فریز جنین

فریز جنین یکی از روش‌های کمک‌باروری و به‌منظور حاملگی می‌باشد که شامل مراحل فریز جنین و نگهداری از جنین است و به کمک روش آی‌ وی‌ اف (IVF) یا میکرواینجکشن (ICSI) انجام می‌گیرد تا امکان بارداری را در آینده فراهم نماید. ا

 اولین فریز جنین در دهه ۸۰ میلادی انجام شد. در این روش می‌توان یک یا تعداد بیش‌تری جنین را فریز کرده و در صورت نیاز، جنین‌های فریز شده را از حالت منجمد خارج نمود و از آن‌ها استفاده کرد. 

 ۱۰ مورد از مهم‌ترین دلایل فریز کردن جنین

در روش لقاح آزمایشگاهی (IVF)، گاهی تعداد جنین‌های باکیفیت بیشتر از تعداد جنین‌هایی است که قرار است به رحم منتقل شوند. در چنین شرایطی، می‌توان جنین‌های اضافی و مناسب را فریز کرد و برای بارداری‌های آینده نگه داشت.

فریز جنین (Embryo Cryopreservation) روشی برای نگهداری جنین‌ها در دمای بسیار پایین، حدود منفی ۱۹۶ درجه سانتی‌گراد، با استفاده از نیتروژن مایع است. در این دما، فعالیت‌های زیستی جنین تقریباً متوقف می‌شود و می‌توان آن را برای مدت طولانی نگهداری کرد.

اما فریز جنین فقط برای نگهداری جنین‌های اضافی نیست؛ این روش در شرایط مختلف می‌تواند به حفظ فرصت باروری و برنامه‌ریزی بهتر برای بارداری کمک کند. در ادامه، با ۱۰ مورد از مهم‌ترین دلایل فریز کردن جنین آشنا می‌شویم.

۱. افزایش شانس بارداری با استفاده از جنین‌های یک دوره IVF

یکی از مهم‌ترین مزایای فریز جنین این است که می‌توان از جنین‌های تشکیل‌شده در یک دوره تخمک‌ کشی، برای چندین بار انتقال استفاده کرد. برای مثال، اگر در یک دوره IVF چند جنین مناسب تشکیل شود، می‌توان یک جنین را منتقل کرد و سایر جنین‌ها را برای دفعات بعد فریز کرد. به این ترتیب، اگر انتقال اول موفق نباشد، امکان انتقال مجدد بدون نیاز به تکرار تخمک‌کشی وجود دارد.

این موضوع می‌تواند شانس تجمعی بارداری و تولد نوزاد زنده را در یک دوره درمان افزایش دهد.

۲. حفظ شانس بارداری برای سال‌های آینده

جنین‌هایی که امروز فریز می‌شوند، می‌توانند چند سال بعد نیز برای بارداری مورد استفاده قرار گیرند. از آنجا که سن تخمک در زمان تشکیل جنین بر کیفیت آن تأثیر دارد، فریز جنین در سنین پایین‌تر می‌تواند به حفظ شانس باروری در آینده کمک کند. البته احتمال موفقیت به عوامل مختلفی مانند کیفیت جنین، شرایط رحم و وضعیت سلامت فرد در زمان انتقال بستگی دارد.

۳. جلوگیری از هدر رفتن جنین‌های اضافی

گاهی در یک دوره IVF تعداد جنین‌های مناسب بیشتر از تعداد موردنیاز برای انتقال است. در چنین شرایطی، فریز جنین کمک می‌کند تا جنین‌های اضافی برای استفاده در آینده نگهداری شوند. این جنین‌ها می‌توانند در صورت ناموفق بودن انتقال اول یا زمانی که زوجین تصمیم به داشتن فرزند دیگری می‌گیرند، مورد استفاده قرار گیرند.

