تاثیر استرادیول در بارداری و درمان ناباروری

هورمون‌ها پیام رسان‌های شیمیایی حیاتی هستند که به بدن کمک می‌کنند تا عملکردهای خود را تنظیم کند. هورمون‌های اصلی تولید مثل انسان یعنی استروژن، پروژسترون و تستوسترون، نقش مهمی در باروری و خصوصیات جنسی دارند. استروژن شامل هورمون‌های استرادیول، استریول و استرون است که نقش مهمی در رشد و تولید مثل زنان دارند. نقش استرادیول در بارداری بسیار مورد تحقیق قرار گرفته است. نقش استرادیول در لقاح مصنوعی به این صورت است که سطح استرادیول یک زن می‌تواند اطلاعاتی در مورد سلامت تخمدان‌ها و کیفیت تخمک‌های او نشان دهد. استرادیول همچنین در تنظیم ضخامت دیواره رحم برای باردار شدن نقش دارد. در واقع شناخته شده‌ترین ارتباط استرادیول و آی وی اف همین اثر مستقیم آن بر ضخامت اندومتر است. در ادامه در مورد تاثیر قرص استرادیول والرات برای بارداری بیشتر صحبت می‌کنیم.

قرص استرادیول والرت برای چیست؟

موارد مصرف استرادیول در پزشکی بسیار زیاد است. در واقع استرادیول والرات از خانواده استروژن محسوب می‌شود. نقش استرادیول در بارداری بیشتر برای افزایش ضخامت اندومتر رحم است. این موضوع سبب افزایش شانس لانه گزینی می‌شود و مهمترین نقش استرادیول در درمان ناباروری است. قرص استرادیول و لانه گزینی جنین دو موضوع کاملا مرتبط به هم هستند که در ادامه مقاله صحبت خواهیم کرد. از این دارو برای کمک به پریود شدن، کم کردن خونریزی شدید رحم، مشکلات یائسگی، درمان پروستات بدخیم و برخی سرطان‌ها در مردان نیز استفاده می‌شود.

اﺳﺘﺮوژن و ﻧﻘﺶ آن در ﺑﺎروری

اِستروژِن نام گروهی از هورمون‌های جنسی زنانه است که در انسان در سیکل طبیعی تخمدان در مرحله فولیکولی از فولیکول در حال رشد و پس از مرحله فولیکولی از جسم زرد آزاد می‌شود. سه نوع اصلی استروژن در زنان عبارتند از: استرون، استرادیول و استریول.

برای شروع بیاید به این سوال پاسخ دهیم که استرادیول برای چیست؟ سطوح استرادیول در طول چرخه قاعدگی متفاوت است و بالاترین میزان آن در مرحله فولیکولی، درست قبل از تخمک گذاری رخ می‌دهد. استرادیول نقش مهمی در تحریک تخمک گذاری در IVF، نظارت بر رشد فولیکولی، پذیرش آندومتر و لانه گزینی جنین ایفا می‌کند.

اول از همه مهم است که بدانیم استرادیول در بدن چگونه تولید می‌شود؟ استرادیول یک هورمون جنسی از دسته استروژن است. تاثیر استرادیول بر تخمک گذاری به این صورت است که در اوایل سیکل کم بودن مقدار استروژن باعث افزایش هورمون FSH می‌شود. این هورمون فولیکول‌ها را رشد می‌دهد. با رشد فولیکول‌های تخمدان تولید استروژن زیاد می‌شود. زیاد شدن مقدار استروژن در اواسط سیکل سبب افزایش هورمون LH می‌شود. این موضوع منجر به آزاد سازی تخمک می‌گردد. 
برای اینکه با پچ استرادیول آشنا شوید مقاله “پچ استرادیول چیست” را بخوانید.

نقش استرادیول در افزایش امکان باروری

استرادیول پایین و ناباروری با هم مرتبط هستند. هر چقدر مقدار استروژن یا همان استرادیول زیاد باشد نشان می‌دهد فولیکول‌ها چقدر بالغ شدند. در واقع استرادیول اطلاعات ارزشمندی در مورد رشد فولیکولی و بلوغ تخمک ارائه می‌دهد. افزایش سطح استرادیول نشانه آن است که فولیکول‌ها به خوبی رشد می‌کنند و تخمک‌های بالغ تولید می‌کنند.

برای تسهیل لانه گزینی جنین، پوشش داخلی رحم (آندومتر) باید به اندازه کافی ضخیم، پذیرا و آماده حمایت از جنین در حال رشد باشد. استرادیول برای رشد، ضخیم شدن و تکثیر آندومتر ضروری است.

