پی آر پی تخمدان چیست و چگونه انجام می‌شود؟ 

اگر در باردار شدن مشکل دارید و ذخیره تخمدانی کمی دارید، ممکن است در مورد جوان‌سازی تخمدان با روشی به نام PRP شنیده باشید.

در سال‌های اخیر به لطف تحقیقات گسترده محققان، روش‌های جدیدی در درمان ناباروری وجود دارد. درمان با پلاسمای غنی از پلاکت یا Platelet-Rich Plasma (PRP)، یک رویکرد جدید در پزشکی باروری است که از فاکتورهای رشد خون خود فرد برای بهبود وضعیت باروری او استفاده می‌شود. سال‌هاست که از خواص احیاکننده درمان PRP در زمینه‌های مختلف پزشکی، از ارتوپدی گرفته تا پوست، برای کاهش درد آرتروز، درمان ریزش مو و تسریع بهبود پس از جراحی استفاده می‌شود اما تاثیرگذاری این درمان در بهبود باروری هنوز در مرحله آزمایش است.

اگر می‌خواهید بدانید پی آر پی تخمدان چیست و درباره مزایا  PRP تخمدان، معیارهای واجد شرایط بودن و سایر جزئیات تزریق پی آر پی تخمدان در ایران اطلاعات بیش‌تری کسب کنید، ادامه این مطلب را بخوانید.

پی آر پی تخمدان چیست؟

 به طور کلی در روش PRP  از خون خود بیمار برای تحریک رشد و ترمیم بافت‌های بدن استفاده می‌شود. خون از بیمار در لوله‌های مخصوص گرفته می‌شود و سپس در دستگاهی به نام سانتریفیوژ قرار می‌گیرد. سانتریفیوژ نمونه را فیلتر و غلیظ می‌کند، به طوری که پلاسمای غنی از پلاکت از سایر اجزای خون مانند گلبول‌های قرمز و سفید جدا می‌شود. سپس پلاسمای غنی از پلاکت (که سرشار از فاکتورهای رشد طبیعی است) در محل بیماری یا آسیب‌دیدگی به بدن بیمار تزریق می‌شود.

prp تخمدان هم دقیقا به همین شکل است. در PRP تخمدان پلاسمای غنی از پلاکت زن به تخمدان‌های او تزریق می‌شود تا تعداد و کیفیت تخمک‌هایی که می‌توانیم برداشت کنیم ( برای IVF یا حفظ باروری(فریز تخمک یا فریز جنین) یا حتی برای تلاش برای بارداری طبیعی) بهبود یابد.

روش انجام PRP تخمدان

برای انجام prp تخمدان، ابتدا چند میلی‌لیتر خون در لوله‌های مخصوص گرفته می‌شود. سپس خون در سانتریفیوژ قرار می‌گیرد، جایی که خون می‌چرخد و به اجزای آن تقسیم می‌شود. گلبول‌های سفید و قرمز خون استخراج می‌شوند. آنچه باقی می‌ماند برای تغلیظ پلاکت‌ها (با غلظتی حدود ۵ برابر بیش‎تر از خونی که در رگ‌های شما جریان دارد) پردازش می‌شود.

سپس پزشک متخصص باروری با هدایت سونوگرافی ترانس واژینال، پلاسمای غنی از پلاکت را با استفاده از یک سوزن بلند و نازک مشابه سوزن مورد استفاده در جمع‌آوری تخمک برای IVF به تخمدان‌ها تزریق می‌کند. برای اطمینان از اینکه دردی احساس نمی‌کنید، بی‌حسی موضعی یا داروی آرام‌بخش دریافت خواهید کرد. گاهی اوقات توصیه می‌شود حدود ۵ روز قبل از درمان، تحریک تخمدان انجام دهید تا تخمدان‌ها راحت‌تر دیده شوند و سوزن به راحتی بتواند به آن‌ها نفوذ کند. در این صورت، مانند مراحل اولیه چرخه IVF، باید داروهای هورمونی برای تحریک تخمدان‌ها مصرف کنید و برای بررسی پیشرفت خود، سونوگرافی انجام دهید. پی آر پی تخمدان به صورت سرپایی در بیمارستان انجام می‌شود، بنابراین می‌توانید پس از آن به خانه بروید.
 