۴. حفظ باروری پیش از شروع درمان سرطان

برخی روش‌های درمان سرطان، مانند شیمی‌درمانی و پرتودرمانی، ممکن است به تخمدان‌ها آسیب برسانند و احتمال بارداری در آینده را کاهش دهند. به همین دلیل، در برخی افراد می‌توان پیش از شروع درمان سرطان، تخمک‌ها را جمع‌آوری و بارور کرد و جنین‌های تشکیل‌شده را فریز کرد.

این روش به افراد کمک می‌کند تا حتی در صورت کاهش قدرت باروری پس از درمان، همچنان فرصتی برای فرزندآوری با جنین‌های ذخیره‌شده داشته باشند.

۵. به تعویق انداختن بارداری با حفظ سن تخمک

با افزایش سن زنان، تعداد و کیفیت تخمک‌ها کاهش پیدا می‌کند و احتمال بروز اختلالات کروموزومی نیز بیشتر می‌شود. فریز جنین این امکان را فراهم می‌کند که تخمک‌ها در سن پایین‌تر جمع‌آوری و بارور شوند و جنین‌های حاصل برای استفاده در سال‌های بعد نگهداری شوند.

به این ترتیب، اگر فرد چند سال بعد تصمیم به بارداری بگیرد، می‌تواند از جنین‌هایی استفاده کند که با تخمک‌های سن پایین‌تر تشکیل شده‌اند. البته افزایش سن مادر همچنان می‌تواند بر شرایط و خطرات بارداری تأثیر بگذارد.

۶. حفظ باروری پیش از جراحی تخمدان

برخی جراحی‌های تخمدان، به‌ویژه در زنان مبتلا به اندومتریوز شدید یا دارای توده‌های تخمدانی، ممکن است باعث کاهش ذخیره تخمدان شوند. اگر احتمال آسیب به بافت سالم تخمدان وجود داشته باشد، پزشک ممکن است فریز جنین پیش از جراحی را پیشنهاد کند. در این شرایط، فریز جنین می‌تواند راهی برای حفظ فرصت باروری پیش از انجام جراحی باشد.

۷. امکان به تعویق انداختن انتقال جنین به دلایل پزشکی

گاهی پس از تخمک‌کشی، شرایط بدن برای انتقال جنین مناسب نیست و بهتر است انتقال به زمان دیگری موکول شود. برای مثال، اگر فرد در معرض خطر سندرم تحریک بیش‌ از حد تخمدان (OHSS) باشد یا به بررسی و درمان یک مشکل پزشکی نیاز داشته باشد، پزشک ممکن است تصمیم بگیرد که جنین‌ها فعلاً فریز شوند. در این صورت، انتقال جنین زمانی انجام می‌شود که شرایط جسمی و رحم برای بارداری مناسب‌تر باشد.

۸. فراهم شدن فرصت برای انجام آزمایش‌های ژنتیکی جنین

در برخی زوج‌ها، به‌خصوص افرادی که سابقه بیماری‌های ژنتیکی ارثی دارند، ممکن است انجام آزمایش ژنتیکی جنین پیش از انتقال ضروری باشد. در این روش، پس از نمونه‌برداری از جنین برای بررسی ژنتیکی، معمولاً جنین فریز می‌شود تا نتیجه آزمایش مشخص شود.

به این ترتیب، پزشک می‌تواند با در نظر گرفتن نتایج آزمایش و سایر شرایط پزشکی، درباره انتخاب جنین مناسب برای انتقال تصمیم‌گیری کند.

۹. برنامه‌ریزی برای بارداری در زمان مناسب‌تر

گاهی زوج‌ها به دلایلی مانند مهاجرت، ادامه تحصیل، پیشرفت شغلی یا شرایط مالی ترجیح می‌دهند فرزندآوری را چند سال به تعویق بیندازند. فریز جنین به آن‌ها این امکان را می‌دهد که جنین‌ها را در سنین پایین‌تر تشکیل دهند و برای استفاده در آینده نگهداری کنند. به این ترتیب، زوج‌ها می‌توانند زمان بارداری را متناسب با شرایط زندگی خود انتخاب کنند، بدون اینکه سن تخمک‌های استفاده‌شده در تشکیل جنین افزایش پیدا کند. بااین‌حال، فریز جنین به معنای تضمین بارداری در آینده نیست.

