عفونت واژن چیست؟

ترشحات واژن مایعاتی شفاف، سفید یا مایل به سفید است که از واژن خارج می‌شود. رحم، دهانه رحم و واژن این ترشحات را تولید می‌کنند که عمدتا از سلول ها و باکتری ها تشکیل شده است. این ترشحات طبیعی به تمیز و روان کردن واژن کمک می کند و به مبارزه با باکتری های بیماری زا و عفونت کمک می کند. 

مقدار ترشحات هر زنی نسبت به بقیه زنان متفاوت است. برخی از افراد نسبت به دیگران ترشح بیشتری تولید می کنند، در حالی که برخی دیگر بسیار کمتر ترشح دارند. 
تغییر در رنگ، بافت، بو یا مقدار ترشحات معمولی واژن ممکن است به معنای وجود مشکل باشد. بیشتر ترشحات غیر طبیعی واژن با دارو قابل درمان هستند و در صورتیکه این ترشحات طبیعی باشند نیاز به درمان ترشحات واژن نمی باشد.

ترشحات واژن طبیعی هستند؟ 

ترشحات طبیعی واژن باید شفاف یا سفید باشد و نباید بوی بدی بدهد و قوام آن ممکن است در طول چرخه قاعدگی نیز تغییر کند.
سایر خصوصیات ترشحات واژن عبارتند از:
قوام: طبیعی است که ترشحات واژن از آبکی تا چسبنده و تیره، غلیظ و خمیری متغیر باشد. هورمون های بدن باعث ایجاد این تغییر می شوند، اما عواملی مانند عفونت نیز می توانند قوام ترشحات واژن را تغییر دهند. ترشحات واژینال که غلیظ، کف آلود یا همراه با خارش و تغییر رنگ هستند ممکن است به معنای عفونت باشد.
رنگ: ترشحات واژن اگر شفاف، سفید یا شیری رنگ باشند سالم است. ترشحات زرد تیره، قهوه ای، سبز یا خاکستری ممکن است نشان دهنده عفونت یا مشکل دیگری باشد.
بو: ترشحات واژن ممکن است بو داشته باشد، اما نباید بوی ناخوشایند داشته باشند. اگر متوجه بوی بد ترشحات خود یا بوی ماهی شدید و با تغییر در بافت یا رنگ همراه است، ممکن است عفونت واژن داشته باشید.
مقدار: برخی افراد ترشحات واژن زیادی تولید می کنند، در حالی که برخی دیگر کمتر ترشح می کنند.

دلایل ترشحات واژن

برخی علل ترشحات واژن عبارتند از بارداری، استفاده مکرر از قرص های ضد بارداری یا تخمک گذاری است که می توانند بر میزان ترشحات واژن تأثیر بگذارند همچنین تغییرات ناگهانی در میزان ترشحات واژن می تواند به این معنی باشد که بدن دچار تغییراتی شده است. به طور مثال در حوالی تخمک گذاری میزان این ترشحات واژینال بسیار بیشتر از سایر روزهای سیکل است.

رنگ ترشحات واژن به چه معناست؟

رنگ ترشحات واژن می تواند عامل هشدار دهنده از وجود یک مشکل باشد که بسته  به رنگ ترشحات مشکلات متفاوتی ممکن است وجود داشته باشد:
زرد، خاکستری یا سبز: ترشحات زرد، خاکستری یا سبز ممکن است نشان دهنده عفونت باکتریایی یا مقاربتی (STI) باشد.
قهوه ای یا قرمز: ترشحات قهوه ای یا قرمز معمولاً مربوط به قاعدگی نامنظم یا بارداری (خونریزی لانه گزینی) است همچنین اگر ترشحات قهوه ای یا قرمز رنگ دارید و در دوران پریودی نیستید، ممکن است نشان دهنده مشکلات هورمونی باشد.
شفاف یا سفید: ترشحات طبیعی واژن شفاف، سفید یا شیری رنگ است. اگر ترشحات سفید است، اما غلیظ تر از حد معمول به نظر می رسد یا باعث خارش می شود، ممکن است یک عفونت قارچی باشد.

علائم عفونت واژن

اگر  رنگ ترشحات واژن یا قوام آن تغییر کرد یا با علائم دیگری مانند بوی بد واژن، خارش واژن یا سوزش واژن همراه شد و یا فرد درد و لکه بینی حین رابطه داشت، باید حتما توسط پزشک یا ماما معاینه شود. زیرا این علائم حاکی از وجود یک عفونت واژینال می باشد که باید علت عفونت واژن و درمان عفونت واژن برای فرد انجام شود.

