در دوران بارداری، داشتن یک رژیم غذایی متعادل بسیار مهم است، زیرا هم از سلامت مادر و هم از رشد کودک پشتیبانی میکند. این امر به ویژه برای مواد مغذی مانند کلسیم که در ساخت استخوانهای قوی برای جنین در حال رشد حیاتی هستند، اهمیت دارد.
کمبود کلسیم یکی از رایجترین نگرانیها در بین زنان باردار است. این مشکل میتواند طیف وسیعی از علائم ناخوشایند را ایجاد کند که برخی از آنها ممکن است در ابتدا مورد توجه قرار نگیرند. در ادامه این مقاله، ﻧﺸﺎﻧﻪ کمبود کلسیم در ﺑﺎرداری را بررسی میکنیم و توصیههایی برای دریافت کافی کلسیم در بارداری ارائه خواهیم داد.
اﻫﻤﯿﺖ مصرف کلسیم در ﺑﺎرداری
همان طور که اشاره کردیم، طی بارداری بدن شما هر کاری که برای مراقبت از جنین لازم باشد انجام میدهد، حتی دزدی! در واقع بدن کلسیم را از استخوانهای مادر میگیرد تا به نوزاد بدهد. بنابراین اگر میخواهید استخوانهایتان قوی بماند، باید طی بارداری، کلسیم اضافی دریافت کنید. کلسیم علاوه بر ساخت استخوانها، عضلات را نیز در حرکت نگه میدارد و به اعصاب شما کمک میکند تا پیامها را از مغز به بقیه بدن ارسال کند. دریافت کافی کلسیم خطر ابتلای مادر به بیماریهایی مانند فشار خون بالا و پره اکلامپسی را نیز کاهش میدهد.
کلسیم برای رشد و نمو جنین در رحم بسیار مهم است. گنجاندن غذاهای غنی از کلسیم در رژیم غذایی مادران باردار به رشد استخوانها، اعصاب، عضلات و قلب جنین کمک میکند. کلسیم همچنین میتواند به ادامه بارداری کمک کند و تعداد نوزادانی که زودتر از موعد متولد میشوند را کاهش دهد. به همین دلیل است که برای مادران باردار بسیار مهم است که غذاهای غنی از کلسیم بخورند یا مصرف مکملهای کلسیم را در طول دوران بارداری خود در نظر بگیرند.
میزان ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز ﻣﺼﺮف کلسیم در ﺑﺎرداری
بدن نمیتواند کلسیم بسازد، بنابراین باید کلسیم مورد نیاز خود را از غذا یا مکملها دریافت کنید. در دوران بارداری، اگر ۱۹ تا ۳۰ سال سن دارید، سعی کنید روزانه حداقل ۱۰۰۰ میلیگرم کلسیم دریافت کنید، در سنین بالاتر، به میزان بیشتری کلسیم نیاز است و مصرف حداقل ۱۳۰۰ میلیگرم کلسیم در روز توصیه میشود.
مکملهای کلسیم به دو شکل کربنات و سیترات موجود هستند. هر دو مکمل مزایای مشابهی دارند؛ بنابراین فقط باید بفهمید کدام یک برای نیازهای شما بهتر عمل میکند.
سیترات کلسیم
این یک مکمل کلسیم ملایمتر است که میتوان آن را با غذا یا با معده خالی مصرف کرد. اکثر افراد سیترات کلسیم را راحتتر جذب میکنند، اگرچه فقط حاوی ۲۰ درصد کلسیم است، بنابراین ممکن است برای تأمین نیازهای دریافتی خود نیاز به مصرف منابع غذایی کلسیم در روز داشته باشید.
کربنات کلسیم
این فرمول ارزانتر است و با غذا بهتر عمل میکند. آنها حاوی بیشترین مقدار کلسیم عنصری، با حدود ۴۰ درصد هستند. در حالی که به طور کلی توسط اکثر افراد به خوبی تحمل میشود، میتواند باعث یبوست خفیف و معده درد شود.
بسیاری از مکملهای کلسیم حاوی ویتامین D نیز هستند که به بدن شما در جذب کلسیم کمک میکند. برای اطمینان از اینکه بدن شما بیشترین کلسیم ممکن را جذب میکند، مصرف مکمل کلسیم در بارداری را به ۵۰۰ میلیگرم در هر بار محدود کنید. میتوانید یک مکمل ۵۰۰ میلیگرمی همراه با صبحانه و دیگری همراه با شام مصرف کنید.