۱۰. کاهش هزینه و مراحل درمان در انتقال‌های بعدی

اگر پس از یک دوره IVF جنین‌های مناسبی فریز شده باشند، برای انتقال مجدد آن‌ها معمولاً نیازی به تکرار مراحل تحریک تخمدان و تخمک‌کشی نیست. در این شرایط، پزشک با توجه به وضعیت فرد، رحم را برای انتقال جنین آماده می‌کند. این آماده‌سازی ممکن است با استفاده از داروهای هورمونی یا در برخی افراد، بدون نیاز به مصرف این داروها انجام شود. از آنجا که بسیاری از مراحل IVF تکرار نمی‌شوند، انتقال جنین فریزشده معمولاً ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر از شروع یک دوره کامل IVF است.

آیا فریز جنین برای همه افراد مناسب است؟

فریز جنین می‌تواند در شرایط مختلف به حفظ فرصت باروری کمک کند، اما لزوماً بهترین انتخاب برای همه افراد نیست. سن زن در زمان تخمک‌کشی، ذخیره تخمدان، کیفیت تخمک و اسپرم، وضعیت سلامت زوجین و برنامه آن‌ها برای فرزندآوری از جمله عواملی هستند که در تصمیم‌گیری اهمیت دارند. همچنین باید توجه داشت که فریز جنین، بارداری موفق در آینده را تضمین نمی‌کند؛ اما در شرایط مناسب می‌تواند فرصت‌های بیشتری برای اقدام به بارداری فراهم کند. به همین دلیل، بهتر است پیش از تصمیم‌گیری برای فریز جنین، شرایط فردی و باروری با کمک متخصص زنان و ناباروری بررسی شود.

مراحل فریز جنین

فریز جنین نیز مانند دیگر روش‌های کمک باروری شامل مراحل مختلفی است. در ادامه به بررسی مراحل فریز جنین می‌پردازیم:

1.تحریک تخمدان برای تخمک‌گذاری

در این مرحله از فریز جنین، از داروهای تحریک تخمدان و داروهای هورمونی آگونیست و آنتاگونیست گونادوتروپین‌ها جهت افزایش رشد فولیکول‌ها و بالغ شدن تخمک‌ها استفاده می‌شود. داروهای تحریک تخمدان معمولا به شکل تزریقی هستند. در ادامه، به‌وسیله سونوگرافی واژینال میزان رشد فولیکول‌ها بررسی می‌گردد و در صورت رشد کافی تخمک‌ها، با تزریق آمپول HCG فولیکول‌های بالغ آزاد می‌گردند.

2.عمل تخمک‌کشی (پانکچر)

عمل تخمک‌کشی یکی از مراحل فریز جنین می‌باشد. طی این عمل، تخمک و یا تخمک‌های بالغ با کمک سونوگرافی واژینال و تحت بیهوشی مشاهده می‌گردند، سپس با کمک سوزن نازکی تخمک‌کشی یا پانکچر انجام می‌شود.

3.باروری تخمک

در این مرحله از فریز جنین، تخمک و اسپرم به مدت ۱۶ تا ۲۰ ساعت در محیط آزمایشگاه کشت داده می‌شوند تا لقاح صورت گیرد و برای مدت ۲ تا ۶ روز در انکوباتور نگهداری می‌شوند. سپس کیفیت جنین‌ها توسط جنین‌شناس بررسی می‌شود.

4.فریز جنین

بخش اعظم سلول از آب تشکیل شده است، بنابراین مهم‌ترین نگرانی از فریز جنین یخ‌زدگی آن می‌باشد. کریستال‌های یخی می‌توانند به دیواره سلول جنین آسیب برسانند. برای جلوگیری از یخ‌زدگی سلول، از ماده خاصی که به آن Cryoprotective Agents (CPAs) می‌گویند، استفاده می‌شود. این مرحله که از مهم‌ترین مراحل فریز جنین می‌باشد، به دو صورت فریز آرام و فریز سریع (شیشه‌سازی) انجام می‌گیرد.

