آکنه نوزادی چیست؟ روش‌های درمان جوش صورت نوزاد

مشاهده جوش‌های ریز و قرمزرنگ روی پوست صورت نوزاد می‌تواند در ابتدا موجب نگرانی والدین گردد. با این وجود، لازم به ذکر است که این عارضه در اکثر موارد، بخشی طبیعی از فرآیند رشد نوزاد محسوب شده و معمولاً به سرعت برطرف می‌شود. آکنه نوزاد که در اصطلاح پزشکی به عنوان آکنه نوزادی شناخته می‌شود، یکی از شایع‌ترین مشکلات پوستی در هفته‌های اولیه زندگی محسوب می‌گردد. 

این ضایعات پوستی که عمدتاً در ناحیه گونه‌ها، پیشانی و چانه ظاهر می‌شوند، در نتیجه انتقال هورمون‌های مادر به نوزاد ایجاد شده و در اکثر موارد بدون نیاز به مداخله درمانی خاص، پس از گذشت چند هفته به طور خودبه‌خود محو می‌گردند. آکنه صورت نوزاد اگرچه ممکن است از لحاظ ظاهری ناخوشایند به نظر برسد، اما معمولاً هیچ گونه ناراحتی برای شیرخوار ایجاد ننموده و جای نگرانی ندارد. 

آکنه نوزادی چیست؟

آکنه نوزاد یک بیماری پوستی شایع و موقتی است که معمولاً در نخستین هفته‌های زندگی نوزاد ظاهر می‌شود. این عارضه با بروز جوش‌های کوچک، قرمز یا سفیدرنگ بر روی صورت، به‌ویژه گونه‌ها، بینی و پیشانی شناخته می‌شود. برخلاف جوش‌های ناشی از آلرژی یا تحریک پوستی که معمولاً با خارش و ناراحتی همراه هستند، آکنه نوزاد هیچ گونه دردی ایجاد نمی‌کند و نوزاد را آزار نمی‌دهد. این عارضه معمولاً بین دو تا چهار هفته پس از تولد بروز می‌یابد و می‌تواند تا چندین هفته باقی بماند، اما در نهایت به طور خودبه‌خود و بدون نیاز به درمان خاصی محو می‌شود که در غربالگری نوزاد همه موارد لازم گفته می شود. 

علت ایجاد آکنه در نوزادان چیست؟

بر اساس منابع علمی معتبر، مهم‌ترین علت بروز آکنه نوزادی انتقال هورمون‌های مادر به نوزاد در پایان دوران بارداری است. این هورمون‌ها باعث تحریک غدد چربی پوست نوزاد می‌شوند و تولید چربی پوست را افزایش می‌دهند. این چربی اضافی همراه با سلول‌های مرده پوست، منافذ پوستی نوزاد را مسدود کرده و منجر به تشکیل جوش‌های ریزی می‌شود که ما آن را به عنوان آکنه نوزادی می‌شناسیم.

نکته جالب توجه این است که این شرایط کاملاً طبیعی بوده و نشان‌دهنده سلامت سیستم هورمونی نوزاد است. معمولاً دلیل آکنه صورت نوزاد می‌تواند با تغییرات دمایی محیط، استفاده از لباس‌های زبر یا تماس پوست نوزاد با مواد شوینده تشدید شود، اما خود عارضه به طور کلی با هیچ یک از این عوامل به تنهایی ایجاد نمی‌شود. خوشبختانه این مشکل پوستی موقتی است و با تنظیم سطح هورمون‌های نوزاد، به تدریج بهبود می‌یابد.

علائم آکنه نوزادی چگونه است؟

آکنه نوزادی معمولاً با نشانه‌های مشخصی همراه است که تشخیص آن را از سایر مشکلات پوستی ممکن می‌سازد. این عارضه عموماً به صورت جوش‌های کوچک قرمز یا سفیدرنگ بر روی پوست ظاهر می‌شود که ممکن است گاهی اوقات دارای سر چرکی باشند. شایع‌ترین محل بروز آکنه صورت نوزاد در ناحیه گونه‌ها، پیشانی و چانه است، اما در مواردی ممکن است روی گردن، سینه و پشت نوزاد نیز مشاهده شود.

