تاثیر ویتامین D بر اندومتریوز

ویتامین D یک ویتامین محلول در چربی است که به طور معمول به ویتامین لازم برای حفظ سلامت استخوان‌ها شناخته می‌شود. اما شواهد نشان می‎دهد که بسیاری از اندام‌ها آنزیم‌های متابولیزه کننده ویتامین D را دارند که به بیان مجموعه گسترده‌ای از ژن‌ها کمک می‌کند. در نتیجه می‎توان گفت ویتامین D برای عملکرد مناسب هه اندام‌ها ضروری است و کمبود آن می‎تواند عامل مهمی در بروز اختلالاتی مانند بیماری‌های قلبی عروقی، بیماری‌های خودایمنی و سرطان‌ها باشد.

اهمیت ویتامین D در بافت‌های تولید مثل نیز مورد مطالعه قرار گرفته است و مطالعات از نقش حیاتی این ویتامین در باروری مردان و زنان حمایت می‎کند. کمبود ویتامین D به عنوان یک عامل خطر برای ناباروری، سرطان غدد جنسی، عوارض بارداری، سندرم تخمدان پلی ‎کیستیک و آندومتریوز شناخته شده است. اندومتریوز یک بیماری چند عاملی التهابی است که در آن بافت مشابه بافت پوشش داخلی رحم، در خارج از رحم رشد می‌کند و می‌تواند باعث درد شدید و مشکلات باروری شود. اینکه سطح ویتامین D و اندومتریوز تا چه حد با هم مرتبط هستند، موضوع بحث مداوم و تحقیقات علمی است. این مقاله از مجله اینترنتی مام با هدف بررسی ارتباط بین اندومتریوز و ویتامین D و نقش ویتامین D در پیشگیری از اندومتریوز نوشته شده است.

اﻧﺪوﻣﺘﺮیوز چیست و چه علائمی دارد؟

اندومتریوز یک وضعیت پزشکی است که با وجود بافت اندومتر در نواحی به جز از رحم مشخص می‌شود و باعث التهاب مزمن، درد لگن و ناباروری می‌شود. این بیماری می‎تواند تأثیر قابل توجهی بر رفاه کلی و کیفیت زندگی زنان داشته باشد و باروری آن‌ها را تحت تاثیر قرار دهد. در حالی که علت دقیق آندومتریوز نامشخص است، شواهد نشان می‌دهد که رژیم غذایی و تغذیه ممکن است نقش مهمی در پاتوژنز و مدیریت آن داشته باشد. در متن "اندومتریوز چیست" کامل به این بیماری و علائم آن پرداخته شده است.

حتما مقاله علائم کمبود ویتامین دی در زنان را بخوانید.

چرا ویتامین D در پیش‌گیری از اندومتریوز اهمیت دارد؟

نقش ویتامین D به عنوان یک عامل ضدالتهابی، تعدیل کننده ایمنی و بازدارنده رشد برای درمان ضایعات اندومتریوز در سال‌های اخیر در زمینه مطالعات بالینی سلولی و مولکولی، حیوانی و انسانی مورد بررسی قرار گرفته است. اندومتریوز ویژگی‌های یک اختلال خود ایمنی را دارد و شواهد نشان می‌دهد که کمبود ویتامین D نقش مهمی در پیشرفت اندومتریوز دارد. دلایل اهمیت مصرف ویتامین D در درمان اندومتریوز به شرح زیر است:

تقویت سیستم ایمنی

ویتامین D به تنظیم سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند. این ویتامین ممکن است از واکنش‌های التهابی که می‌تواند به پیشرفت اندومتریوز منجر شود، جلوگیری کند.

تأثیر بر هورمون‌ها

از دیگر فواید ویتامین D برای سلامت زنان، می‌توان به نقش آن بر هورمون‌ها اشاره کرد. ویتامین D می‌تواند بر سطح هورمون‌ها به‌ویژه استروژن تأثیر بگذارد. عدم تعادل هورمونی یکی از عوامل مؤثر در ایجاد و تشدید اندومتریوز است.