در روش فریز آرام، CPAs به مدت ۱۰ تا ۲۰ دقیقه به جنین تزریق می‌شوند و دما به مدت ۲ ساعت و به‌آرامی کاهش می‌یابد. سپس جنین‌ها در نیتروژن مایع و در دمای ۱۹۶- درجه ذخیره می‌شوند. در روش سریع فریز جنین، مقادیر زیادی CPAs استفاده می‌شود. در تکنیک سریع فریز جنین، جنین‌ها را در مجاورت CPAs قرار می‌دهند و سپس جنین‌ها با سرعت در نیتروژن مایع قرار می‌گیرند. 

5.انتقال جنین

در صورتی که زوجین تمایل به حاملگی داشته باشند، انتقال جنین انجام می‌گیرد. برای انتقال جنین، ابتدا باید جنین‌ها از حالت منجمد خارج گردند که به این منظور جنین‌ها را در مایع مخصوصی قرار می‌دهند تا CPAs  حذف شود. سپس انتقال جنین‌های یخ‌زدایی‌شده به کمک ابزاری به نام کاتتر (لوله‌ای نازک) با استفاده از سونوگرافی به رحم مادر انجام می‌گیرد. مرحله انتقال جنین بدون درد بوده و به آرام‌بخش نیازی ندارد. پس از انتقال جنین، خانم می‌تواند مرکز درمانی را ترک نماید و فعالیت روزانه خود را مجددا آغاز نماید.
 

مزایای فریز کردن جنین چیست؟

یک دوره موفق IVF ممکن است به تشکیل چندین جنین منجر شود. در چنین شرایطی، برخی از زوج‌ها تصمیم می‌گیرند جنین‌های اضافی را برای فرزندآوری در آینده فریز و نگهداری کنند. از مزایای فریز کردن جنین می‎توان به موارد زیر اشاره کرد: 

آماده‌سازی بهتر رحم برای انتقال جنین

در روش انتقال جنین فریزشده، رحم مجبور نیست هم‌زمان با افزایش شدید هورمون‌های ناشی از تحریک تخمدان، دوران بهبودی پس از تخمک‌کشی و فرایند لانه‌ گزینی جنین مواجه شود. در عوض، پزشک می‌تواند پوشش داخلی رحم را در شرایطی آرام‌تر و کنترل‌شده‌تر برای پذیرش جنین آماده کند.

کاهش خطر سندرم تحریک بیش‌ازحد تخمدان (OHSS)

برخی از زنان، به‌ویژه افراد مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌ کیستیک، ممکن است پاسخ شدیدی به داروهای تحریک تخمدان در فرایندIVF  نشان دهند. در چنین شرایطی، احتمال بروز سندرم تحریک بیش‌ازحد تخمدان  افزایش می‌یابد.  انتقال جنین تازه بلافاصله پس از تخمک‌کشی ممکن است در صورت وقوع بارداری، باعث تشدید علائم این سندرم شود؛ زیرا افزایش هورمون‌های بارداری، به‌ویژه hCG، می‌تواند وضعیت بیمار را وخیم‌تر کند. در مقابل، فریز تمام جنین‌ها و انتقال آن‌ها در یک دوره بعدی، به بدن فرصت می‌دهد تا از اثرات تحریک تخمدان بهبود پیدا کند.

فراهم شدن زمان کافی برای آزمایش ژنتیکی جنین (PGD)

اگر برنامه درمان ناباروری شامل آزمایش ژنتیکی پیش از لانه‌گزینی باشد، معمولاً از روش انتقال جنین فریزشده استفاده می‌شود. از آنجاکه آماده شدن نتایج آزمایش به زمان نیاز دارد، جنین‌ها تا زمان دریافت پاسخ فریز و نگهداری می‌شوند. پس از مشخص شدن نتایج، پزشک می‌تواند با توجه به وضعیت ژنتیکی و کیفیت جنین‌ها، جنین مناسب‌تری را برای انتقال انتخاب کند. در برخی گروه‌های بیماران، این روش ممکن است به بهبود نتایج لانه‌گزینی و تولد نوزاد زنده کمک کند.

