ضایعات پوستی شبیه زگیل 

با توجه به شیوع گسترده ویروس HPV و افزایش آگاهی عمومی نسبت به زگیل تناسلی، بسیاری از افراد با مشاهده هرگونه ضایعه پوستی در ناحیه تناسلی خود دچار نگرانی می‌شوند. این نگرانی‌ها اغلب ناشی از اطلاعات نادرست یا ناقصی است که در فضای مجازی درباره ویروس اچ پی وی (HPV) و زگیل تناسلی منتشر می‌شود. در حالی که همه ضایعات پوستی نشانه‌ای از ابتلا به HPV نیستند.

در این مقاله از مجله اینترنتی مام به بررسی انواع ضایعات پوستی شبیه زگیل تناسلی می‌پردازیم، تفاوت آن‌ها با زگیل واقعی را توضیح می‌دهیم و کمک می‌کنیم تشخیص دهید کدام ضایعات ممکن است نگران‌کننده باشند. 

زگیل تناسلی چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

زگیل تناسلی یکی از انواع ضایعات پوستی ناحیه تناسلی است که معمولاً به شکل برآمدگی‌های کوچک، نرم و گوشتی در ناحیه تناسلی زنان و مردان، اطراف یا داخل مقعد ظاهر می‌شود. این ضایعات ممکن است به‌صورت تکی یا خوشه‌ای شبیه گل‌کلم رشد کنند. عامل ایجاد زگیل تناسلی، ویروسی به نام ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) است که از شایع‌ترین ویروس‌های منتقل‌شونده از راه تماس جنسی محسوب می‌شود.

ویروس HPV انواع مختلفی دارد که به دو دسته پرخطر و کم‌خطر تقسیم می‌شود. در اغلب موارد، نوع کم‌خطر باعث ایجاد زگیل تناسلی می‌شود. در مقابل، نوع پرخطر این ویروس ممکن است بدون علامت باشد و تنها در تست‌ های غربالگری و Typing HPV وجود ویروس در آن‌ها شناسایی می‌شود.

راه انتقال HPV از طریق تماس مستقیم پوست با پوست یا پوست با مخاط در حین رابطه جنسی (واژینال، مقعدی یا دهانی) است، حتی اگر زگیل‌ها قابل مشاهده نباشند.

ویژگی‌های زگیل تناسلی

از جمله خصوصیات ضایعات زگیل تناسلی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• محل بروز زگیل‌ تناسلی در مردان معمولا روی آلت تناسلی، کیسه بیضه یا اطراف مقعد و در زنان روی لابیاها، نواحی داخلی و خارجی واژن، دهانه رحم یا اطراف مقعد است.
• زگیل‌های تناسلی درد و سوزش و خارش به همراه ندارند.
• معمولا هم‌رنگ پوست‌اند، اما گاهی اوقات تیره‌تر از پوست یعنی به رنگ قهوه‌ای یا صورتی تیره هم دیده می‌شوند.
• این ضایعات می‌توانند به‌صورت تکی یا چندتایی کنار هم ظاهر شوند و در برخی موارد با گذشت زمان بزرگ‌تر یا بیشتر شوند.

تشخیص درست این ضایعات از سایر ضایعات پوستی شبیه زگیل اهمیت زیادی دارد، چرا که انتخاب روش درمان و نوع مداخله پزشکی را برای درمانگر تعیین می‌کند. در بخش بعد، به بررسی انواع این ضایعات و تفاوت آن‌ها با زگیل تناسلی، مولوسکوم، منگوله پوستی و… می‌پردازیم.

رایج‌ترین ضایعاتی که با زگیل تناسلی اشتباه گرفته می‌شوند

برخی ضایعات پوستی شبیه زگیل تناسلی ممکن است باعث نگرانی افراد شوند، در حالی‌ که همیشه به معنای ابتلا به ویروس HPV نیستند. شناخت دقیق این ضایعات و تفاوت آن‌ها با زگیل‌های تناسلی برای تعیین مسیر درمان اهمیت زیادی دارد؛ چرا که درمان ضایعات پوستی شبیه زگیل بر اساس نوع و ماهیت زائده‌ها متفاوت است.