کاهش التهاب

از دیگر عوامل موثر می‎توان به ویتامین D و کاهش التهاب در اندومتریوز اشاره کرد. ویتامین D خواص ضد التهابی دارد و می‌تواند به کاهش التهاب در ناحیه لگن و بافت‌های اطراف کمک کند و شواهد از بهبود علائم اندومتریوز با مکمل ویتامین D حمایت می‌کند.

تأثیر بر رشد سلولی

 این ویتامین ممکن است بر روی رشد و تمایز سلول‌ها تأثیر بگذارد و به جلوگیری از رشد غیرطبیعی بافت اندومتریوز کمک کند.

کمبود ویتامین D و ارتباط آن با اندومتریوز

ارتباط دقیق بین سطح ویتامین D و اندومتریوز مشخص نیست. با این حال، چندین مطالعه نشان داده‌اند که سطح ویتامین D در خون می‎تواند با اندومتریوز مرتبط باشد. یک مطالعه در سال ۲۰۱۶ نشان داد که یک فرم فعال بیولوژیکی ویتامین D به طور قابل توجهی پاسخ‌های التهابی را در سلول های استرومایی اندومتریوز انسانی (ESCs) کشت شده در شرایط آزمایشگاهی کاهش می‎دهد. علاوه بر این، سطح سرمی ویتامین D در بیماران مبتلا به اندومتریوز شدید به طور قابل توجهی کمتر از افراد سالم بود. با این حال محققان خاطر نشان کردند که این می‎تواند مسئله بر اساس نژاد و عوامل دیگر مانند تغییرات فصلی و مراحل چرخه قاعدگی متفاوت باشد.

آیا مصرف ویتامین D می‎تواند درمان قطعی اندومتریوز باشد؟ 

هر چند که نمی‌توان تاثیر ویتامین D بر اندومتریوز را نادیده گرفت اما مصرف این مکمل به تنهایی نمی‌تواند به درمان قطعی اندومتریوز کمک کند.

منابع اصلی ویتامین D

در اینجا این سوال مطرح خواهد شد که میزان ویتامین D لازم برای پیشگیری از اندومتریوز چقدر است. طبق توصیه متخصصین، همه افراد باید روزانه ۴۰۰ تا ۸۰۰ واحد ویتامین D مصرف کنند. راه‌های متعددی برای اطمینان از دریافت کافی روزانه ویتامین D وجود دارد، از جمله: قرار گرفتن در معرض نور خورشید، مصرف مکمل‌های غذایی و مصرف غذاهای غنی از ویتامین D. 

از بهترین منابع طبیعی برای تامین ویتامین D در زنان می‎توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ماهی چرب
• قارچ
• روغن کبد ماهی
• پنیر
• جگر گاو
• تخم مرغ
• شکلات تلخ
• غذاهای غنی شده مانند شیر، ماست و آب پرتقال 

با این حال، منبع اصلی ویتامین D تولید درون‎زا آن با کمک نور خورشید است و منابع غذایی مسئول تامین کمتر از ۲۰ درصد از سطوح ویتامین D در بدن هستند. به همین دلیل توصیه می‌شود که افرادی که تماس کافی با نور خورشید ندارند، حتما از مکمل ویتامین D استفاده کنند.

چطور ویتامین D کافی دریافت کنیم؟

در طول پاییز و زمستان، شما باید ویتامین D را از رژیم غذایی دریافت کنید، زیرا خورشید آن‎قدر قوی نیست که بدن بتواند ویتامین D کافی بسازد. اما از آنجایی که دریافت ویتامین D کافی از طریق غذا برای افراد دشوار است، همه (از جمله زنان باردار و شیرده) باید مصرف مکمل را در طول پاییز و زمستان در نظر بگیرند.