انعطاف‌ پذیری بیش‌تر در زمان‌بندی انتقال جنین

یکی از مزایای مهم انتقال جنین فریزشده، امکان برنامه‌ریزی انعطاف‌پذیرتر برای زمان انتقال است. در فرایند IVF، بسیاری از مراحل درمان باید طبق زمان‌بندی مشخص پزشکی انجام شوند؛ اما فریز جنین این فرصت را فراهم می‌کند که بیمار و پزشک، زمان مناسب‌تری را برای انتقال انتخاب کنند.

حفظ شانس بالای موفقیت بارداری با جنین فریزشده

یکی از نگرانی‌های رایج بیماران این است که جنین‌های فریزشده نسبت به جنین‌های تازه، کیفیت یا قدرت باروری کمتری داشته باشند. بااین‌حال، پیشرفت روش‌های انجماد جنین، به‌ویژه انجماد سریع یا ویتریفیکیشن، نتایج درمان با جنین‌های فریزشده را بهبود داده است. به کمک این فناوری، بیشتر جنین‌ها پس از خروج از حالت انجماد زنده می‌مانند و قابلیت انتقال به رحم را حفظ می‌کنند.

هزینه کمتر

پس از انجام روش‌های کمک‌باروری از جمله آی‌ وی‌ اف، سیکل‌های بعدی انتقال جنین برای بارداری بعدی از نظر هزینه بسیار مقرون‌به‌صرفه‌تر می‌باشد زیرا مرحله تخمک‌گیری و لقاح آزمایشگاهی وجود ندارد و همچنین نیاز به بررسی‌های کمتری است.

معایب فریز جنین

با وجود مزایای متعدد انتقال جنین فریزشده، این روش ممکن است با چالش‌های جسمی، روانی و مالی همراه باشد که آگاهی از آن‌ها پیش از شروع درمان اهمیت زیادی دارد.

طولانی‌تر شدن زمان انتظار برای انتقال جنین

در روش انتقال جنین فریزشده، معمولاً فاصله زمانی بیشتری بین تخمک‌کشی و انتقال جنین وجود دارد. برای افرادی که ماه‌ها یا سال‌ها در انتظار بارداری بوده‌اند، حتی چند هفته تأخیر بیش‌تر نیز ممکن است از نظر روانی دشوار باشد. در بسیاری از بیماران، انتظار برای شروع مرحله بعدی درمان و نامشخص بودن نتیجه، یکی از چالش‌های اصلی این فرایند محسوب می‌شود.

نیاز به مصرف دارو و بررسی بیش‌تر

بیش‌تر دوره‌های انتقال جنین فریزشده به آماده‌سازی رحم و پایش شرایط هورمونی نیاز دارند. همچنین برای برای بررسی ضخامت آندومتر نیاز به سونوگرافی است. اگرچه این مراحل برای بیش‌تر زنان قابل‌تحمل هستند، اما ممکن است باعث خستگی جسمی و فشار روانی شوند؛ به‌ویژه برای بیمارانی که پس از تخمک‌کشی انتظار دارند مصرف داروها و مراجعات پزشکی کاهش یابد.

عوارض فریز جنین

از جمله عوارض فریز جنین می‌توان به دردهای شکمی که در اثر عمل تخمک‌کشی ایجاد می‌گردد و خونریزی اشاره نمود. تغییرات در ترشحات واژن، عفونت و تحریک بیش از حد تخمدان‌ها در اثر مصرف داروهای تحریک تخمک‌گذاری، از دیگر عوارض فریز جنین می‌باشند. همچنین به دلیل انتقال چندین جنین فریز شده، احتمال بارداری چندقلویی و در نتیجه خطرات آن در مادر و جنین افزایش می‌یابد که مثال دیگری از عوارض فریز جنین می‌باشد.