زمان شروع مکمل کلسیم در بارداری
اگرچه دریافت کلسیم کافی در دوران بارداری در هر مرحلهای مهم است، اما سهماهههایی وجود دارد که این امر کاملاً حیاتیتر است. سهماهه سوم زمانی است که رشد استخوانهای کودک شما در اوج خود است و در این مدت، ۲۵۰ تا ۳۵۰ میلیگرم کلسیم بدن شما به کودک در حال رشد شما منتقل میشود. آگاهی از میزان مصرف کلسیم و اینکه آیا مادر به مکمل کلسیم نیاز دارد یا خیر، به ویژه در سهماهه سوم اهمیت دارد. برای اطمینان از کافی بودن کلسیم در بارداری، معمولا از سه ماهه دوم بارداری مکمل کلسیم تجویز میشود.
زﻣﺎن ﺧﻮردن ﻗﺮص کلسیم در ﺑﺎرداری
بهترین زﻣﺎن ﻣﺼﺮف ﻗﺮص کلسیم در ﺑﺎرداری، صبحها حدود یک ساعت بعد از صبحانه است، زیرا نور خورشید جذب کلسیم را افزایش میدهد. از غذاهای شور پرهیز کنید زیرا میتوانند دفع کلسیم از طریق ادرار را افزایش دهند. کلسیم را با شیر یا لبنیات مصرف نکنید. از ترکیب کلسیم با آهن یا سایر مواد معدنی مانند روی و مس نیز خودداری کنید.
ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻏﺬایی ﺣﺎوی کلسیم در ﺑﺎرداری

به طور شگفتآوری، نیاز به کلسیم در دوران بارداری افزایش نمییابد، زیرا توانایی شما در جذب این ماده مغذی در واقع دو برابر میشود و به بدن اجازه میدهد تا از کلسیمی که مصرف میکنید، به طور مؤثرتری استفاده کند. به همین دلیل انتظار میرود با یک رژیم غذایی سالم و متنوع به اندازه کافی کلسیم دریافت کنید. همانطور که ممکن است حدس بزنید، لبنیات به طور کلی بهترین منابع کلسیم هستند و شیر به تنهایی حاوی یک سوم از میزان توصیه شده روزانه کلسیم است. دیگر ﻏﺬاﻫﺎی ﺣﺎوی کلسیم در ﺑﺎرداری عبارتند از:
- انواع پنیر (از جمله موزارلا، پنیر چدار، فتا، پنیر کاتیج و پارمزان)
- سبزیجات برگ سبز، مانند شاهی یا کلم پیچ
- لوبیا سفید، نخود و لوبیا قرمز
- توفو
- سویا
- نان و هر غذایی که با آرد غنی شده تهیه شده باشد
- ماهیهایی که استخوانهایشان را میخورید، مانند ساردین
- میگو.
چه زمانی مصرف مکمل کلسیم در ﺑﺎرداری ﻻزم اﺳﺖ؟
با داشتن یک رژیم غذایی سالم و متنوع در دوران بارداری، میتوانید کلسیم مورد نیاز خود را در بارداری دریافت کنید. با این حال، اگر تامین نیازهای کلسیم از طریق غذا برای شما چالش برانگیز است، مکمل کلسیم میتواند مفید باشد. علاوه بر این، اگر کمبود کلسیم در شما تشخیص داده شود، چندقلو باردار باشید یا در معرض خطر پره اکلامپسی باشید، متخصص مراقبتهای بهداشتی معمولا مکمل کلسیم را توصیه خواهد کرد. اگر وگان هستید یا به دلیل عدم تحمل غذایی (به عنوان مثال، رژیم غذایی بدون گلوتن برای بیماری سلیاک) یا به دلایل دیگری، رژیم غذایی محدودی را دنبال میکنید، مصرف مکمل کلسیم در بارداری میتواند کمک کننده باشد.
بهترین ﻗﺮص کلسیم در ﺑﺎرداری
برای انتخاب بهترین ﻗﺮص کلسیم در ﺑﺎرداری، مکملهایی با دوز مناسب، مواد تشکیلدهنده باکیفیت و تأییدیه داخلی را در اولویت قرار دهید. همیشه قبل از اضافه کردن یک مکمل به برنامه غذایی خود، با یک متخصص مراقبتهای بهداشتی صحبت کنید تا مطمئن شوید که مکمل برای نیازهای فردی شما مناسب است.
ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎی کمبود کلسیم در ﺑﺎرداری
علائم زیر ممکن است در صورت کمبود کلسیم در بارداری ایجاد شود. به خاطر داشته باشید که برخی از این علائم فقط در طول یک بیماری حاد، زمانی که سطح کلسیم سرم به سطوح خطرناکی کاهش مییابد، رخ میدهند.
- خستگی
- سلامت دهان و دندان ضعیف (اگر بدن شما برای حفظ عملکرد خود کلسیم را از استخوانهایتان بیرون بکشد، دندانهای شما مستعد پوسیدگی، شل شدن و حتی بیماری پریودنتال خواهند شد)
- درد و اسپاسم عضلانی
- مشکلات شناختی (از مه مغزی گرفته تا سرگیجه و گیجی)
- بیحسی و سوزن سوزن شدن انگشتان دست
- تشنج
- ریتم غیرطبیعی قلب.