در طول بهار و تابستان اکثر مردم می‎توانند تمام ویتامین D مورد نیاز خود را از طریق نور خورشید روی پوست خود و با یک رژیم غذایی متعادل تامین کنند و نیازی به مصرف مکمل نیست. البته به شرط اینکه از ضدآفتاب استفاده نکرده باشید! برای تأمین ویتامین D کافی، نیاز است که حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در روز، بسته به نوع پوست و موقعیت جغرافیایی، در معرض نور خورشید قرار بگیرند. افرادی که پوست روشن‌تری دارند ممکن است به زمان کمتری نیاز داشته باشند، در حالی که افراد با پوست تیره‌تر ممکن است نیاز به زمان بیش‌تری داشته باشند. همچنین، زمان‌های مناسب برای قرار گرفتن در معرض آفتاب معمولاً در ساعات صبح زود یا بعدازظهر است.

افرادی که پوست تیره دارند، افرادی که چاق هستند و یا جراحی بای پس معده انجام داده‎اند، افراد مبتلا به بیماری‌هایی هستند که بر نحوه جذب چربی بدن تأثیر می‎گذارد (مانند کولیت اولسراتیو و بیماری کرون) ممکن است ویتامین D کافی دریافت نکنند و بیش‌تر در معرض کمبود ویتامین D هستند. اگر فکر می‌کنید ویتامین D کافی دریافت نمی‌کنید، با متخصص مراقبت‌های بهداشتی خود صحبت کنید. یک آزمایش خون ساده می‌تواند سطح این ویتامین را در خون شما بررسی کند.

 پرسش‌های متداول در باره ویتامین D و اندومتریوز 

در ادامه به بررسی پرسش‌هایی خواهیم پرداخت که ممکن است در رابطه با تاثیر ﻣﺼﺮف ویتامین D در درﻣﺎن اﻧﺪوﻣﺘریوز برای شما مطرح شود. 

آﯾﺎ ویتامین D میﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪت ﻋﻼﺋﻢ اﻧﺪومتریوز را کاهش دﻫﺪ؟

ارتباط اندومتریوز و کمبود ویتامین D به طور قطعی ثابت نشده است اما نتایج برخی از مطالعات نشان می‌دهد که ویتامین D ممکن است در کاهش شدت علائم اندومتریوز و بهبود کیفیت زندگی زنان موثر باشد. ویتامین D دارای خواص ضد التهابی است و می‌تواند به تقویت سیستم ایمنی کمک کند.

بهترین زمان مصرف ویتامین D برای اثربخشی بهتر چه زمانی است؟ 

بهترین زمان برای مصرف ویتامین D معمولاً به‌صورت روزانه و همراه با یک وعده غذایی است. چون ویتامین D یک ویتامین محلول در چربی است، مصرف آن با غذا می‌تواند جذب بهتری را فراهم کند.

آیا نور خورشید برای تامین ویتامین D کافی است؟

در صورتی که به مدت معقولی در معرض نور خورشید قرار بگیرید، می‌توانید نیاز روزانه به ویتامین D خود را تأمین کنید. با این حال، در صورت نگرانی یا کمبود ویتامین D، مشاوره با پزشک و در صورت نیاز مصرف مکمل‌ها توصیه می‌شود.

چه کسانی بیش‎تر در معرض کمبود ویتامین D هستند؟ 

افراد با پوست تیره، سالمندان، زنان باردار و شیرده و افرادی که به طور مداوم از کرم ضد آفتاب استفاده می‌کنند بیش‎تر در معرض کمبود ویتامین D هستند. 

و در پایان... 

آندومتریوز تقریباً ۱ نفر از هر ۱۰ زن در سنین باروری را تحت تأثیر قرار می‎‌دهد و پیامدهای مهمی بر باروری و کیفیت زندگی خواهد داشت. با وجود شیوع زیاد این بیماری، علت دقیق آندومتریوز هنوز مشخص نیست اما می‎دانیم که اندومتریوز یک بیماری التهابی است و ویتامین D در پاسخ التهابی نقش دارد. بنابراین محققان این احتمال را می‎دهند که مصرف ویتامین D می‎تواند به کاهش علائم اندومتریوز کمک کند و مانع پیشرفت آن شود.