از طرفی قبل از انتقال جنین فریزشده، برای آماده‌سازی آندومتر از داروهای هورمونی مانند استروژن و پروژسترون استفاده می‌شود. مصرف این داروها ممکن است با عوارضی همراه باشد که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

•    نفخ و احساس سنگینی شکم
•    سردرد
•    حساسیت یا درد پستان‌ها
•    خستگی و کاهش انرژی
•    تغییرات خلق‌وخو و تحریک‌پذیری.

بیش‌تر این عوارض خفیف، موقتی و قابل‌کنترل هستند؛ بااین‌حال، شدت و نوع آن‌ها ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد. در صورت بروز علائم شدید، غیرمعمول یا آزاردهنده، لازم است بیمار موضوع را با پزشک معالج در میان بگذارد.

میزان موفقیت انتقال جنین‌های فریز شده

به‌طور کلی، درصد موفقیت انتقال جنین فریز شده در مرکز مام حدود ۶۰ درصد می‌باشد و میزان موفقیت انتقال جنین فریز شده با میزان موفقیت آی‌وی‌اف تا حدودی برابر است. لازم به ذکر است که درصد موفقیت انتقال جنین فریز شده و درصد موفقیت آی‌ وی‌ اف به عوامل متعددی از جمله علل ناباروری، سن مادر و غیره بستگی دارد؛ به‌صورتی که با افزایش سن مادر، درصد موفقیت انتقال جنین فریز شده و همچنین میزان موفقیت آی وی اف کاهش می‌یابد.

مدت زمان نگهداری جنین فریز شده

جنین‌های فریز شده حاصل از آی‌وی‌اف را می‌توان سال‌ها در شرایط آزمایشگاهی نگهداری کرد، بدون آنکه کیفیت آن‌ها کاهش یابد. هر زمان که تصمیم به بارداری داشته باشید، می‌توانید از این جنین‌ها استفاده کنید.

کارت جنین

کارت جنین گزارشی است که پس از انجام IVF  و بررسی روند رشد جنین‌ها، توسط آزمایشگاه جنین‌شناسی تهیه می‌شود. این کارت حاوی اطلاعاتی مانند تعداد تخمک‌های جمع‌آوری‌شده، تعداد تخمک‌های بارورشده، تعداد جنین‌های تشکیل‌شده، روز رشد جنین و درجه‌بندی یا گرید آن‌ها براساس ویژگی‌های ظاهری و میزان تکامل است. همچنین، در صورت فریز جنین، اطلاعات مربوط به تعداد و مرحله رشد جنین‌های منجمدشده نیز ممکن است در آن ثبت شود. کارت جنین به پزشک و زوجین کمک می‌کند تا از وضعیت جنین‌های تشکیل‌شده آگاه شوند و برای مراحل بعدی درمان، از جمله انتقال یا نگهداری جنین‌ها، تصمیم‌گیری کنند. 

بهتر است مقاله تفسیر کارت جنین را بخوانید.

هزینه فریز جنین

هزینه فریز جنین معمولاً بیش‎تر از فریز تخمک است؛ زیرا علاوه بر مراحل تحریک تخمدان و تخمک‌کشی، هزینه‌های لقاح، رشد جنین در آزمایشگاه و انجماد جنین را نیز شامل می‌شود. همچنین، برای انجام فریز جنین لازم است در زمان تخمک‌کشی، اسپرم نیز در دسترس باشد.

هزینه فریز جنین در مراکز مختلف دولتی و خصوصی متفاوت است. مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده هزینه، خود فرایند فریز جنین است که مراحل اصلی آن مشابه روش IVF است. بخشی از هزینه فریز جنین هم مربوط به داروهای تحریک تخمدان برای تخمک‌گذاری می‌باشد. نوع پروتکل درمانی، دوز داروها، نوع داروی تجویزشده و مدت‌زمان تحریک تخمدان از عوامل مؤثر بر هزینه داروها هستند. همچنین مراکز ناباروری، سالانه مبلغی را جهت نگهداری از جنین دریافت می‌کنند.

