با توجه به سبک زندگی و بسیاری از تغییرات دیگر، موارد ناباروری در سال‌های اخیر افزایش چشمگیری پیدا کرده است. با توجه به افزایش تعداد موارد ناباروری، اکنون بسیاری از مراکز IVF در دسترس هستند. با این حال، هزینه درمان ناباروری معمولا زیاد است. هزینه روش‌های کمک باروری اغلب مانع بزرگی در مقابل زوجین برای شروع درمان است. در ادامه این مطلب از مجله اینترنتی مام، در مورد عوامل موثر در هزینه درمان ناباروری و هزینه درمان ناباروری در مراکز خصوصی و دولتی صحبت خواهیم کرد.

درمان ناباروری شامل چه روش‌هایی است؟ 

درمان ناباروری بسته به علت آن، سن زوجین، مدت زمان ناباروری و شرایط سلامتی عمومی می‌تواند متفاوت باشد. روش‌های درمان ناباروری به طور کلی به سه دسته تقسیم می‌شوند:

روش‌های دارویی

درمان دارویی برای تحریک تخمک گذاری یا بهبود کیفیت اسپرم تجویز می‎شوند. 

روش‌های جراحی

از روش‌های جراحی برای بهبود مشکلاتی که ممکن است منجر به ناباروری شده باشد، کمک گرفته می‎‌شود.

• باز کردن لوله‌های فالوپ مسدود شده
• اصلاح مشکلات ساختاری رحم (پولیپ، فیبروم، سپتوم)
• برداشتن آندومتریوز یا کیست تخمدان
• جراحی برای اصلاح واریکوسل در مردان.
• روش‌های کمک‌باروری (ART)

روش‌های کمک باروری شامل موارد زیر است: 

• IUI (لقاح داخل رحمی)
• ای وی اف (لقاح خارج رحمی)
• ICSI (تزریق اسپرم به داخل تخمک)
• تخمک یا اسپرم اهدایی
• رحم جایگزین.

چرا درمان ناباروری هزینه بالایی دارد؟

بسیاری از مردم تعجب می‎‌کنند که چرا هزینه عمل IVF اینقدر گران است. یکی از دلایل این است که بر خلاف سایر روش‎‌های پزشکی، هزینه آی وی اف اغلب تحت پوشش بیمه قرار نمی‎گیرد، بنابراین بیماران باید خودشان تمام هزینه را پرداخت کنند. 

از طرفی هزینه بالا آی وی اف تا حدی به دلیل تعداد زیاد متخصصان آموزش دیده مورد نیاز در طول فرآیند است. برای یک بیمار زن، چرخه IVF با مشاوره اولیه شروع می‎شود که ممکن است شامل سونوگرافی لگن و آزمایش خون باشد. در ادامه روند درمان، داروهای تخصصی تجویز وجود خواهد شد و هنگامی که بیمار درمان را شروع می‎‌کند، چندین بار در هفته برای بررسی و سونوگرافی به باید به مرکز درمان باروری مراجعه کند. سپس تخمک‎‌ها در یک روش جراحی بازیابی شده و در آزمایشگاه بارور می‌‎شوند. در برخی از شرایط، جنین‌های بارور شده قبل از انتقال به رحم، از نظر وجود ناهنجاری‌های کروموزومی بررسی می‌شوند. تمام این روند برای زوجین هزینه زیادی در بر خواهد داشت. 

کدام عوامل بر هزینه درمان ناباروری تاثیر می‌گذارند؟

قبل از شروع هر گونه درمان ناباروری، مهم است که در مورد هزینه‎‌ها و گزینه‎‌های درمانی بالقوه با پزشک خود صحبت کنید. هزینه درمان ناباروری در مراکز مختلف با توجه به نکات ذکر شده متفاوت خواهد بود.

نوع درمان کمک باروری

انواع روش‌های درمان ناباروری، هزینه‎‌های متفاوتی دارند. به عنوان مثال هزینه آی یو آی معمولاً نسبت به IVF کمتر است. چرا که برای انجام IUI صرفا اسپرم‌هایی که شسته شده‌اند، موقع آزاد شدن تخمک مستقیماً وارد رحم می‌شوند. در حالی که اگر برای درمان IVF مراجعه کنید، لقاح در آزمایشگاه انجام می‌شود و فرایند پیچیده‌تر خواهد بود.

تست‎‌های تشخیصی

ممکن است پزشک برای رسیدن به تشخیص درست، نیاز به انجام چندین آزمایش داشته باشد. این آزمایش‌‎ها بسته به مدت زمانی که طول می‌کشد تا به تشخیص برسد و نوع آن‌ها، برای شما هزینه خواهد داشت. 

داروها

بر اساس تشخیص و نوع درمان، داروها متفاوت خواهند بود. گاهی اوقات، پزشک ممکن است بسته به عوارض مشکلات شما، داروهای با دوز بالاتر و یا داروهای خارجی را تجویز کند.

تعداد چرخه‌ها

برای رسیدن به بارداری موفق ممکن است درمان چندین دوره طول بکشد. این مسئله می‎تواند هزینه کلی درمان را افزایش دهد. بنابراین، هزینه درمان تا حد زیادی به تعداد سیکل‎‌های درمان بستگی دارد.