در ادامه، به بررسی چند مورد از شایع‌ترین زائده‌های پوستی ناحیه تناسلی که ممکن است با زگیل تناسلی اشتباه گرفته شوند، می‌پردازیم.

تبخال تناسلی

تبخال تناسلی یک بیماری ویروسی مسری است که معمولا توسط ویروس HSV-2 (ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۲) ایجاد می‌شود. این بیماری با تاول‌های کوچک، آبدار و دردناک آغاز می‌شود که به‌سرعت ترکیده و به زخم‌های سطحی تبدیل می‌شوند. این ضایعات معمولا با سوزش، خارش یا احساس سوزن‌سوزن شدن همراه هستند و خاصیت عودکننده دارند. بنابراین، تفاوت اصلی تبخال با زگیل تناسلی در ظاهر ضایعه، علائم همراه و نوع ویروس ایجادکننده آن است.

پاپول‌های مرواریدی

پاپول‌های مرواریدی یکی از ضایعات پوستی شبیه زگیل تناسلی هستند. این زائده‌ها کوچک، گنبدی‌شکل، نرم و هم‌رنگ پوست آلت تناسلی‌اند و هیچ‌گونه درد، سوزش یا خارش برای خانم یا آقا ایجاد نمی‌کنند. معمولا در ردیف‌های منظم روی مخاط تناسلی ظاهر می‌شوند.

این ضایعات کاملا خوش‌خیم، غیرعفونی و غیرمسری هستند و عامل ایجادکننده آن‌ها ناشناخته است. برطرف کردن این ضایعات تنها زمانی ضرورت دارد که از نظر زیبایی برای فرد ناراحتی ایجاد کرده باشد.

اسکین تگ

از دیگر ضایعات پوستی شبیه زگیل، اسکین تگ یا منگوله‌های پوستی هستند. اسکین تگ تناسلی زائده‌ای کوچک، نرم و آویزان به رنگ پوست است. منگوله پوستی کاملا خوش‌خیم، بدون درد و غیرمسری است و اغلب در اثر اصطکاک مداوم در برخی نواحی پوست مانند کشاله ران، چاقی، دیابت، بارداری یا عوامل ژنتیکی ایجاد می‌شود.

فرق منگوله پوستی با زگیل تناسلی در این است که اسکین تگ‌ها برخلاف زگیل‌هایی که ناشی از ویروس HPV هستند و قابلیت سرایت دارند، هیچ ارتباطی با عفونت‌های مقاربتی نداشته و خطرناک نیستند. در صورتی که فرد از نظر ظاهری با این زائده مشکل داشته باشد، می‌تواند برای برداشتن آن اقدام کند.

مولوسکوم کونتاژیوزوم

مولوسکوم کونتاژیوزوم یک عفونت ویروسی پوستی است که منجر به بروز ضایعات کوچک، گرد و برجسته با ظاهری مرواریدی و مرکز فرو رفته روی پوست می‌شود. این ضایعات معمولا بدون درد هستند، اما در برخی موارد ممکن است با خارش یا التهاب همراه باشند.

گاهی مولوسکوم به‌صورت توده سفت زیر پوست در ناحیه تناسلی زنان ظاهر می‌شود که ممکن است با سایر ضایعات پوستی مانند زگیل تناسلی یا کیست‌ها اشتباه گرفته شود.

ویروس مولوسکوم از طریق تماس مستقیم پوست با پوست، تماس با اشیای آلوده یا از راه تماس جنسی منتقل می‌شود.

این ضایعات معمولاً طی ۶ تا ۱۲ ماه به‌صورت خودبه‌خود بهبود می‌یابند، اما در صورت نیاز به درمان، روش‌هایی مانند کرایوتراپی (فریز کردن)، لیزر یا استفاده از داروهای موضعی توصیه می‌شود.