در مرکز فوق تخصصی درمان ناباروری و سلامت باروری مام، با هدف تسهیل دسترسی زوج‌ها به خدمات درمان ناباروری، امکاناتی مانند تسهیلات مالی و طرح‌های پرداخت اقساطی فراهم شده است. متقاضیان می‌توانند پیش از شروع درمان، با دریافت مشاوره از کارشناسان مرکز مام، از شرایط استفاده از این امکانات، هزینه‌های فریز جنین و نگهداری جنین‌های فریزشده مطلع شوند و متناسب با شرایط مالی خود، روش پرداخت مناسب‌تری را انتخاب کنند.

جنین فریز شده چند روزه است

جنین‌ها معمولاً در روز سوم یا پنجم پس از تخمک‌کشی فریز می‌شوند. در روز سوم، جنین در مرحله تقسیم سلولی (Cleavage) قرار دارد و معمولاً از حدود ۶ تا ۸ سلول تشکیل شده است. در روز پنجم، جنین معمولاً به مرحله بلاستوسیست (Blastocyst) می‌رسد؛ مرحله‌ای که سلول‌ها تخصصی‌تر شده و جنین برای خروج از پوسته محافظ و لانه‌گزینی آماده می‌شود. انتخاب زمان مناسب برای فریز جنین به کیفیت و روند رشد جنین‌ها و نظر متخصص جنین‌شناسی بستگی دارد.

فریز جنین بهتر است یا تخمک؟

فریز جنین ممکن است از نظر بازده کلی فرایند باروری، برتری نسبی نسبت به فریز تخمک داشته باشد؛ بااین‌حال، روش‌های نوین فریز تخمک نیز از اثربخشی بالایی برخوردارند.

تخمک‌های فریز شده هنگام استفاده در آینده، ابتدا باید از حالت انجماد خارج شوند و پس از زنده ماندن و حفظ قابلیت باروری، با اسپرم لقاح پیدا کنند. بنابراین، مرحله ذوب تخمک می‌تواند با از دست رفتن بخشی از تخمک‌ها همراه باشد. در مقابل، در روش فریز جنین، تخمک‌های تازه ابتدا با اسپرم لقاح داده می‌شوند و پس از تشکیل و رشد جنین، انجماد انجام می‌شود. در نتیجه، تخمک پیش از لقاح نیازی به طی کردن مراحل انجماد و ذوب ندارد و به نظر می‏رسد که شانس موفقیت بالاتر است.

اما براساس نتایج مطالعات مختلف، تخمک‌های منجمدشده به روش انجماد سریع (Vitrification) می‌توانند از نظر میزان لقاح و پیامدهای بارداری، نتایج تقریبا مشابه تخمک‌های تازه داشته باشند و عواملی مانند سن زن هنگام تخمک‌کشی، ویژگی‌های فردی بیمار، تکنیک انجماد و کیفیت عملکرد آزمایشگاه جنین‌شناسی نقش مهم‎تری در موفقیت نهایی دارد. این یافته‌ها نشان‌دهنده اثربخشی روش‌های نوین فریز تخمک است. 
 برای کسب اطلاعات بیشتر بهتر است مقاله تفاوت فریز جنین با تخمک را بخوانید.