نقش استرادیول در درمان ناباروری

از مهمترین قسمت های درمان ناباروری، بارداری با کمک داروهای هورمونی است. داروی درمان ناباروری فقط استرادیول نیست اما نقش استرادیول در لقاح مصنوعی به وضوح مشخص است. 

بررسی سطح استرادیول برای IVF در طول درمان می‌تواند کمک کننده باشد. اولین مرحله درمان IVF شامل تحریک تخمدان است که طی آن داروهای باروری برای تشویق رشد فولیکول‌های متعدد حاوی تخمک تجویز می‌شود. سطح استرادیول در طول این مرحله به دقت کنترل می‌شود، زیرا اطلاعات ارزشمندی در مورد رشد فولیکولی و بلوغ تخمک ارائه می‌دهد. 

افزایش سطح استرادیول در درمان ناباروری نشانه آن است که فولیکول ها به خوبی رشد می‌کنند و تخمک‌های بالغ تولید می‌کنند. با این حال، اگر سطح استرادیول افزایش نیابد یا کم افزایش ‌یابد نشان‌دهنده پاسخ ضعیف یا کم به داروهای محرک تخمدان است. در عوض سطوح استروژن که به سرعت افزایش می‌یابد (بیش از 4000/5000pg/ml در زمان تخمک کشی) نشان دهنده پاسخ بیش از حد و خطر بالقوه سندرم تحریک بیش از حد تخمدان (OHSS) است، که در آن تخمدان‌ها بزرگ می‌شوند و شاهد احتباس و تجمع مایع در شکم و لگن هستیم.

نقش دیگر استرادیول در درمان ناباروری برای تسهیل لانه گزینی جنین است. پوشش داخلی رحم (آندومتر) باید به اندازه کافی ضخیم، پذیرا و آماده حمایت از جنین در حال رشد باشد. استرادیول برای رشد، ضخیم شدن و تکثیر آندومتر ضروری است. در طی IVF، سطح استرادیول به عنوان شاخصی برای پذیرش جنین توسط آندومتر استفاده می‌شود.

به طور کلی، آندومتر باید حداقل 6-7 میلی متر ضخامت داشته باشد تا به اندازه کافی از لانه گزینی جنین حمایت کند. ضخامت مناسب اندومتر معمولاً با سطوح استرادیول 200/300pg/ml بدست می‌آید، زیرا این عدد همان مقداری است که هنگام بلوغ یک فولیکول در یک سیکل بدون دارو در بدن ترشح می‌شود. گاهی اوقات بیماران برای دستیابی به ضخامت اندومتر مناسب برای انتقال جنین به دوزهای بالاتر استرادیول نیاز دارند. 

در افراد مبتلا به PCOS تعداد زیادی فولیکول در حال رشد در جدار تخمدان وجود دارد که معمولا آزاد نمی‌شوند. همان طور که گفته شد سلول‌های جدار فولیکول‌ها استروژن تولید می‌کند. یکی از هورمون‌های گروه استروژن، استرادیول است. در خون افراد مبتلا به pcos ممکن است مقدار استرادیول معمولا بسیار زیاد است. این امر اهمیت بررسی مقدار استرادیول را نشان می‌دهد. بر هم خوردن تعادل هورمونی می‌تواند نشان از مشکل خاصی باشد و پزشکان محترم در زمینه ناباروری معمولا بررسی مقدار هورمون‌ها را پیش از هر اقدام دیگری انجام می دهند.  

نقش استرادیول در لقاح مصنوعی

در IVF یا همان روش لقاح مصنوعی بسیار مهم است که در سیکل انتقال جنین استرادیول تجویز شود تا ضخامت اندومتر به مقدار دلخواه برسد. یکی از دلایلی که انتقال‌های جنین بیشتر به صورت انتقال فریز انجام می‌شود این است که در سیکل تخمک کشی سطح هورمون استروژن بسیار بالاست و تعادل هورمونی وجود ندارد. این موضوع از لانه گزینی جنین جلوگیری می‌کند. به همین علت به خانم یک سیکل استراحت داده می‌شود تا هورمون اضافه از بدن خارج شود و سیکل انتقال جنین کاملا کنترل شده با داروی استرادیول و پروژسترون پیشرفت کند. در لقاح مصنوعی تجویز استرادیول سبب پر عروق و ضخیم شدن اندومتر رحم یعنی خانه جنین می‌شود. در نتیجه احتمال لانه گزینه جنین افزایش می‌یابد.

