تاثیر سبک زندگی بر باروری
تاثیر سبک زندگی بر وضعیت باروری قابل چشمپوشی نیست. عواملی مانند تغذیه، فعالیت بدنی، استرس و عادات خواب میتوانند بر عملکرد سیستم باروری تأثیر بگذارند.
اگر در تلاش برای باردار شدن هستید، ممکن است به فکر بهبود تغذیه خود باشید. تحقیقات نشان دادهاند که رژیمهای غذایی غنی از مواد غذایی مانند غلات کامل، سبزیجات، میوهها و ماهی با بهبود باروری (بهویژه در زنان) مرتبط است و همچنین میتواند به شما در شروع سالم بارداری کمک کند. در ادامه به نکاتی که باید در مورد رژیم غذایی سالم بدانید، آورده شده است.
غذاهایی که باید در رژیم باروری خود بگنجانید
هیچ غذای جادویی برای باردار شدن وجود ندارد اما یک راه ساده برای حمایت از باروری این است که اطمینان حاصل کنید رژیم غذایی شما شامل انتخابهای سالم از گروههای غذایی زیر باشد.
میوهها و سبزیجات
حتما اطمینان حاصل کنید که نیمی از بشقاب شما در هر وعده از میوهها و سبزیجات تازه تشکیل شده باشد. یک مطالعه توسط دانشکده بهداشت عمومی نشان داد که افرادی که چربیهای ترانس، کربوهیدرات و پروتئینهای حیوانی بیشتری مصرف میکنند، بیشتر در معرض اختلالات تخمک گذاری هستند. از طرف دیگر، افرادی که آهن، فیبر و پروتئین بیشتری مصرف میکردند، شانس باروری بالاتری دارند.
هندوانه و مارچوبه منبع غنی گلوتاتیون هستند که برای کیفیت تخمک مهم است. کلم نیز یک سبزی با ارزش غذایی بالایی است زیرا حاوی عناصری است که برای متابولیسم استروژن ضروری هستند. اگرچه مصرف میوه یا سبزیجات به صورت خام بهتراست اما اگر از سبزیجات خام خوشتان نمیآید، میوه و سبزیجات را آبگیری کنید و یا به صورت پخته شده استفاده کنید. برای جلوگیری از دست رفتن مواد مغذی، سبزیجات را در دمای بالا برای مدت کوتاهی بپزید یا آنها را با مقدار کمی آب بخارپز کنید.
چربیها
چربیهای گیاهی سالم به میزان متوسط بخشی مهم از هر رژیم غذایی متعادل هستند. آجیل، آووکادو، روغن زیتون و روغن دانه انگور میتوانند التهاب در بدن را کاهش دهند و مطالعات نشان دادهاند که رژیمهای ضد التهاب میتوانند به بهبود باروری منجر شوند.
برخی چربیها حتی میتوانند به افرادی که به شدت با مشکل باروری مواجه هستند کمک کنند. مطالعات نشان دادهاند که مصرف مقدار معینی از چربیهای غیراشباع در طی چرخه ای وی اف IVF، میزان موفقیت را به سه و نیم برابر افزایش میدهد. توجه به این نکته مهم است که از چربیهای ترانس (نوعی که در تنقلات فرآوری شده مانند سیبزمینی سرخکرده و غذاهای بستهبندی شده یافت میشود) پرهیز کنید و چربیهای غیراشباع بیشتری مصرف کنید. چربیهای ترانس مقاومت به انسولین را افزایش میدهند. انسولین به انتقال گلوکز از خون به سلولها کمک میکند؛ مقاومت به این معناست که انتقال گلوکز به سلولها سختتر میشود. بنابراین، بهتر است بر روی غذاهایی تمرکز کنید که از مقاومت به انسولین جلوگیری میکنند.