لیکن اسکلروزیس

لیکن اسکلروزیس (Lichen Sclerosus) یک بیماری التهابی، مزمن و نسبتا نادر پوستی است که بیشتر ناحیه تناسلی و اطراف مقعد زنان را درگیر می‌کند. این بیماری باعث نازک شدن و سفید شدن پوست ناحیه مبتلا می‌شود و ممکن است با علائمی مانند خارش شدید، سوزش، ترک‌های پوستی یا حتی خونریزی همراه باشد.

لیکن اسکلروزیس مسری نیست و علت دقیق آن هنوز مشخص نشده است، اما عواملی مانند اختلالات سیستم ایمنی، زمینه ژنتیکی و تغییرات هورمونی در بروز آن نقش دارند.

با وجود اینکه لیکن اسکلروزیس و زگیل تناسلی ممکن است در یک ناحیه ظاهر شوند، تفاوت‌های قابل توجهی با یکدیگر دارند:

• زگیل تناسلی ناشی از ویروس HPV است، ظاهری برجسته، گوشتی یا گل‌کلمی دارد و مسری است.
• در مقابل، ضایعات لیکن اسکلروزیس معمولا به شکل لکه‌های سفید، صاف و نازک دیده می‌شوند و غیرمسری هستند.
• زگیل‌ها معمولاً بدون درد هستند، اما لیکن اسکلروزیس می‌تواند با خارش شدید، سوزش و حتی درد همراه باشد.

آنژیوکراتوم

 آنژیوکراتوما (Angiokeratoma) یک ضایعه پوستی خوش‌خیم، بدون درد، سوزش یا خارش است که در ناحیه تناسلی به شکل لکه‌های کوچک، برجسته و به رنگ‌های قرمز، بنفش یا سیاه ظاهر می‌شود.

علت ایجاد این ضایعات، گشاد شدن عروق خونی کوچک به‌همراه ضخیم شدن پوست در محل رگ برجسته است. برخلاف زگیل تناسلی که ناشی از ویروس HPV و مسری است، آنژیوکراتوما غیرمسری بوده و منشأ عروقی دارد.

با توجه به ماهیت عروقی این ضایعات، ممکن است در اثر آسیب‌های سطحی خفیف، کمی خونریزی ایجاد شود.

کراتوز سبورئیک

کراتوز سبورئیک (Seborrheic Keratosis) یک رشد پوستی خوش‌خیم و غیرسرطانی است که معمولا با افزایش سن ظاهر می‌شود. این ضایعات به شکل لکه‌های برجسته و مومی‌شکل با رنگ‌هایی مانند قهوه‌ای، قهوه‌ای روشن یا حتی مشکی دیده می‌شوند.

کراتوز سبورئیک معمولا روی صورت، گردن، قفسه سینه، پشت و گاهی نیز در ناحیه تناسلی ظاهر می‌شود و ممکن است به‌صورت تکی یا خوشه‌ای دیده شوند.

اگرچه این ضایعات کاملا بی‌ضرر هستند، اما برخی افراد به دلیل ظاهر ناخوشایند آن‌ها تصمیم به برداشتن یا درمان زیبایی می‌گیرند.

سیرینگوما

سیرینگوما (Syringoma) یک ضایعه پوستی خوش‌خیم و غیرسرطانی است که در اثر رشد بیش‌ازحد نوعی غدد عرق ایجاد می‌شود. این ضایعات معمولا به‌صورت برجستگی‌های کوچک، صاف و به رنگ پوست دیده می‌شوند.

اگرچه شایع‌ترین محل بروز سیرینگوما اطراف چشم‌هاست، اما گاهی در ناحیه تناسلی نیز ظاهر می‌شود و ممکن است از نظر ظاهری با زگیل تناسلی اشتباه گرفته شود.

سیرینگوما غیرمسری و بی‌خطر است و معمولاً نیازی به درمان ندارد، مگر آنکه به دلایل زیبایی، فرد تصمیم به برداشتن آن داشته باشد.