نوع مرکز درمانی

اگر به یک مرکز یا یک بیمارستان خصوصی مراجعه کنید، میزان هزینه درمان ناباروری احتمالا بالا خواهد بود.

پزشکان و تسهیلات

این یک عامل مهم در هزینه درمان ناباروری است. این هزینه بستگی به شهرت کلی بیمارستان و پزشک دارد. اگر پزشک سابقه درمان موفقیت آمیز بیماران را برای مدت طولانی داشته باشد، احتمالاً میزان هزینه دستمزد او بالا خواهد بود.

آیا بیمه هزینه درمان‌های ناباروری را پوشش می‌‎دهد؟ 

پوشش بیمه برای هزینه درمان ناباروری به نوع بیمه و قوانین هر کشور بستگی دارد. در برخی کشورها، بیمه‌های درمانی بخشی از هزینه‌های مربوط به درمان ناباروری مانند IVF پوشش می‌دهند، اما در بسیاری از موارد ممکن است تنها بخشی از هزینه‌ها تحت پوشش قرار گیرد یا شرایط خاصی برای دریافت پوشش بیمه وجود داشته باشد. در ایران، پوشش بیمه‌ای برای درمان ناباروری در سال‌های اخیر پیشرفت‌هایی داشته است. بر اساس قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت که در سال ۱۴۰۰ تصویب شد، برخی خدمات مربوط به درمان ناباروری تحت پوشش بیمه‌های پایه (مانند تأمین اجتماعی، خدمات درمانی و نیروهای مسلح) قرار گرفته‌اند. 

در ایران، برخی بیمه‌ها هزینه‌های مربوط به درمان ناباروری را تا حدی تحت پوشش قرار می‌دهند، ولی ممکن است محدودیت‌هایی مانند تعداد دفعات درمان یا مبلغ مشخص برای پوشش وجود داشته باشد. برای اطلاعات دقیق‌تر، بهتر است با شرکت بیمه خود یا مراکز درمانی مشورت کنید تا جزئیات بیش‌تری درباره پوشش بیمه‌ای در این زمینه به دست آورید. در مراکز دولتی، هزینه آی وی اف با بیمه تامین اجتماعی یا بقیه بیمه‌های پایه محاسبه خواهد شد.

هزینه درمان ناباروری در ایران چقدر است؟ 

همان طور که گفته شد، هزینه لقاح مصنوعی در ایران (شامل کلیه روش‎‌های معمول جراحی و تشخیصی، آزمایش‎ها، داروهای معمول) نسبتا زیاد است. اما با این وجود هزینه عمل IVF در ایران نسبت به سایر کشورها مقرون به صرفه‎تر است. همچنین در ایران خدمات درمان ناباروری مانند IVF از کیفیت بالایی در خاورمیانه و جهان برخوردار است. کیفیت بالا و هزینه کم درمان های ناباروری در ایران باعث شده است که بسیاری از گردشگران پزشکی این مقصد را برای درمان مشکلات ناباروری خود انتخاب کنند.

چرا IVF انقدر گران است؟ 

IVF فرآیندی پرهزینه است زیرا به تکنولوژی‌های پیشرفته، تجهیزات آزمایشگاهی دقیق و تیمی از متخصصان پزشکی نیاز دارد. هزینه داروهای ناباروری از جمله داروهای مورد استفاده برای تحریک تخمک‌گذاری معمولا زیاد است و گاهی نیاز به چند مرحله درمان وجود دارد، چون همیشه موفقیت در اولین تلاش حاصل نمی‌شود. همچنین آزمایش‌های جانبی مانند غربالگری ژنتیکی و نگه‏داری جنین‌ها نیز هزینه‌بر هستند. در بسیاری از کشورها، نبود پوشش بیمه‌ای کافی نیز باعث افزایش فشار مالی بر زوج‌ها می‌شود.

بهترین زﻣﺎن ﺑﺮای ﺷﺮوع درﻣﺎن ﺟﻬﺖ کاهش ﻫﺰﯾﻨﻪ‎ﻫﺎ چه زمانی اﺳﺖ؟

زمان شروع درمان تأثیر مستقیم روی هزینه، موفقیت و پیچیدگی روند درمان خواهد داشت. هر چه زودتر برای درمان ناباروری اقدام کنید ممکن است با روش‌های ساده‌تر و ارزان‌تر مثل IUI یا داروهای تحریک تخمک‌گذاری هم نتیجه بگیرید. 

و در پایان…

ورود به مسیر درمان ناباروری قطعا در ابتدا با دغدغه‌هایی از جمله هزینه‌های درمان همراه خواهد بود. با این حال، بسیاری از مراکز درمانی، تسهیلاتی مانند پرداخت‌های مرحله‌ای، مشاوره‌های رایگان و طرح‌های حمایتی ارائه می‌دهند. همچنین برخی شرکت‌های بیمه، بخشی از این هزینه‌ها را پوشش می‌دهند. با برنامه‌ریزی مناسب و دریافت راهنمایی از متخصصان، می‌توان این مسیر را با آرامش بیش‌تری طی کرد.