اهدای اسپرم

اهدای اسپرم

اهدای اسپرم روشی است که در آن فرد اهدا کننده، مایع منی که حاوی اسپرم های آزاد شده در هنگام انزال است را برای کمک به ایجاد بارداری و انجام لقاح به زوج نابارور دیگری اهدا می کند. به نمونه اسپرمی که فرد اهدا کننده اسپرم تهیه می کند نیز اصطلاحا "اسپرم اهدایی" گفته می شود.

گیرندگان اسپرم اهدایی معمولا زوجینی هستند که علت ناباروری شان مربوط به مرد می باشد. در واقع اهدای اسپرم یکی از روش های درمان ناباروری مردان محسوب می شود و برای درمان ناباروری مردانه حاصل از اسپرم صفر (آزواسپرمی) و یا مواردی که دارای اسپرم های با شکل غیرطبیعی هستند، کاربرد دارد. اهدای اسپرم نوعی روش درمانی کمک باروری به نام باروری شخص ثالث است زیرا اهدای اسپرم، تحقق بارداری را برای زن دیگری امکان پذیر می سازد، 

فرد اهدا کننده اسپرم، نمونه اسپرم را به بانک اسپرم یا مراکز ناباروری تحویل می دهد و در اکثر بانک های اسپرم و یا مراکز ناباروری، مشخصات فرد اهدا کننده اسپرم به صورت ناشناس و محرمانه باقی می ماند.

فرد اهدا کننده اسپرم از نظر قانونی پدر بیولوژیکی کودکی خواهد بود که توسط اسپرم اهدایی او به دنیا آمده است، اما این فرد پدر قانونی کودک نیست و باید از تمام مسائل قانونی، احساسی و روان شناختی اهدای اسپرم طی جلسات مشاوره آگاه گردد. همچنین فرد اهدا کننده اسپرم باید حتما از نظر شرایط پزشکی به طور کامل بررسی شود و کلیه تست های عفونی، بررسی های ژنتیکی و غربالگری، پیش از فرایند اهدا انجام گردد و سلامت کامل فرد توسط مرکز باروری و پزشک متخصص تایید شود.

علت اهدای اسپرم 

اهدای اسپرم معمولا برای کمک به زنی که شریک مرد ندارد و یا زوجینی که مشکل ناباروری مردانه دارند و بیشتر جهت درمان ناباروری مردان، انجام می گردد(لازم به ذکر است که اهدای اسپرم برای دختران مجرد انجام نمی گردد.) و بیشتر در موارد زیر کاربرد دارد : 

زمانی که هیچ کدام از روش های درمان ناباروری مردان نتیجه بخش نبوده اند.

هنگامی که مرد نمونه اسپرم دارد اما اسپرم ها مرده یا نا کارآمد می باشند و یا درمان اسپرم صفر در مرد موفقیت آمیز نبوده است.

و یا در مواردی که مرد اسپرم زنده دارد اما به علت ابتلا به یک بیماری ژنتیکی و یا اختلال کروموزومی خاص، زوج تصمیم می گیرند تا مانع از انتقال بیماری به فرزند خود شوند.

در ازای هر بار اهدای مایع منی به بانک اسپرم مبلغی به فرد اهدا کننده اسپرم پرداخت می گردد، اما این مبلغ معمولا ناچیز است و صرفا جهت جبران وقت و هزینه های انجام شده می باشد چراکه هدف اصلی اهدای اسپرم کمک به زوجین ناباروری می باشد که در تلاش برای فرزند دار شدن هستند و پول انگیزه اصلی اهدای اسپرم نمی باشد.

خطرات و عوارض اهدای اسپرم

در روش اهدای اسپرم خطری سلامت فرد را تهدید نمی کند.

آمادگی ذهنی و روحی برای اهدای اسپرم

اگر شما تصمیم دارید که اهدای اسپرم انجام دهید بهتر تمام جوانب امر را در نظر بگیرید و به تاثیرات طولانی مدت تصمیمتان آگاهی کامل داشته باشید. در صورتی که می خواهید به صورت ناشناس اهدای اسپرم را انجام دهید، بهتر است به موارد بسیاری فکر کنید. مواردی مانند: داشتن آمادگی لازم برای پدر بیولوژیکی بودن کودک یا کودکانی که ممکن است هرگز آن ها را ملاقات نکنید، داشتن آگاهی به این موضوع که اگر کودک بیولوژیکی شما روزی تصمیم بگیرد با شما ملاقات کند چه می کنید، تصمیم گیری برای اینکه آیا در مورد اهدای اسپرم با خانواده فعلی یا آینده خود صحبت خواهید کرد یا نه.

همچنین در صورتی که قصد اهدای اسپرم به شخص یا اشخاصی که می شناسید را دارید، باید حتما وکیلی برای مشخص کردن حقوق قانونی و تعهدات مالی تان داشته باشید.

