کیستیک هیگروما چیست؟

درسونوگرافی جنینی سه ماهه اول بارداری کیست در بدن جنین ممکن است دیده شود که می تواند خطرناک باشد یا خیر. یکی از کیست هایی که دیده می شود کیست پشت گردن جنین یا همان کیست هیگروما می باشد.
کیست هیگروما، تومورهای خوش خیمی هستند که به صورت کیسه ای پر از مایع ظاهر می شوند و اغلب کیست پشت گردن جنین ایجاد می شوند. کیست به دلیل انسداد سیستم لنفاوی ایجاد می‌شود و باعث تجمع مایع در زیر پوست و ضخامت پشت گردن جنین می‌شود. این کیست ها می توانند تهدید کننده زندگی باشند و منجر به سقط جنین یا مرده زایی شوند. 
برای درمان کیستیک هیگروما پزشک اندازه کیست را کاهش می دهد یا آن را از بین می برد اما به به طور کلی وجود کیست در بدن جنین نیاز به بررسی های تخصصی دارد و ممکن است خطرناک باشد.
البته همیشه وجود کیست در بدن جنین یک اورژانس پزشکی یا موردی که مجوز سقط قانونی بگیرد، محسوب نمیشود. اما تودۀ کیستیک هیگروما ممکن است خطرناک تر از توده های دیگر باشد.

علت کیست هیگروما در جنین:

علت دقیق هیگرومای کیستیک ناشناخته است. اما شواهد نشان می‌دهد که در حدود 70 درصد موارد، اختلالات کروموزومی در ایجاد آن نقش دارند. سندرم داون، سندرم ترنر و تریزومی 18 از شایع ترین اختلالات کروموزومی است که منجر به ایجاد کیست هیگروما در جنین می‎شوند. شیوع این عارضه 1 در هر 5000 هزار تولد است اما بروز آن بیشتر از این مقدار است. چراکه در بیشتر موارد جنین ‎ها مبتلا در سه ماهه ابتدایی بارداری سقط می‎شوند و به مرحله تشخیص نمی‎رسد. بقیه علل دخیل در ایجاد کیست هیگروما مثل سیگار و الکل قطعی نیستند. 
کیست هیگروما اکثرا به دلیل انسداد در سیستم لنفاوی ایجاد می شود.  سیستم لنفاوی شبکه ای از مسیرها است که یک ماده آبکی پر از گلبول های سفید (مایع لنفاوی) را از طریق جریان خون به حرکت در می آورد تا مواد زائد و سموم را از بدن خارج کند.
کیست در نتیجه آسیب به سیستم لنفاوی در طول رشد جنین یا در نتیجه ضربه فیزیکی یا عفونت تنفسی در مواردی که بزرگسالان را تحت تاثیر قرار می دهد، ایجاد می شود. آسیب به سیستم لنفاوی باعث می شود که مایع لنفاوی به جای جریان یافتن در خون در زیر پوست جمع شود و باعث برآمدگی پشت گردن شود. در این جنین ها ضخامت NT 5 برابر نوزادان طبیعی است.

علت کیست هیگروما

مطالعات نشان می دهد که هیگرومای کیستیک می تواند نتیجه عوامل محیطی مانند سیگار کشیدن یا نوشیدن الکل در دوران بارداری باشد. 
یک سوال در مورد علت کیست هیگروما در جنین این است که آیا کیستیک هیگروما ژنتیکی است؟ کیست پشت گردن جنین یا تودۀ کیستیک هیگروما در نوزادان می تواند هر نوزادی را تحت تاثیر قرار دهد زیرا ممکن است نتیجه یک تغییر ژنتیکی باشد که بر نحوه شکل گیری سیستم لنفاوی در طول رشد جنین تاثیر می گذارد. کیستیک هایگروما می تواند خود به خود یا در میان کودکانی که به بیماری ژنتیکی مانند سندرم داون، سندرم ترنر یا سندرم نونان مبتلا هستند، رخ دهد و مطالعات دیگر نشان می دهد که تغییرات ژنتیکی یا جهش هایی که بر رشد سیستم لنفاوی تأثیر می گذارد باعث هیگرومای کیستیک می شود.

هیگرومای کیستیک چقدر شایع است؟

هیگرومای کیستیک نادر است و تنها 6 درصد از تومورهای غیر سرطانی (خوش خیم) را در اوایل دوران کودکی تشکیل می دهد. هیگرومای کیستیک بزرگسالان بسیار نادر است اما می تواند در بزرگسالان پس از ضربه فیزیکی یا عفونت تنفسی ایجاد شود.
از هر 5000 نوزاد فقط یک نوزاد با این نوع کیست متولد می شود. برخی از آنها ممکن است دارای نقایص مادرزادی خاصی نیز باشند. بنابراین اگر کودک شما هیگرومای کیستیک دارد، احتمالاً پزشک آزمایشاتی را برای بررسی سایر مشکلات پیشنهاد خواهد کرد. اما برخی از نوزادان متولد شده با هیگرومای کیستیک سالم هستند.

علائم هیگرومای کیستیک چیست؟

علائم هیگرومای کیستیک به مکان و اندازه آن بستگی دارد. با رشد این توده ممکن است اندام‌های مجاور و سایر قسمت‌های بدن آنطور که باید کار نکنند. علائم می تواند شامل موارد زیر باشد:
•    برآمدگی زیر پوست.
•    پوست روی کیست پشت گردن جنین دارای رنگ آبی است.
•    کیست نرم است.
•    کیست اغلب روی گردن ظاهر می شود، اما می تواند در هر جایی از بدن ایجاد شود.
•    اندازه آن از انگور تا گریپ فروت متغیر است و می تواند با رشد کودک اندازه آن افزایش یابد.