کاربرد‌های پی آر پی تخمدان

امروزه، بسیاری از زنان به دلایل مختلف تصمیم می‌گیرند ازدواج یا بارداری را به تعویق بیندازند. با این حال، این تأخیر می‌تواند روی ذخیره تخمدان تاثیر بگذارد و بیش‎تر از قبل شاهد کاهش ذخیره تخمدان بین زنان باشیم. از PRP تخمدان می‎توان در موارد زیر کمک گرفت: 

کم بودن ذخیره تخمدان

PRP تخمدان ممکن است برای زنانی که ذخیره تخمدان کمی دارند، روش مناسبی باشد. کاهش ذخیره تخمدان زمانی اتفاق می‌افتد که شما تخمک‌های کمتری نسبت به سایر زنان همسن خود داشته باشید. ممکن است این سوال برای شما مطرح شود که prp تخمدان چیست و چطور می‎تواند موثر واقع شود. پلاکت‌ها دارای خواص ضد التهابی هستند و می‌توانند به بافت‌های بدن در بهبود و بازسازی کمک کنند. PRP تخمدان ممکن است با بهبود جریان خون به جوان‌سازی تخمدان‌ها کمک کند و از رشد فولیکول و کیفیت تخمک پشتیبانی کند. این مزایا ممکن است منجر به بازیابی تعداد بیش‌تری تخمک در طول IVF شود.

یائسگی زودرس 

نارسایی زودرس تخمدان یا یائسگی زودرس یک بیماری نادر است که در آن تخمدان‌ها قبل از ۴۰ سالگی از کار می‌افتند. این بیماری با قاعدگی نامنظم همراه است و اغلب منجر به ناباروری می‌شود PRP به برخی از زنان مبتلا به این مشکل کمک می‌کند تا عملکرد و سلامت تخمدان‌های خود را بهبود بخشند. این بهبود ممکن است فولیکول‌های خفته را فعال کرده و آن‌ها را وارد چرخه رشد کند و به آنها اجازه دهد تخمک آزاد کنند. 

شکست مکرر IVF

پی ار پی تخمدان همچنین برای زنانی مناسب است که چندین بار انتقال جنین انجام داده‌اند اما هر بار شکست خورده‌اند، یا به داروهای تحریک تخمدان برای شروع فرآیند آی وی اف پاسخ نمی‌دهند. پی آر پی عملکرد تخمدان و کیفیت تخمک را در این افراد بهبود می‌بخشد و در نتیجه شانس موفقیت درمان‌های کمک باروری را افزایش می‌دهد.

مزایای PRP تخمدان

اگرچه PRP تخمدان روشی نسبتاً جدید در نظر گرفته می‌شود، اما نتایج نشان می‌دهد که می‌تواند برای بهبود عملکرد تخمدان، کیفیت تخمک و در نهایت دستیابی به جنین‌های با کیفیت بالا مفید باشد. برخی از مهم‎ترین مزایای جوان‌سازی تخمدان با PRP عبارتند از: 

• بهبود کیفیت تخمک
• افزایش میزان موفقیت IVF
• شانس بارداری در سنین بالا
• مقرون به صرفه بودن درمان
• بازسازی تخمدان. 

میزان تاثیر گذاری PRP تخمدان

برخی مطالعات افزایش ذخیره تخمدان پس از تزریق PRP را نشان می‌دهند که با هورمون آنتی مولرین (AMH) یا تعداد فولیکول‌های آنترال (AFC) اندازه‌گیری می‌شود. این امر امیدهایی را ایجاد کرد که PRP ممکن است به رشد تخمک‌های جدید کمک کند، اگرچه به طور کلی پذیرفته شده است که زنان با تمام تخمک‌هایی که تا به حال خواهند داشت متولد می‌شوند. مطالعاتی که افزایش AMH یا AFC را پس از PRP نشان می‌دهند، محدودیت‌هایی مانند فقدان گروه کنترل مناسب برای مقایسه دارند. مطالعات قابل اعتماد، مانند کارآزمایی‌های تصادفی کنترل‌شده، بهبودی در AMH یا AFC را از درمان PRP نشان نداده‌اند.