مراقبت های پس از انتقال جنین فریز شده

• بهتر است فرد پس از انجام انتقال جنین فریز شده، به مدت ۱۰ دقیقه دراز بکشد. سپس با نظر پزشک می‌تواند مرکز ناباروری را ترک نماید؛
• داشتن رژیم غذایی سرشار از پروتئین و مقدار کمتری قند و کربوهیدرات توصیه می‌گردد؛
• بیش از ۸۰ درصد افراد پس از انجام آی‌وی‌اف یا ICSI ممکن است لکه‌بینی داشته باشند و لکه‌بینی آن‌ها تا سه ماه اول بارداری ادامه داشته باشد، بنابراین با مصرف صحیح داروها می‌توان احتمال لکه‌بینی را کاهش داد؛
• حمام گرم و ورزش سنگین احتمال سقط جنین را افزایش می‌دهد، همچنین باعث بالا رفتن میزان نقایص لوله عصبی جنین می‌شود؛
• داشتن استراحت کافی و پرهیز از خستگی بیش از حد از اقدامات مهم بعد از انتقال جنین می‌باشد، زیرا می‌تواند مانع از لانه‌گزینی جنین شود؛
• همچنین تحقیقات نشان داده است که شاد بودن، میزان موفقیت آی‌وی‌اف را افزایش می‌دهد.

سوالات متداول

احتمال بارداری با جنین فریزشده چقدر است؟

شانس بارداری به عواملی مانند سن مادر هنگام تخمک‌کشی، کیفیت جنین، وضعیت رحم و شرایط آزمایشگاه بستگی دارد. حدود ۶۰ درصد از انتقال‎های انجام شده با جنین فریز شده در مرکز مام موفقیت آمیز است. 

سن مادر چه اهمیتی در کیفیت جنین فریزشده دارد؟

سن مادر هنگام تخمک‌کشی یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر کیفیت ژنتیکی جنین است. با افزایش سن، احتمال اختلالات کروموزومی تخمک و جنین افزایش می‌یابد.

دلیل از بین رفتن جنین فریزشده چیست؟

برخی جنین‌ها ممکن است هنگام انجماد یا ذوب، به دلیل آسیب‌های سلولی و تغییرات ناشی از فرایند انجماد، زنده نمانند. کیفیت اولیه جنین، روش انجماد و ذوب و شرایط نگهداری نیز در بقای جنین مؤثرند، البته با روش‌های پیشرفته انجماد سریع، احتمال زنده ماندن جنین‌ها بالا است.

آیا امکان فریز جنین برای افراد مجرد وجود دارد؟

تشکیل و فریز جنین به تخمک و اسپرم نیاز دارد و امکان انجام آن برای افراد مجرد وجود ندارد. 

جنین فریزشده چگونه منتقل می‌شود؟

ابتدا جنین در آزمایشگاه از حالت انجماد خارج شده و از نظر کیفیت بررسی می‌شود. سپس، پس از آماده‌سازی پوشش داخلی رحم، جنین با استفاده از یک کاتتر باریک و تحت هدایت سونوگرافی از طریق دهانه رحم به داخل حفره رحم انتقال داده می‌شود.

جنین فریزشده تا چند سال قابل استفاده است؟

جنین‌ها در شرایط استاندارد و در مخازن نیتروژن مایع با دمای حدود منفی ۱۹۶ درجه سانتی‌گراد می‌توانند سال‌های طولانی بدون افت کیفیت نگهداری شوند.

مرکز خوب برای فریز جنین چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟

یک مرکز معتبر باید دارای آزمایشگاه جنین‌شناسی مجهز، جنین‌شناسان باتجربه، روش‌های استاندارد انجماد سریع و سیستم پایش مداوم مخازن نیتروژن مایع باشد. همچنین، ثبت دقیق مشخصات جنین‌ها، سیستم‌های هشدار و پشتیبان و ارائه آمار شفاف از نتایج درمان از معیارهای مهم انتخاب مرکز هستند.

کلیه خدمات مربوط به ناباروری و درمان آن، اعم از فریز جنین، در مرکز درمان ناباروری مام با پیشرفته‌ترین تجهیزات روز دنیا ارائه می‌گردد و شما عزیزان می‌توانید جهت بهره‌مندی از این خدمات با تعیین وقت قبلی به این مرکز مراجعه کرده و یا برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره ۴۲۵۰۰-۰۲۱ تماس حاصل فرمایید.