علائم آکنه نوزادی را می‌توان از طریق چند ویژگی کلیدی از سایر بثورات پوستی متمایز نمود. برخلاف اگزما یا حساسیت‌های پوستی که معمولاً با خشکی، پوسته‌ریزی و خارش همراه هستند، آکنه نوزادی فاقد این علائم است. همچنین برخلاف عرق‌سوز که به صورت دانه‌های ریز و یکنواخت در نواحی تعریق‌کرده ظاهر می‌شود، آکنه نوزادی به صورت جوش‌های مجزا و پراکنده دیده می‌شود. این جوش‌ها معمولاً در هفته دوم تا چهارم زندگی نوزاد ظاهر شده و ممکن است با گرما یا زمانی که نوزاد بی‌قرار است، موقتاً قرمزتر به نظر برسند.

تفاوت آکنه نوزادی با حساسیت یا اگزما:

درک تفاوت آکنه نوزادی و حساسیت به والدین کمک می‌کند تا بهترین مراقبت را از پوست نوزاد خود داشته باشند. آکنه نوزاد عموماً به صورت جوش‌های قرمز یا سفیدرنگ مجزا در صورت ظاهر می‌شود، در حالی که حساسیت‌های پوستی معمولاً به صورت لکه‌های قرمز و خشک در سراسر بدن پخش می‌شوند.

از نظر ظاهری، آکنه نوزاد بیشتر شبیه جوش‌های غرور جوانی است و معمولاً برجستگی‌های کوچک و پراکنده دارد. اما اگزما و حساسیت‌های پوستی به صورت نواحی قرمز، ملتهب و پوسته‌پوسته در چین‌های پوست مانند آرنج، زانو و گردن مشاهده می‌شوند.

یک تفاوت مهم دیگر در علائم همراه است. آکنه نوزاد معمولاً بدون خارش است و نوزاد را آزار نمی‌دهد، در حالی که اگزما و حساسیت‌های پوستی با خارش شدید همراه هستند و ممکن است باعث بی‌قراری و اختلال در خواب نوزاد شوند. همچنین آکنه نوزادی معمولاً خودبه‌خود بهبود می‌یابد، اما اگزما اغلب نیاز به درمان و مراقبت مستمر دارد.

درمان جوش صورت نوزاد یا آکنه نوزادی:

آکنه نوزاد معمولاً نیاز به درمان پزشکی خاصی ندارد و به طور خودبه‌خود پس از چند هفته تا چند ماه بهبود می‌یابد. با این حال، رعایت نکات ساده می‌تواند به تسریع روند بهبودی کمک کند.

بهترین درمان برای جوش‌های صورت نوزاد شامل مراقبت‌های ملایم پوستی است:

• شستشوی روزانه صورت با آب ولرم و صابون ملایم مخصوص نوزاد
• خشک کردن پوست با حرکات آرام و حوله نرم
• پرهیز از استفاده از لوسیون‌ها و کرم‌های چرب
• خودداری از فشار دادن یا مالش جوش‌ها

درمان خانگی آکنه نوزاد نیز می‌تواند مؤثر باشد:

• شستشوی صورت با شیر مادر (به دلیل خواص ضدالتهابی)
• استفاده از مرطوب‌کننده‌های غیرچرب و فاقد عطر
• پرهیز از تماس پوست نوزاد با مواد شیمیایی و لباس‌های زبر

در موارد شدید یا طولانی‌مدت، توصیه می‌شود با پزشک اطفال مشورت شود.

حتما بخوانید: علائم دندان درآوردن نوزاد

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در بیشتر موارد، آکنه نوزاد شرایط نگران‌کننده‌ای نیست و خودبه‌خود بهبود می‌یابد. با این حال، در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، مراجعه به پزشک ضروری است:

• تداوم جوش‌ها برای بیش از سه ماه
• قرمزی و التهاب شدید پوست
• ترشح چرک یا مایع از جوش‌ها
• همراهی جوش‌ها با تب یا بی‌حالی نوزاد
• گسترش جوش‌ها به سایر قسمت‌های بدن

عوارض جوش زدن صورت نوزادان معمولاً نادر است، اما در صورت عدم رعایت بهداشت صحیح ممکن است شامل عفونت باکتریایی، ایجاد جای جوش و التهاب پایدار پوست شود. در چنین مواردی، پزشک ممکن است کرم‌های موضعی ملایم یا در موارد شدید، درمان‌های تخصصی را تجویز نماید.

بهتر است مقاله مراقبت از نوزاد را نیز بخوانید.