زمان لازم برای تاثیر PRP روی تخمدان‌ها

حداقل یک ماه فرصت لازم است تا پلاکت‌ها، فاکتورهای رشد را ترشح کنند و در بهبود عملکرد تخمدان مؤثر باشند. اگر شش ماه یا بیش‌تر از PRP شما گذشته است، می‌توانید قبل از انجام چرخه IVF مجدد، این فرآیند را تکرار کنید.

عوامل کلیدی برای موفقیت PRP تخمدان

PRP  تخمدان می‌تواند در بهبود عملکرد تخمدان مفید باشد، اما موفقیت آن به چندین عامل مهم بستگی دارد، از جمله:

سن بیمار

وضعیت ذخیره تخمدان و شدت کاهش آن

سلامت عمومی بیمار

تجربه و مهارت پزشک

PRP  تخمدان روشی امیدوارکننده برای افزایش باروری است، اما برای همه مناسب نیست و در برخی موارد می‌تواند چالش برانگیز باشد. قبل از اقدام، باید توسط یک متخصص باروری به دقت ارزیابی شوید تا مشخص شود که آیا کاندیدای مناسبی برای این روش هستید یا خیر. از آنجایی که هر فرد به PRP واکنش متفاوتی نشان می‌دهد، مانند هر مداخله پزشکی دیگری، ممکن است برای دستیابی به نتایج مطلوب به جلسات درمانی متعددی نیاز داشته باشید.

پی آر پی تخمدان در زنان یائسه

درمان PRP تخمدان نمی‌تواند روند یائسگی را به طور کامل متوقف یا معکوس کند. با این حال، در برخی موارد، می‌تواند کیفیت تخمک را بهبود بخشد و شانس بارداری را در کسانی که اخیراً یائسگی را تجربه کرده‌اند، افزایش دهد. تا به حال تاثیری از پی آر پی تخمدان بر کاهش علائم یائسگی مشاهده نشده است.

عوارض پی آر پی تخمدان

تزریق PRP به تخمدان یک روش نسبتاً جدید است و در حال حاضر داده‌های محدودی در مورد عوارض جانبی احتمالی آن وجود دارد. یک کلینیک باروری خوب، سختگیرانه‌ترین استانداردهای بهداشتی و مراقبتی را خواهد داشت تا میزان عوارض پی آر پی تخمدان به حداقل برسد. با این حال، پی آر پی تخمدان عموماً بسیار ایمن است. این درمان هیچ خطری برای بیماری‌های منتقله یا واکنش آلرژیک ندارد زیرا از خون خود بیمار استفاده می‌شود. از جمله عوارض جانبی تزریق PRP به تخمدان‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• درد یا ناراحتی پس از عمل
• خونریزی جزئی در طول یا بعد از عمل از تخمدان یا واژن 
• عفونت 
• آسیب تصادفی به اندام‌های مجاور مانند روده یا مثانه 
• واکنش‌های نامطلوب به داروهای مورد استفاده برای آرام‌بخشی یا بیهوشی.

آمادگی قبل از درمان PRP تخمدان

قبل از انجام پی آر پی تخمدان، شما تحت یک ارزیابی جامع قبل از درمان قرار خواهید گرفت. پزشک سلامت تخمدان و وضعیت کلی پزشکی شما را ارزیابی می‌کند تا مشخص شود که آیا شما کاندیدای مناسبی برای PRP تخمدان هستید یا خیر. این روش درمانی معمولاً برای زنان زیر ۴۲ سال مؤثرتر است و عموماً برای افرادی که سال‌هاست یائسه شدند یا تخمدان‌های بسیار کوچکی دارند توصیه نمی‌شود. برای افزایش اثربخشی درمان و جلوگیری از عوارض احتمالی prp  تخمدان، رعایت نکات زیر توصیه می‌شود:

مصرف کورتیکواستروئیدهای خوراکی (به عنوان مثال پردنیزون) را با نظر پزشک، ۲ هفته قبل از PRP قطع کنید.