غربالگری پیش از اهدای اسپرم

طبق توصیه سازمان غذا و دارو قبل از انجام اهدای اسپرم، انجام غربالگری برای بیماری های عفونی و بررسی کلیه خطرات احتمالی برای فرد اهدا کننده اسپرم ضروری است. 

انجمن پزشکی باروری آمریكا انجام ارزیابی های زیر را به اهدا كنندگان اسپرم توصیه می کند:

سن: اغلب بانک های اسپرم بازه سنی بین 18تا 39 سال را برای اهدا کنندگان اسپرم در نظر می گیرند. و البته این محدوده‌ سنی در مراکز مختلف، متفاوت است.

آزمایشات عمومی: این آزمایشات شامل نمونه گیری خون و ادرار برای بررسی بیماری های عفونی مانند HIV خواهد بود. اگر شما به صورت منظم اسپرم اهدا می کنید لازم است که هر شش ماه یک بار آزمیشات لازم را انجام دهید و حتما هرگونه تغییر در وضعیت سلامتی تان را به بانک اسپرم گزارش دهید.

آزمایش آنالیز اسپرم : جهت اهدای اسپرم لازم است حتما چندین نمونه اسپرم تهیه گردد و ضروری است پیش از هر بار نمونه گیری حداقل 48 تا 72 ساعت از داشتن انزال چه از طریق رابطه جنسی و چه از طریق استمناء خودداری گردد. سپس نمونه های به دست آمده طی آزمایش آنالیز اسپرم یا اسپرموگرام از نظر کمیت، کیفیت و حرکت اسپرم بررسی خواهند شد. میتوانید مقاله تقویت اسپرم را بخوانید تا اطلاعات کافی در این زمینه بدست آورید.

مراحل اهدای اسپرم

-ابتدا در صورتی که کلیه تست های و ارزیابی های فرد اهدا کننده اسپرم با موفقیت انجام شد، فرد جهت درمان و یا مشاوره ارجاع داده خواهد شد و پس از انجام غربالگری های لازم، ضروری است تا فرم رضایت نامه توسط فرد تکمیل گردد و ضمن آن متعهد شود که هیچ گونه بیماری جنسی یا ژنتیکی ندارد و همچنین تعهد دهد که با کودکی که توسط اسپرم اهدایی او متولد می شود، تماسی نداشته باشد.

-سپس باید نمونه اسپرم از فرد تهیه گردد. قبل از اهدای اسپرم، ضروری است که حداقل 2 تا 3 روز، از داشتن انزال (چه از طریق رابطه جنسی و چه با استمناء) خودداری گردد.

-اهدای اسپرم معمولاً در بانک اسپرم و از طریق استمناء در یک اتاق خصوصی انجام می گردد و نمونه اسپرم در یک ظرف استریل ریخته می شود.

در صورتی که اسپرم های فرد اهدا کننده دارای کیفیت مطابق با استاندارد ها باشند، فرد مورد نظر به عنوان اهدا کننده اسپرم انتخاب می شود. لازم به ذکر است که اغلب بانک های اسپرم، از تعداد محدودی از اسپرم های یک فرد اهدا کننده استفاده می کنند اما با این حال شرایط در مراکز مختلف متفاوت است.

سوالات متداول درباره اهدای اسپرم

فروش اسپر م به چه صورت است؟

در ایران فروش اسپرم به‌صورت آزاد و تجاری انجام نمی‌شود و این موضوع فقط در قالب اهدای اسپرم در مراکز درمان ناباروری و تحت نظارت پزشکی، آزمایش‌های دقیق و بررسی‌های قانونی انجام می‌شود.

قیمت فروش اسپرم چقدر است؟

قیمت مشخصی برای فروش اسپرم وجود ندارد و به‌جای آن مبلغی به اهداکننده به‌عنوان جبران زمان و هزینه پرداخت می‌شود، در حالی‌که هزینه اصلی برای گیرندگان مربوط به خدمات درمان ناباروری است.

شماره تلفن مرکز خرید اسپرم چه شماره ای است؟ 

برای این موضوع باید با مراکز درمان ناباروری معتبر مانند مرکز مام با شماره 42500-021 تماس بگیرید.  

حکم اسپرم اهدایی از نظر قانون در ایران چیست؟

از نظر قانونی در ایران مقررات صریحی درباره اهدای اسپرم وجود ندارد اما این کار بر اساس رویه‌های پزشکی و برخی دیدگاه‌های فقهی در مراکزی مانند مرکز مام انجام می‌شود.

آیا کودکان اسپرم اهدایی می‌توانند ادعای ارث کنند؟ 

کودکان حاصل از اسپرم اهدایی از نظر حقوقی از اهداکننده ارث نمی‌برند و مسائل حقوقی آن‌ها با رضایت‌نامه‌ها و مشاوره‌های تخصصی در مراکز معتبر باروری مدیریت می‌شود.