آسم در بارداری

این مطلب از نظر علمی به تأیید دکتر فرناز منتظری فلوشیپ ناباروری و IVF، از پزشکان متخصص مرکز مام رسیده است.

آسم در بارداری

آسم یکی از شایع‌ترین اختلالات ریوی بوده که در زنان جوان به طور شایع دیده می‌شود. بنابراین در دوران حاملگی نیز به طور شایع مشاهده می‌شود. میزان شیوع آسم در دوران بارداری ۸-۴ درصد برآورد شده است. آسم نوعی اختلال التهابی مزمن راه‌های هوایی است که یک جزء ژنتیکی و ارثی مهم دارد. البته در تمام موارد آن، یک محرک آلرژیک محیطی نیز مانند دود سیگار یا آنفولانزا در افراد مستعد دخالت دارد. 
 

علائم آسم در بارداری

علائم آسم در زمان بارداری و زمانی غیر از بارداری، شبیه به هم بوده و ممکن است برخی از علائم آسم در بارداری ادامه داشته باشد. علائم و نشانه‌های آسم می تواند شامل موارد زیر باشند:
-    سفتی در قفسه سینه؛
-    سرفه مداوم (به ویژه در شب یا صبح زود)؛
-    تنگی نفس؛
-    خس خس سینه (صدای سوت هنگام تنفس).
 

آیا علائم آسم در بارداری تغییر می‌کند؟

بله، در اغلب موارد علائم آسم در بارداری تغییر می‌کند. گاهی اوقات علائم بهتر می‌شوند و گاهی نیز امکان بدتر شدن آن ها وجود دارد. هنوز مشخص نشده است چه چیزی باعث این تغییرات می‌شود.
سوزش سر دل جز شکایت‌های شایع بارداری بوده که می‌تواند علائم آسم در بارداری را بدتر کند.
موارد زیر می‌تواند در کاهش سوزش سر دل کمک کننده باشد:
-    بالا‌تر بودن سر هنگام دراز کشیدن؛
-    مصرف وعده‎های غذایی کوچک چندین بار در طول روز؛
-    اجتناب از خوردن غذا 
-    دو ساعت قبل از خواب؛
-    مصرف دارو‌های کاهنده اسید معده. 
 

آسم و بارداری

بارداری هیچ‌گونه اثر قابل پیش‌بینی بر آسم زمینه‌ای ندارد. تحقیقات نشان داده ‌است که بیماران مبتلا به آسم تقریبا در یک سوم موارد بهتر شده، در یک سوم موارد بدون تغییر باقی مانده و در یک سوم موارد آشکارا بدتر می‌شوند. 
حدود ۲۰ درصد از زنان مبتلا به آسم خفیف تا متوسط، در حین زایمان دچار تشدید بیماری خود می‌شوند. احتمال تشدید بیماری به دنبال سزارین در مقایسه با زایمان واژینال، ۱۸ برابر بیشتر است. 
 

پیامد آسم در بارداری

اگر بیماری شدید وجود نداشته باشد، پیامد‌های حاملگی عموما عالی خواهد بود. میزان بروز سقط خود به خود در زنان مبتلا به آسم، ممکن است اندکی افزایش پیدا کند. در تعدادی از مطالعات افزایش اندکی در میزان بروز پره اکلامپسی، زایمان زودرس، محدودیت رشد جنین و مرگ و میر پری‌ناتال دیده شده است. همچنین افزایش اندک در میزان بروز دکولمان جفت و پارگی پیش از موعد کیسه آب نیز گزارش شده است.  
 

کنترل آسم در طول بارداری

در دوران بارداری، پزشک بایدبه صورت مرتب وضعیت ریه‌ها را تحت نظر داشته باشد تا در صورت نیاز داروهای آسم در بارداری را تنظیم کند. با محدود کردن تماس با آلرژن‌ها و سایر محرک‌های آسم، ممکن است برای کنترل علائم آسم در بارداری نیاز به مصرف کمتر دارو نسبت به قبل وجود داشته باشد.
 