لیکن پلان 

لیکن پلان (Lichen Planus) یک بیماری التهابی مزمن پوستی و مخاطی است که ممکن است دهان، ناحیه تناسلی، ناخن‌ها و حتی پوست سر را درگیر کند. علت دقیق آن مشخص نیست، اما باور بر این است که نوعی واکنش خودایمنی است؛ یعنی سیستم ایمنی بدن به اشتباه به سلول‌های پوست یا مخاط حمله می‌کند.

به همین دلیل، لیکن پلان از طریق تماس پوست با پوست منتقل نمی‌شود و غیرمسری است.

ویژگی‌های ضایعات لیکن پلان:

• به‌صورت لکه‌ها یا برجستگی‌های بنفش یا قرمز با سطحی صاف، براق و گاهی سفید رنگ دیده می‌شوند.
• یک حالت مزمن و دوره‌ای دارد.
• در برخی افراد ممکن است خودبه‌خود بهبود یابد، اما اغلب موارد به درمان دارویی یا موضعی نیاز پیدا می‌کنند.

فیبروما

فیبروما (Fibroma) یک توده غیرسرطانی از جنس بافت همبند است که ممکن است در هر نقطه‌ای از بدن، از جمله ناحیه تناسلی ظاهر شود. این توده‌ها معمولا به‌صورت برجستگی‌های نرم یا نسبتاً سفت، گرد یا بیضی‌شکل با رشد آهسته شناخته می‌شوند و اغلب بدون درد، سوزش یا خارش هستند.

رنگ فیبروما ممکن است مشابه پوست یا کمی تیره‌تر باشد. با توجه به ماهیت غیرعفونی آن، این توده‌ها مسری نیستند و معمولا نیازی به درمان ندارند مگر در مواردی که از نظر زیبایی یا عملکردی ایجاد مزاحمت کنند.

کوندیلوما لاتا

کوندیلوما لاتا (Condyloma Lata) نوعی از ضایعات پوستی مرتبط با مرحله ثانویه بیماری سیفلیس است. این ضایعات به‌صورت برجستگی‌های صاف، مرطوب و به رنگ صورتی یا خاکستری دیده می‌شوند و معمولا در نواحی گرم و مرطوب بدن مانند ناحیه تناسلی یا اطراف مقعد ظاهر می‌شوند.

این ضایعات بسیار مسری هستند و حاوی تعداد زیادی باکتری سیفلیس می‌باشند. برخلاف زگیل تناسلی که ظاهری خشک، گل‌کلمی و برجسته دارد و ناشی از ویروس HPV است، کوندیلوما لاتا دارای سطح صاف‌تر و مرطوب‌تر است و معمولا با علائم دیگر سیفلیس ثانویه مانند تب، راش پوستی، گلودرد و تورم غدد لنفاوی همراه است.

چگونه تفاوت زگیل تناسلی با سایر ضایعات پوستی را تشخیص دهیم؟

در برخی از موارد، تشخیص انواع زائده‌های پوستی تناسلی برای پزشک متخصص از طریق معاینه فیزیکی قابل انجام است. با این حال، برای تشخیص دقیق ضایعات پوستی شبیه زگیل، معمولا نمونه‌برداری و ارسال به آزمایشگاه ضروری است.

در صورت نیاز، انجام تست پاپ اسمیر و HPV تایپینگ نیز می‌تواند کمک‌کننده باشد. اگر نتیجه تست HPV مثبت باشد و همزمان ضایعه‌ای مشکوک رویت شود، احتمال زیاد دارد که فرد دچار زگیل تناسلی باشد.

از کجا بفهمیم زگیل داریم؟

از کجا بفهمیم زگیل تناسلی داریم ؟ ابتلا به ویروس HPV و بروز زگیل تناسلی دو مسئله متفاوت هستند. ممکن است فردی به ویروس HPV مبتلا باشد، اما هیچ‌گونه زائده یا زگیل تناسلی در او ظاهر نشود؛ زیرا برخی از انواع این ویروس منجر به ایجاد ضایعه نمی‌شوند. برای تشخیص وجود ویروس HPV، انجام آزمایش از دهانه رحم امکان‌پذیر است و در صورت مشاهده زائده، نمونه‌برداری از آن به تشخیص دقیق زگیل یا سایر ضایعات پوستی کمک می‌کند.