انواع روش‌های استفاده از استرادیول

استرادیول یک هورمون طبیعی است که به صورت درون‌زا در بدن زنان تولید می‌شود. این دارو به صورت درمانی برای مدیریت شرایط مرتبط با کاهش استروژن، مانند آتروفی واژن و گرگرفتگی موجود است. نقش استرادیول در بارداری سبب شده از این دارو برای تقویت رشد فولیکول‌ها و رشد اندومتر رحم استفاده شود. به همین دلیل علاوه بر شکل خوراکی قرص استرادیول، برخی از اشکال دیگر دارو مانند تزریقی، حلقه‌های واژینال، چسب‌های پوستی، اسپری‌ها، ژل‌ها و کرم‌ها را در بازار پیدا کنیم. اما به صورت روتین قرص ۲ میلی گرم استرادیول از روز اول پریود تجویز می‌شود. مقدار مناسب استرادیول برای موفقیت در IUI و IVF بستگی به نظر پزشک شما دارد. همچنین مدت مصرف آن نیز با توجه به شرایط تعیین می گردد.

چرا استرادیول در درمان ناباروری مهم است؟ 

در مجموع اگر بخواهیم هر آنچه تا الان گفته شده را مرور کنیم به این نتیجه می رسیم که مهم ترین نقش استرادیول در درمان نازک بودن اندومتر رحم برای انتقال جنین است. دوز استرادیول و روش مصرف آن طبق دستور پزشک است. 
تصور کنید با هزینه بسیار، صرف زمان زیاد، متحمل شدن درد تزریق داروهای سیکل تخمک کشی و استرس به مرحله انتقال جنین رسیدید و دارو های انتقال جنین را مصرف کرده‌اید اما ضخامت اندومتر شما به اندازه مناسب نرسیده و سیکل کنسل می‌شود. 

ممکن است بدن شما به دوز بالاتری از دارو نیاز داشته باشید یا اینکه شما دارو را درست مصرف نکرده‌اید. تاریخ انقضای دارو را همیشه خودتان چک کنید و در روزی که پزشکتان برای سونوگرافی و بررسی اندومتر مشخص می‌کند مراجعه کنید. در این حین اگر در مورد مصرف داروها شک داشتید فقط و فقط از پزشک معالجتان مشورت بگیرید و از افرادی که حتی شرایط شما را داشتند و بیمار پزشک شما هستند مشورت نگیرید. همانطور که می‌دانید شرایط پزشکی هر فرد با دیگری متفاوت است. 

پرسش‌های متداول در مورد استرادیول

در ادامه پرسش‌های شایعی که ممکن است پرسیده شود را به صورت خلاصه مرور می‌کنیم:

آیا استرادیول باعث افزایش باروری می‌شود؟

بله. استرادیول با افزایش ضخامت اندومتر رحم و پر عروق شدن آن به افزایش شانس باروری کمک می‌کند.

استرادیول در کدام مرحله بارداری نقش دارد؟

استرادیول در اواسط سیکل زیاد می‌شود و در نتیجه آن افزایش هورمون LH می شود. این هورمون سبب آزاد سازی تخمک می‌گردد. همچنین استرادیول شرایط اندومتر رحم را برای لانه گزینی جنین مساعد می‌کند.

دلیل تجویز استرادیول برای زنانی که تحت درمان ناباروری هستند چیست؟

بسیاری از زنان که در سیکل ای وی اف هستند ممکن است ضخامت اندومتر مناسب برای لانه گزینی جنین نداشته باشند. پزشک د این شرایط استرادیول تجویز می‌کند.

آیا استرادیول برای آماده‌سازی رحم در IVF استفاده می‌شود؟

بله. افزایش سلول سازی در اندومتر رحم و پر خونی آن تحت تاثیر استرادیول است. استرادیول ضخامت اندومتر را بیشتر می‌کند.

آمپول استرادیول برای درمان ناباروری چگونه عمل می‌کند؟

در برخی از افرادی که وارد سیکل ای وی اف شده‌اند آمپول استرادیول تجویز می‌شود. استرادیول تزریقی سریعا وارد گردش خون شده و روی سلول‌های هدف خود یعنی اندومتر رحم تاثیر می‌گذارد. نتیجه آن افزایش ضخامت اندومتر است. هر چه اندومتر ضخیم‌تر باشد شانس لانه گزینی جنین بیشتر می‌شود. 

آیا استرادیول فقط برای زنان تجویز می‌شود یا مردان هم به آن نیاز دارند؟

در سیکل ای وی اف فقط زنان استرادیول دریافت می‌کنند اما در بیماری‌های دیگر مانند مشکلات مربوط به پروستات ممکن است استرادیول برای مردان هم تجویز شود.