عوارض ﻣﺼﺮف ﺑﯿﺶ از ﺣﺪ کلسیم در ﺑﺎرداری
از عوارض قرص کلسیم در بارداری میتوان به نفخ، گاز معده یا یبوست اشاره کرد. در این صورت، مکمل کلسیم را همراه با غذا مصرف کنید یا با پزشک خود در مورد مصرف نوع یا برند دیگری از مکمل کلسیم صحبت کنید. مصرف کلسیم زیاد در بارداری ممکن است باعث سنگ کلیه شود و از جذب روی و آهن که برای سلامتی شما و ادامه بارداری ضروری هستند، جلوگیری کند. در دوران بارداری، روزانه بیش از ۲۵۰۰ میلیگرم کلسیم مصرف نکنید. اگر نگران دریافت بیش از حد کلسیم هستید، قبل از ایجاد هرگونه تغییر با پزشک خود صحبت کنید.
پرسشهای متداول
در ادامه به بررسی پاسخ پرسشهایی خواهیم پرداخت که ممکن است در رابطه با مصرف مکمل کلیسم در بارداری برای شما مطرح شود.
آﯾﺎ ﺧﻮردن ﻗﺮص کلسیم در ﺑﺎرداری ﻣﻀﺮ اﺳﺖ؟
اگر قرص کلسیم در بارداری طبق تجویز پزشک مصرف شود، مضر نیست. مصرف بیش از حد (بیشتر از نیاز روزانه) میتواند باعث رسوب کلیوی، یبوست و اختلال در جذب آهن و روی شود.
قرص کلسیم در ﺑﺎرداری تا کی ﻣﺼﺮف ﺷﻮد؟
مصرف مکمل کلسیم معمولاً تا پایان بارداری و حتی دوران شیردهی ادامه دارد، مگر اینکه پزشک بر اساس آزمایش یا شرایط خاص دستور قطع بدهد.
کلسیم از ﻣﺎه چندم ﺑﺎرداری ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺼﺮف ﺷﻮد؟
در مورد زﻣﺎن ﺷﺮوع ﻣﺼﺮف ﻗﺮص کلسیم در ﺑﺎرداری، اغلب پزشکان توصیه میکنند از سهماهه دوم مصرف شروع شود.
کمبود کلسیم در ﺑﺎرداری چه عوارضی دارد؟
کمبود کلسیم در بارداری با افزایش ریسک فشار خون بارداری و پرهاکلامپسی، گرفتگی عضلات، ضعف و پوکی استخوان در مادر و مشکلات رشد استخوان و دندان در جنین همراه است.
آیا خوردن قرص کلسیم در بارداری ضروری است؟
بله، در بسیاری از مادران ضروری است، چون نیاز روزانه در بارداری حدود ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلیگرم است و معمولاً رژیم غذایی بهتنهایی کافی نیست. پزشک معمولاً مکمل کلسیم در بارداری را تجویز میکند.
ﺑﺮای ﺟﺬب کلسیم ﺑﺎرداری چه ﺑﺨﻮرﯾﻢ؟
مصرف همزمان مکمل کلسیم در بارداری با قرص ویتامین D میتواند جذب کلسیم را بهبود بخشد. همچنین بهتر است بین مصرف کلسیم و آهن، حداقل ۲ ساعت فاصله وجود داشته باشد. چرا که زﻣﺎن ﻣﺼﺮف ﻗﺮص آﻫﻦ و کلسیم در ﺑﺎرداری اهمیت زیادی دارد و روی جذب آنها تاثیر میگذارد.
و در پایان…
مصرف کلسیم در بارداری اهمیت زیادی دارد. کمبود کلسیم میتواند باعث ضعف استخوانها، گرفتگی عضلات، افزایش خطر فشار خون بارداری و حتی مشکلات رشد استخوانی در جنین شود. معمولا از سهماهه دوم بارداری تا پایان دوران بارداری و شیردهی مکمل کلسیم تجویز میشود و مصرف آن در کنار ویتامین D، لبنیات و سبزیجات برگ سبز جذب بهتری خواهد داشت. البته لازم است قبل از شروع قرص کلسیم در بارداری با پزشک خود مشورت کنید.
اگر این مطلب برایتان مفید بود، پیشنهاد میکنیم برای دسترسی به مقالات بیشتر و مطالب آموزشی متنوع، به مجله اینترنتی مام سر بزنید؛ همچنین در صورتی که به مشاوره تخصصی یا خدمات حضوری نیاز دارید، میتوانید از طریق مرکز مام نوبت خود را ثبت کنید.