از مصرف داروهای رقیق‌کننده خون بدون نسخه مانند آسپرین، یک هفته قبل از PRP خودداری کنید. توجه داشته باشید که داروهای ضد انعقاد تجویزی مانند وارفارین باید با نظر پزشک قطع شوند.

مصرف مکمل‌های حاوی سیر، جینکو، جینسینگ، چای سبز، ویتامین E، امگا ۳ و روغن ماهی را یک هفته قبل از PRP قطع کنید. زیرا خطر کبودی را افزایش می‌دهند.

۸ ساعت قبل از بیهوشی ناشتا باشید. آخرین وعده غذایی شما باید سبک و کم‌چرب باشد. 

سوالات متداول درباره پی آر پی تخمدان

آیا کسانی که دچار یائسگی زودرس هستند، با PRP تخمدان باردار می‌شوند؟

در مواردی که سال‌ها از یائسگی گذشته، معمولاً احتمال بارداری با PRP بسیار کم است. اما به تازگی دچار یائسگی زودرس شدید، در برخی زنان ممکن است شانس بارداری وجود داشته باشد. 

کاندیدهای مناسب برای انجام PRP تخمدان چه کسانی هستند؟

زنانی با ذخیره تخمدان پایین، پاسخ ضعیف به دارو در سیکل IVF، یا کسانی که یائسگی زودرس خفیف دارند. 

آیا PRP تخمدان کیفیت تخمک را بهبود می‌بخشد؟

بهبود کیفیت تخمک از نظر علمی هنوز ثابت نشده؛ اما برخی مطالعات نشان داده‌اند که ممکن است تعداد فولیکول‌های قابل رشد را افزایش دهد.

هزینه PRP تخمدان زیاد است؟

بسته به مرکز و تجهیزات متفاوت است، اما معمولاً هزینه متوسط تا نسبتاً بالا محسوب می‌شود چون یک روش پیشرفته و نوین است.

PRP تخمدان درد دارد؟

خیر، با بی‌حسی یا بیهوشی خفیف انجام می‌شود و معمولاً درد قابل‌توجهی ندارد.

چقدر طول می‌کشد تا اثر PRP تخمدان دیده شود؟

معمولاً ۴ تا ۱۲ هفته بعد از انجام PRP تغییرات در هورمون‌ها یا فولیکول‌ها مشخص می‌شود.

آیا PRP تخمدان جایگزین IVF است؟

خیر. PRP یک روش کمکی برای بهتر شدن پاسخ تخمدان است؛ اما جایگزین IVF نیست.

و در پایان ...

پلاسمای غنی از پلاکت تخمدان، که به عنوان جوان‌سازی تخمدان یا درمان ترمیمی نیز شناخته می‌شود، فرآیندی است که شامل استفاده از پلاسمای غنی از پلاکت مشتق شده از خون زن برای تحریک عملکرد تخمدان و افزایش نتایج باروری است.

PRP تخمدان یک درمان نسبتاً جدید است و برای تأیید اثربخشی آن و شناسایی کاندیداهای مناسب، تحقیقات بیش‎تری لازم است. اگرچه این روش در برخی موارد می‌تواند به افزایش سطح هورمون آنتی‌مولرین (AMH) و بهبود کیفیت تخمک کمک کند، اما نباید آن را یک راه حل قطعی برای ناباروری زنان در نظر گرفت. اگر به دنبال راهی برای افزایش شانس بارداری خود هستید، می‌توانید از روش پی آر پی تخمدان به عنوان یک روش مکمل در کنار IVF یا سایر روش‌های کمک باروری استفاده کنید. با این حال، مهم است که واقع‌بین باشید و انتظار نتایج معجزه‌آسا را ​​تنها از این روش نداشته باشید. برای دریافت مشاوره تخصصی با پزشکان به‌صورت آنلاین، وارد مام‌ اپ شوید؛ همچنین می‌توانید برای مراجعه حضوری، از طریق وب‌سایت مرکز درمان ناباروری مام نوبت خود را رزرو نمایید.