کربوهیدراتهای پیچیده
برای افزایش باروری، سعی کنید کربوهیدراتهای پیچیده بیشتری را در رژیم غذایی خود بگنجانید و از کربوهیدراتهای فرآوری شده کم کنید. بدن شما کربوهیدراتهای تصفیهشده (مانند بیسکویتها، کیکها، نان سفید و برنج سفید) را سریع هضم میکند و آنها را به قند خون تبدیل میکند. برای کاهش قند خون، پانکراس انسولین را به خون آزاد میکند و مطالعات نشان دادهاند که سطوح بالای انسولین میتواند تخمکگذاری را مختل کند.
کربوهیدراتهای پیچیده (که حاوی فیبر هستند، مانند میوهها، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل) به آرامی هضم میشوند و تأثیر تدریجی بر قند خون و انسولین دارند.
پروتئین
مرغ، بوقلمون، و گوشت گاو بدون چربی منابع خوبی از پروتئین، روی و آهن هستند که همه آنها از اجزای مهم برای یک بارداری سالم هستند. از سوی دیگر، چربیهای اشباعشده اضافی موجود در پروتئینهای حیوانی ممکن است با مشکلات باروری مرتبط باشد. منابع پروتئینی دریایی نیز میتوانند گزینههای مغذی باشند. به عنوان مثال، ماهیهای آب سرد مانند سالمون، تن کنسرو و ساردین منابع عالی DHA و اسیدهای چرب امگا-۳ هستند که به توسعه سیستم عصبی نوزاد کمک میکنند و خطر زایمان زودرس را کاهش میدهند.
غذاهایی که باید در رژیم باروری محدود کنید
رژیم باروری هر فرد متفاوت خواهد بود و مهم است که همیشه به تغذیه خود توجه کنید. اما اگر بهطور خاص به دنبال بارداری هستید، ممکن است مفید باشد که بدانید غذاهای زیر چگونه میتوانند بر باروری شما تأثیر بگذارند.
کافئین
اگر شما عاشق قهوه هستید، نیازی به حذف کامل قهوه روزانه خود ندارید، اما ممکن است مفید باشد که وقتی در تلاش برای بارداری هستید، قهوه و چای را به میزان متعادل مصرف کنید. کافئین میتواند تأثیراتی بر باروری داشته باشد که به چند دلیل اصلی برمیگردد:
تأثیر بر هورمونها
کافئین میتواند بر سطح هورمونهای تولید مثل تأثیر بگذارد و چرخه قاعدگی و تخمکگذاری را مختل کند.
مشکلات خواب
مصرف زیاد کافئین میتواند منجر به اختلال در خواب شود. خواب ناکافی میتواند بر روی سلامت عمومی و باروری تأثیر منفی بگذارد.
استرس اکسیداتیو
کافئین میتواند موجب افزایش استرس اکسیداتیو در بدن شود که به سلولها آسیب میزند و میتواند بر باروری تأثیرگذار باشد.
تأثیر بر کیفیت اسپرم
برخی از مطالعات نشان دادهاند که مصرف زیاد کافئین میتواند بر کیفیت اسپرم تأثیر منفی داشته باشد.
تأثیر بر بارداری
در زنان باردار، مصرف زیاد کافئین ممکن است با خطر سقط جنین و دیگر مشکلات بارداری مرتبط باشد.
الکل
بیشتر کارشناسان توصیه میکنند که زوجهای در تلاش برای بارداری از مصرف الکل پرهیز کنند. مصرف الکل نه تنها میتواند منجر به کمآبی شود، بلکه مصرف زیاد الکل (از جمله نوشیدن بیش از حد) با کاهش باروری مرتبط است.
نوشیدنیهای قندی و شیرینکنندههای فرآوری شده
مهم است که در زندگی خود تعادل داشته باشید و گاهی از خوراکیهای شیرین لذت ببرید. اما اگر با ناپایداری سطح قند خون مواجه هستید (به عنوان مثال اگر مبتلا به دیابت یا PCOS هستید) ممکن است مفید باشد که به شیرینکنندههای کمتر فرآوری شده پایبند باشید تا باروری خود را تقویت کنید.