چه زمانی حتما باید به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت بروز هر نوع زائده پوستی، صرف نظر از اینکه این زائده سوزش، خارش و درد دارد یا خیر برای بررسی نوع ضایعات پستی شبیه زگیل و حتی زگیل تناسلی؛ معاینه توسط پزشک و انجام آزمایشات تشخیصی الزامی است. از بین بردن این ضایعات نیز توسط متخصصین در مطب پس از تشخیص نوع زائده امکان پذیر است.

پرسش‌های متداول

فرق مولوسکوم با زگیل چیست؟

مولوسکوم و زگیل هر دو ضایعات ویروسی پوستی هستند، اما توسط ویروس‌های متفاوتی ایجاد می‌شوند. تفاوت ظاهری این دو ضایعه نیز قابل توجه است؛ مولوسکوم معمولا به شکل برآمدگی‌های کوچک، گرد و براق با یک فرورفتگی مرکزی دیده می‌شود، در حالی که زگیل تناسلی ناشی از ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) است و به صورت زائده‌های برجسته، گل‌کلمی‌شکل و زبر ظاهر می‌شود.

اسکین تگ با زگیل چه فرقی دارد؟

فرق اسکین تگ تناسلی با زگیل در ویروسی بودن، ظاهر و احتمال انتقال آن است. اسکین تگ یا منگوله پوستی یک زائده غیرعفونی، نرم و بدون درد است که معمولا به شکل برآمدگی باریک و متصل به پوست ظاهر می‌شود، در حالی که زگیل تناسلی مسری است و ظاهری زبر، برجسته و گل‌کلمی‌شکل دارد.

چه زائده‌هایی در ناحیه تناسلی نگران‌کننده نیستند؟

تمامی زائده‌های پوستی به معنی وجود بیماری نیستند. برخی از آن‌ها مانند اسکین تگ تناسلی یا منگوله‌های پوستی کاملا بی‌ضرر بوده و تنها در صورتی نیاز به درمان دارند که از نظر زیبایی برای فرد ایجاد ناراحتی کنند. اما زائده‌هایی مثل زگیل تناسلی یا مولوسکوم معمولا نیازمند تشخیص دقیق و درمان تخصصی هستند.

آیا زگیل تناسلی همیشه با درد یا خارش همراه است؟

خیر، زگیل تناسلی معمولا یکی از بیماری‌های پوستی ناحیه تناسلی خارجی زنان است که اغلب با خارش، سوزش یا درد همراه نیست.

آیا ممکن است فردی برای مدت طولانی زگیل تناسلی داشته باشد بدون آن‌که متوجه شود؟

بله. چون زگیل تناسلی ممکن است در نواحی داخلی یا پنهان دستگاه تناسلی ظاهر شود و بدون درد یا علامت خاصی باشد، امکان دارد فرد مدت‌ ها از وجود آن بی‌خبر بماند. 

آیا زگیل تناسلی می‌تواند خود به خود از بین برود یا نیاز به درمان دارد؟

برای از بین بردن ضایعات زگیل تناسلی و گاها برخی ضایعات پوستی شبیه زگیل تناسلی، استفاده از تکنیک‌هایی مثل لیزر، کرایو و برخی پمادها می‌تواند کمک کننده باشد.

و در پایان…

بروز هر نوع ضایعه در ناحیه تناسلی زنان به معنای ابتلا به ویروس HPV یا زگیل تناسلی نیست. تنوع ضایعات پوستی شبیه زگیل در این ناحیه زیاد است که در این مقاله آنها را بررسی کردیم. معاینه بالینی دقیق و در برخی موارد انجام آزمایش‌های تخصصی به تشخیص صحیح نوع زائده و بیماری‌های پوستی دستگاه تناسلی خارجی زنان کمک کرده و روند درمان ضایعات پوستی شبیه زگیل را تسهیل می‌کند.