خطرات عدم کنترل آسم در طول بارداری

اگر آسم در بارداری کنترل نشود، می‌تواند با خطرات زیر همراه باشد:
-    فشار خون بالا؛
-    پره اکلامپسی (وضعیتی که باعث فشار خون بالا می‌شود و می‌تواند جفت، کلیه‌ها، کبد و مغز را درگیر کند)؛
-    مرگ نوزاد قبل یا بلافاصله بعد از تولد؛ 
-    تاخیر رشد داخل رحمی؛
-    وزن کم هنگام تولد؛
-    زایمان زود‌رس.
 

بررسی‌های مورد نیاز در صورت مبتلا بودن به آسم در دوران بارداری

اگر آسم تحت کنترل و خفیف باشد، نیاز به آزمایش خاصی نیست. اما در صورتی که آسم  به خوبی کنترل نشود و یا اگر آسم متوسط یا شدید باشد، ممکن است پزشک سونوگرافی‌های مکرر را برای اطمینان از رشد طبیعی جنین درخواست دهد. همچنین ممکن است پزشک بررسی ضربان قلب جنین را از هفته ۳۲ بارداری به بعد توصیه کند تا از سلامت کودک شما اطمینان حاصل کند. 
 

آثار جنینی آسم و بارداری

آسم در دوران بارداری عواقب نامطلوب چشم‌گیری بر نوزادان ندارد. میزان بروز محدودیت رشد جنین، با افزایش شدت آسم افزایش می‌یابد. چون با افزایش شدت آسم ممکن است وضعیت جنین به شدت رو به وخامت بگذارد، ضرورت درمان همه جانبه پیش از پیش مشخص می‌شود. در واقع، نتیجه حاصل از پایش جنین، شاخصی از وضعیت مادر است. شواهد موجود نشان می‌دهد که بیشتر دارو‌های آسم در بارداری مخاطره‌آمیز یا تراتوژن نیستند. 
 

درمان آسم در بارداری

در طول دوران بارداری عملکرد ریه‌ها را باید با دقت کنترل شوند تا اطمینان حاصل شود جنین در حال رشد، از اکسیژن کافی برخوردار است. از آنجا که شدت آسم در حدود دو سوم زنان در دوران بارداری تغییر می‌کند، باید هر فرد ماهانه با پزشک خود معاینه شود تا علائم و عملکرد ریه تحت نظر قرار گیرد.
 

مصرف داروهای آسم در طول بارداری

علائم آسم در دوران بارداری متوقف نمی‌شوند و حتی در مواردی وخیم‌تر هم می‌شوند و می‌توانند برای مادر باردار و نوزاد خطرناک باشند. اگر قبل از بارداری از داروهای آسم استفاده می‌کردید، بدون صحبت با پزشک خود، مصرف آن را متوقف نکنید. اگر آسم در دوران بارداری تشخیص داده شود، باید با پزشک در مورد بهترین راه درمان صحبت شود.
به نظر می‌رسد برونکودیلاتورهای کوتاه اثر و دارو‌های آسم در بارداری بی‌خطر باشند. چندین مطالعه نشان داده است که نوزادان زنانی که از داروهای آسم در بارداری استفاده می‌کردند، در مقایسه با نوزادان مادرانی که از این داروها استفاده نمی‌کردند، تفاوتی نداشتند. در موارد نادری که آسم با این داروها کنترل نمی‌شود، ممکن است به یک استروئید خوراکی مانند پردنیزون نیاز باشد که مصرف این گروه دارویی نیز در دوران بارداری بی خطر است.
 

زایمان در زنان مبتلا به آسم

در زنان مبتلا به آسم، دارو‌های تجویز شده برای درمان نگهدارنده تا پایان مرحله زایمان ادامه داده می‌شوند. برای انجام سزارین، آنالژزی اپیدورال ترجیح داده می‌شود، چون لوله‌گذاری داخل تراشه و بی‌هوشی عمومی ممکن است سبب ایجاد اسپاسم در مجرای تنفسی و بدتر شدن وضعیت آسم شود. 
 

آیا هنگام شیردهی داروهای آسم بی خطر هستند؟

داروهای آسم به شیر مادر وارد می‌شوند، اما مقدار آن‌ها بسیار کم است و برای نوزاد بی خطر است. استفاده از دارو‌های خاصی مانند تئوفیلین، ممکن است کودک را تحریک پذیر کند یا در خواب او مشکل ایجاد کند. در نتیجه برای جلوگیری از این امر، بهتر است داروهای آسم ۳ یا ۴ ساعت قبل از شیردهی مصرف شود.