صرع در بارداری

صرع در بارداری

صرع یک اختلال مزمن یا گروهی از اختلالات توأم با تشنج‌های غیرقابل پیش‌بینی و مکرر است. تشنج، اختلال موقتی عملکرد فیزیولوژیک مغز است که در آن سلول‌های عصبی تخلیه‌ی الکتریکی بیش از حدی دارند. به دلیل اینکه این بیماری یک اختلال مزمن است، اکثر زنان می‌خواهند درباره‌ی این اختلال و اثراتش بر جنین بیشتر بدانند. 

علایم صرع چیست؟

متأسفانه برخی علایم صرع شبیه علایم بارداری است:

• سردرد؛
• تغییر خلق و خوی یا کاهش سطح انرژی؛
• سرگیجه؛
• غش کردن؛
• گیجی؛
• از دست دادن حافظه.

آیا شرایط بیمار مبتلا به صرع در بارداری تغییر می‌کند؟

تخمین زده می‌شود که در حدود 1/2 الی 1/3 زنان مبتلا به صرع در دوران بارداری به طور مکرر دچار تشنج می‌شوند. دلایل احتمالی افزایش تشنج در بارداری داروهای ضدتشنج هستند. داروهای ضدتشنج در طول بارداری تغییر عملکرد می‌دهند و به همین دلیل پزشکان ممکن است نوع داروها را در دوران بارداری تغییر دهند. هم‌چنین در بارداری مشکل تهوع وجود دارد که ممکن است در روند جذب دارو مشکل ایجاد کند.

آیا صرع بر جنین تأثیر دارد؟

نوعی از تشنج که به همراه صرع بروز می‌کند، ممکن است سبب مشکلاتی شود. اگر تشنج نکنید یا این اتفاق بسیار کم  رخ دهد، احتمال خطر برای جنین حداقل است. اگر از تشنج تونیک کلونیک (نوعی صرع که در طی 5 مرحله بروز می‌کند) رنج می‌برید، احتمال آسیب به شما و جنین افزایش پیدا می‌کند.

در طول تشنج تونیک کلونیک قطع موقت تنفس رخ می‌دهد، اگر چه این اختلال به ندرت مادر را تحت تأثیر قرار می‌دهد اما می‌تواند سبب قحطی اکسیژن به جنین شود. هم‌چنین ضربان قلب جنین در طی 30 دقیقه‌ی اول پس از تشنج آرام می‌شود. این نوع از تشنج احتمال آسیب به جنین را افزایش می‌دهد. تشنج تونیک کلونیک در سه‌ماهه‌ی آخر بارداری با احتمال خطر بیشتری همراه است، زیرا مغز جنین بزرگ شده و نیاز به اکسیژن بیشتری دارد. 

خطرات صرع در بارداری

صرع می‌تواند بارداری را از جهات مختلف تحت تأثیر قرار دهد. اگر تشنج در بارداری رخ دهد سبب برخی عوارض برای جنین می‌شود که شامل این موارد است:

• کاهش سرعت ضربان قلب جنین؛
• آسیب جنین؛
• جدا شدن زودرس جفت از رحم؛
• سقط به علت تشنج؛
• زایمان زودرس؛
• تولد نوزاد نارس.

مصرف داروهای ضد تشنج در بارداری

نگرانی اصلی مادران مبتلا به صرع تأثیر مصرف این داروها بر جنین است. زنان مبتلا به صرع به احتمال 6-4 درصد شانس داشتن نوزادی با اختلالات مادرزادی در نتیجه‌ی مصرف داروهای ضد صرع را خواهند داشت. داشتن برخی نقایص خفیف در نوزاد مانند داشتن انگشتان و ناخن پای کوچک نیز ممکن است. با این حال برخی نقایص بزرگ‌تر اسپاینابیفیدا، شکاف لب، نقص لوله‌ی عصبی و ناهنجاری‌های قلبی نیز وجود دارد.

حتماً قبل از بارداری با پزشک خود درباره‌ی این داروها صحبت کنید. ممکن است پزشک نوع داروها را تغییر داده یا دوز مصرفی را کاهش دهد. تحت هیچ شرایطی نباید مصرف داروها را بدون مشورت پزشک قطع کنید. 

اقدامات پیشگیرانه‌ی صرع در حاملگی

برای اطمینان از سلامت بارداری، در صورت داشتن صرع باید چندین نکته را رعایت کنید. اقدامات پیشگیرانه باید قبل از بارداری با کمک یک پزشک صورت گیرد. اگر داروی ضد صرع مصرف می‌کنید باید راجع به مصرف اسیدفولیک با پزشک خود مشورت کنید.

مصرف اسیدفولیک قبل و طی بارداری سلامت جنین را افزایش می‌دهد. داروهای ضد صرع می‌توانند در بدن با اسیدفولیک تداخل ایجاد کنند و سطح پایین آن منجر به نقص لوله‌ی عصبی جنین می‌شود. مطالعات نشان داده مصرف اسیدفولیک در طول سه‌ماهه‌ی اول بارداری خطر «اسپاینابیفیدا» را کاهش می‌دهد. با این حال قبل از مصرف اسیدفولیک بهتر است با پزشک خود مشورت کنید. همان‌طور که اسیدفولیک می‌تواند با برخی داروهای ضد صرع تداخل ایجاد کند، می‌تواند اثرات آن را در بدن کاهش داده و احتمال تشنج را افزایش دهد.

اقدامات پس از زایمان در زنان مبتلا به صرع

زایمان می‌تواند مادر را تحت استرس بسیار زیادی قرار دهد. مطالعات نشان داده‌اند که طی دو روز اول پس از زایمان زنان مبتلا به صرع با احتمال بیشتری دچار تشنج می‌شوند.

عوامل دخیل در این اتفاق:

• محرومیت از خواب؛
• تنفس زیاد؛
• استرس؛
• درد جسمی؛
• ناتوانی در مصرف داروها.

بسیار مهم است که مادر استراحت داشته باشد، از استرس دور باشد و داروها را طبق تجویز پزشک مصرف کند. بهتر است چند روز اول پس از زایمان حتماً فردی کارهایش را انجام دهد تا از فشارهای عصبی او کاسته شود.

آیا شیردهی با وجود ابتلا به صرع امکان‌پذیر است؟

اکثر زنان مبتلا به صرع برای شیردهی تشویق می‌شوند، زیرا شیر مادر فواید بی‌شماری برای نوزاد دارد. با این حال بهتر است با پزشک راجع به مزایای شیر مادر برای نوزاد و فواید مصرف داروهای ضد صرع برای مادر مشورت شود.