلاپاراتومی کیست پاره شده را خارج نماید.

برای انتخاب بهترین روش درمانی، بیمار باید با پزشک خود مشورت نماید.

جلوگیری از ترکیدن کیست تخمدان:

به طور کلی راهی برای جلوگیری از ترکیدن کیست تخمدان وجود ندارد. گاهی ممکن است پزشک هنگام معاینه بیمار، متوجه وجود کیست تخمدان شود که در این صورت برای جلوگیری از ترکیدن کیست تخمدان، بیمار را تحت نظر می گیرد تا با مراجعه مجدد بیمار میزان تغییرات کیست مشخص شود.​

سلامت زنان و مردان