سویا فرآوری شده
ممکن است مفید باشد که از اشکال سویا فرآوری شده در رژیم باروری خود پرهیز کنید، زیرا تحقیقات نشان میدهد که سویا ممکن است تأثیر منفی بر باروری داشته باشد.
برای آشنایی با تأثیر اضافهوزن بر باروری و نقش چاقی در اختلالات هورمونی، پیشنهاد میشود مقاله «آیا چاقی باعث ناباروری میشود» را مطالعه کنید.
نکات برای یک رژیم باروری موفق
وقتی که در تلاش برای بارداری هستید، میتواند مفید باشد که نکات تغذیهای دیگری را نیز به عادات روزانه خود اضافه کنید. تغذیه سالم زمینهساز یک بدن سالم است که برای یک بارداری موفق کلیدی است.
غذاهای فرآوری شده را محدود کنید
میتوانید از رژیم غذایی مدیترانهای الهام بگیرید. غذاهای معمولی که در رژیم غذایی مدیترانهای مصرف میشوند شامل غلات کامل و سبزیجات با گوشت تازه شده هستند که ممکن است از اختلالات تخمکگذاری جلوگیری کنند.
ویتامینهای خود را مصرف کنید
روزانه یک مولتیویتامین مصرف کنید که حداقل ۴۰۰ میکروگرم اسید فولیک و ۴۰ تا ۸۰ میلیگرم آهن داشته باشد. طبق گفته مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریها (CDC)، اسید فولیک به توسعه لوله عصبی نوزاد کمک میکند و خطر برخی نقصهای مادرزادی در مغز و ستون فقرات را کاهش میدهد. برخی از کارشناسان توصیه میکنند که از زمان شروع تلاش برای بارداری، مصرف ویتامینها را آغاز کنید.
بشقاب خود را متنوع کنید
صرفنظر از اینکه برنامه غذایی باروری شما چقدر خوب به نظر میرسد، مصرف زیاد از هر چیزی هرگز برای بدن خوب نیست. حتی اگر هر روز گوجهفرنگی بخورید! هرچه رژیم غذایی شما تنوع بیشتری داشته باشد، احتمال بیشتری وجود دارد که بتوانید کمبودهای مغذی خود را جبران کنید.
بهترین غذاهای برای باروری مردان
گاهی به راحتی فراموش میشودکه آقا ۵۰ درصد از فرآیند بارداری را به عهده دارد. کمک کنید همسرتان هم رژیم غذایی سالمی داشته باشد. مصرف مارچوبه، دانههای آفتابگردان و سایر غذاهای غنی از روی از تبدیل تستوسترون به استروژن جلوگیری میکند و تاثیر مثبتی بر باروری مردان خواهد داشت.
مصرف بالای لبنیات با کاهش تحرک و غلظت اسپرم مرتبط است. همچنین میتوانید آنها را تشویق کنید که روزانه ویتامین مصرف کنند. ویتامینهای پیش از بارداری موجود در بازار برای آقایان شامل ویتامینC، ویتامین E، سلنیوم، روی و لیکوپن است. همچنین، سلنیوم برای تحرک اسپرم فوقالعاده است که بهترین منبع آن آجیل است.
و در پایان ...
توجه به سلامت و انتخابهای زندگی میتواند تأثیر زیادی بر باروری داشته باشد. حفظ تعادل در مصرف کافئین، همراه با رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی منظم، میتواند به بهبود وضعیت باروری کمک کند. همچنین، مشاوره با پزشک و متخصصان میتواند راهنماییهای مفیدی در این زمینه ارائه دهد. به یاد داشته باشید که هر فردی منحصر به فرد است و بهترین تصمیمات باید بر اساس شرایط شخصی گرفته شود.