سوالات متداول درباره آکنه نوزادی:

آیا آکنه نوزادی خطرناک است؟

خیر، آکنه صورت نوزاد یک شرایط کاملاً بی‌خطر و موقتی است که در اثر انتقال هورمون‌های مادر به نوزاد ایجاد می‌شود. این جوش‌ها معمولاً بدون نیاز به درمان خاصی پس از چند هفته تا چند ماه به طور خودبه‌خود محو می‌شوند و هیچ آسیبی به پوست نوزاد وارد نمی‌کنند. تنها در موارد نادری که جوش‌ها دچار عفونت شوند یا بیش از سه ماه باقی بمانند، مراجعه به پزشک توصیه می‌شود.

 آیا جای جوش‌های نوزادی روی صورت می‌ماند؟

خیر، آکنه صورت نوزاد معمولاً جای دائمی بر روی پوست به جای نمی‌گذارد. این جوش‌ها به طور طبیعی و بدون نیاز به درمان خاصی پس از چند هفته تا چند ماه محو می‌شوند. با این حال، در موارد نادری که جوش‌ها دچار عفونت شوند یا به طور مکرر دستکاری گردند، ممکن است اثرات موقتی روی پوست باقی بماند.

آیا شیر مادر می‌تواند باعث تشدید آکنه شود؟

خیر، شیر مادر باعث تشدید آکنه نوزادی نمی‌شود. برعکس، برخی مطالعات نشان می‌دهند که تماس پوست نوزاد با شیر مادر ممکن است به بهبود جوش‌ها کمک کند، چرا که شیر مادر حاوی ترکیبات ضدالتهابی و آنتی‌باکتریال طبیعی است. با این حال، برای اطمینان از بهبودی مناسب، توصیه می‌شود پس از هر بار تغذیه، صورت نوزاد را به آرامی با آب ولرم تمیز کنید.

بهترین روش شست‌وشوی پوست نوزاد چیست؟

بهترین روش شست‌وشوی پوست نوزاد، استفاده از آب ولرم و شوینده ملایم مخصوص نوزادان است. صورت نوزاد را با حرکات آرام و با استفاده از یک پارچه نرم بشویید و از مالش شدید پوست خودداری کنید. پس از شست‌وشو، پوست را با حوله نرم و تمیز به آرامی خشک کنید.

آکنه نوزادی چقدر طول می‌کشد تا از بین برود؟

آکنه صورت نوزاد معمولاً بین دو تا چهار هفته پس از ظهور به تدریج محو می‌شود. در برخی موارد ممکن است این دوره تا چند ماه نیز ادامه یابد، اما به طور کلی درمان آکنه نوزادی نیاز به اقدام خاصی ندارد و بهبودی خودبه‌خود اتفاق می‌افتد. تنها کافی است از دستکاری جوش‌ها خودداری کرده و بهداشت پوست نوزاد را به طور ملایم رعایت کنید.

علت جوش سر سفید در کودکان و نوزادان چیست؟

علت جوش سر سفید در نوزادان معمولاً به دلیل بسته شدن منافذ پوستی توسط چربی و سلول‌های مرده پوست ایجاد می‌شود. این جوش‌ها که به صورت دانه‌های ریز سفیدرنگ روی بینی، گونه‌ها و چانه ظاهر می‌شوند، اغلب ناشی از انتقال هورمون‌های مادر به نوزاد در دوران بارداری است. علت جوش زدن صورت نوزاد در این موارد، فعالیت غدد چربی پوست است که هنوز به تعادل نرسیده‌اند. جوش سر سفید نوزاد معمولاً بی‌ضرر است و پس از چند هفته تا چند ماه خودبه‌خود محو می‌شود.

کلام آخر:

علت جوش صورت نوزادان در بیشتر موارد، انتقال هورمون‌های مادری به نوزاد و تحریک غدد چربی پوست است که منجر به بروز آکنه نوزادی می‌شود. این عارضه معمولاً بین هفته دوم تا چهارم زندگی نوزاد ظاهر شده و تا چند ماهگی به طور خودبه‌خود بهبود می‌یابد. برای مراقبت صحیح، شستشوی ملایم صورت با آب ولرم و پرهیز از استفاده از محصولات پوستی چرب توصیه می‌شود. در صورت مشاهده علائمی مانند التهاب شدید، ترشح چرکی، تب یا تداوم ضایعات بیش از سه ماه، مراجعه به پزشک ضروری است. به خاطر داشته باشید که آکنه نوزادی یک شرایط موقتی و بی‌خطر است و با مراقبت‌های ساده و صبوری، پوست نوزاد شما به زودی شاداب و سالم خواهد شد.