علائم هیگرومای کیستیک شدید عبارتند از:
•    از نظر فیزیکی بخشی از بدن را تغییر شکل می دهد.
•    آسیب استخوان یا اندام.
•    مشکلات تغذیه
•    دشواری تنفس (انسداد راه هوایی).
•    خونریزی.
•    عفونت.

آیا کیست هیگروما باعث سقط می شود؟

اگر هیگرومای کیستیک در دوران بارداری وجود داشته باشد، به دلیل عوارض ناشی از کیست که بر نحوه رشد و رشد جنین تأثیر می گذارد، خطر سقط جنین یا مرده زایی وجود دارد. کیست می تواند سبب تجمع مقدار زیادی مایع در بدن جنین شود که به هیدروپس جنینی معروف است. این امر می تواند باعث مرگ جنین شود.
در صورت ابتلا به کیست هیگروما اجازه سقط قانونی داده نمی‎شود. چراکه این اختلال به تنهایی تداخلی با حیات جنین ندارد. مگر اینکه همراه نقایص ژنتیکی جنین مثل سندرم داون یا سندرم تر باشد. درصورتی که کیست هیگروما کوچک باشد، غربالگری‎ ها نرمال باشد و اکو قلب جنین مشکلی را نشان ندهد، معمولا کیست هیگروما مشکلی برای جنین ایجاد نمی‎کند. 

کیست هیگروما و سونو NT:

هیگرومای کیستیک می تواند در دوران بارداری و دوران جنینی در سونوگرافی NT یا پس از تولد نوزاد به صورت برآمدگی زیر پوست ظاهر شود که تودۀ کیستیک هیگروما در نوزادان نامیده میشود. اگر هیگروما در دوران بارداری ظاهر شود، خطر سقط جنین یا مرده زایی وجود دارد.

کیستیک هیگروما چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص هیگرومای کیستیک قبل از رسیدن فرزند شما به سن دو سالگی رخ می دهد. همانطور که گفته شد، در دوران بارداری، تشخیص هیگرومای کیستیک با سونوگرافی معمول قبل از تولد  نیز امکان پذیر است همچنین بررسی سطح آلفا فتوپروتئین بین 15 تا 20 هفته به تایید تشخیص پزشک کمک می کند.

اگر آزمایشات قبل از تولد نشان می دهد که فرزند شما دارای تعداد غیر طبیعی کروموزوم است، ممکن است کودک شما مستعد ابتلا به هیگرومای کیستیک باشد و پزشک شما باید با دقت رشد جنین شما را بررسی کند تا از سالم بودن جنین مطمئن شود.
پس از تولد نوزاد( بررسی کیست با اشعه ایکس، سونوگرافی یا ام آر آی) به پزشک شما کمک می کند تا تشخیص دهند و یک برنامه درمانی منحصر به فرد برای وضعیت کودک شما ارائه دهد.

درمان کیستیک هیگروما:

نوزادان مبتلا به کیست هیگروما معمولا پیش اگهی خوبی ندارند و ندرتا به صورت کامل درمان می‎شوند. معمولا درمان کیستیک هیگروما برای هر کودکی منحصر به فرد است. هدف پزشک شما برای درمان کیستیک هیگروما این است که در صورت امکان کیست را حذف کند و از بین ببرد. گزینه های درمانی می تواند شامل موارد زیر باشد:

•    جراحی برای برداشتن کیست.
•    تخلیه مایع از کیست (درناژ از راه پوست).
•    تغییر مسیر مایع کیست در بدن (اسکلروتراپی).
•    برداشتن کیست با لیزر (لیزر درمانی).
•    کوچک کردن اندازه کیست (ابلیشن با فرکانس رادیویی).
در برخی موارد، هیچ درمانی لازم نیست، زیرا کیست ممکن است خود به خود از بین برود. در موارد دیگر، در صورت آسیب به سیستم لنفاوی، کیست ممکن است پس از درمان بازگردد. موفقیت درمان متفاوت است و اغلب مثبت است و جراح احتمالا بتواند تمام بافت اضافی و غیر طبیعی را از کیست خارج کند.

آیا درمان کیستیک هیگروما عوارض دارد؟

احتمال ایجاد اسکار یا محل برش جراحی بعد از درمان جراحی وجود دارد که بستگی به اندازه و محل کیست دارد. گزینه‌های درمانی وجود دارند که نسبت به جراحی سنتی کمتر تهاجمی هستند و مانند لیزر درمانی، جای زخم کمتری ایجاد می‌کنند.
با کیست کودک خود، مانند یک زخم رفتار کنید، به خصوص اگر کودک شما پس از جراحی در حال بهبود است. خطر عفونت با هر درمانی وجود دارد، بنابراین هیگرومای کیستیک را کنترل کنید و مطمئن شوید که چرک شفاف یا زرد، تغییر رنگ یا اندازه یا گرم یا حساس به لمس نیست. اگر مشکوک هستید فرزندتان عفونت دارد با پزشک خود مشورت نمائید.

چگونه می توانم از هیگرومای کیستیک جلوگیری کنم؟

جلوگیری از هیگرومای کیستیک دشوار است زیرا علت آن ناشناخته است. اقدامات زیر ممکن است از کیستیک هیگروما جلوگیری نماید:

•    انجام آزمایش ژنتیک با مشورت پزشک قبل از باردار شدن
•    در دوران بارداری سیگار نکشید یا الکل مصرف نکنید.
•    انجام معاینات منظم در دوران بارداری برای نظارت بر سلامت جنین در حال رشد.
•    داشتن یک رژیم غذایی متعادل و سالم ماندن.