علل عفونت واژن کدامند؟

متخصصین هنوز همه دلایل ابتلای افراد به عفونت واژن را نمی دانند. علت عفونت واژن ممکن است به دلایل زیر باشد: 

• رابطه بدون محافظت یا با شرکای جنسی زیاد 
• دیابت درمان نشده
• مصرف قرص های ضد بارداری 
• مصرف دارو های آنتی بیوتیک 
• ضعیف بودن سیستم ایمنی مثل ابتلا به HIV 
• استفاده از صابون ها، اسپری ها یا مواد شوینده برای ناحیه تناسلی 
• دوش واژینال

تشخیص عفونت واژن

برای تشخیص عفونت واژینال ممکن است پزشک در طول معاینه لگن از ابزاری به نام اسپکولوم برای بررسی التهاب و ترشحات داخل واژن استفاده کند. در طی معاینه لگن پزشک میتواند طبق علائمی که مریض دارد، علت عفونت واژن را تا حدی دریابد و همچنین درمان عفونت واژن و یا درمان ترشحات واژن را برای فرد انجام دهد.

انواع ترشحات واژن

تعدادی از انواع عفونت ها وجود دارند که باعث تغییر ترشحات واژن یا بوی نامطبوع می شوند. بسیاری از این عفونت ها می تواند در اثر داشتن رابطه جنسی با فردی که به این عفونت مبتلا است، ایجاد شود. در ادامه به بررسی انواع عفونت واژن میپردازیم.

عفونت قارچی واژن چیست؟

عفونت قارچی واژن زمانی اتفاق می افتد که یک قارچ خاص (کاندیدا) خارج از کنترل در واژن رشد کند. ترشحات این عفونت غلیظ، سفید رنگ و شبیه پنیر است.
واژن ممکن است تورم و خارش داشته باشد و رابطه جنسی نیز ممکن است دردناک باشد. داروهای ضد قارچ می تواند عفونت قارچی را درمان می کنند. این نوع عفونت، عفونت پنیری واژن نیز نامیده می شود.

تریکومونیاز یا عفونت تریکومونایی واژن

تریکومونیازیس یکی از عفونت های مقاربتی (STI) است که از راه رابطه جنسی با فرد آلوده انتقال داده می شود. یک انگل باعث تریکومونیازیس می شود. ترشحات این بیماری سبز، زرد یا خاکستری و حباب دار یا کف آلود می کند. با آنتی بیوتیک درمان می شود.

عفونت‌های باکتریایی

واژینوز باکتریایی یا عفونت باکتریایی واژن (BV) زمانی اتفاق می‌افتد که مقدار باکتری های مفید در واژن بیش از حد مجاز وجود باشد افراد مبتلا به عفونت باکتریایی دارای ترشحات سفید یا خاکستری هستند که همراه با بوی بد واژن می باشند.
برای درمان این نوع عفونت ممکن است پزشک آنتی بیوتیک تجویز کند.

سوزاک و کلامیدیا

کلامیدیا و سوزاک دو بیماری مقاربتی شایعی هستند که از راه رابطه جنسی منتقل می شود که هر دو عفونت با آنتی بیوتیک درمان می شوند. برخی از افراد مبتلا به این عفونت ها دارای ترشحات کدر، زرد یا سبز رنگ هستند. اگر این عفونت ها درمان نشوند، عفونت ها ممکن است گسترش یابد و باعث بیماری التهابی لگن با درد مزمن لگن شود.

علل غیر عفونی ترشحات واژن 

ترشحات واژن همیشه ناشی از عفونت نیست و تغییر در تعادل طبیعی باکتری های سالم در واژن و هیجانات جنسی نیز می تواند باعث ترشحات واژن شود.
موارد دیگری که ممکن است باعث خارش واژن یا سوزش واژن شود اما الزاما نشان دهند عفونت نیست مانند:

استفاده از اجسام خارجی در واژن مانند تامپون:تحریک یا جوش ناشی از چیزی یک شی یا ماده شیمیایی که باعث واکنش آلرژیک می شود. این می تواند از شوینده ها، صابون ها، روان کننده های جنسی یا مواد مورد استفاده در کاندوم یا اسباب بازی های جنسی باشد. 

آتروفی یا خشکی واژن: وضعیتی به نام خشکی واژن که این وضعیت می تواند پس از یائسگی یا یائسگی زودرس، زمانی که کاهش استروژن وجود دارد اتفاق بیفتد. سطوح پایین استروژن باعث می شود دیواره های واژن خشک و نازک تر از حد طبیعی شوند و با علائم عفونت واژن مانند خارش، سورش و... همراه باشد.

بارداری: در دوران بارداری، ترشحات بیشتری تولید می شود، زیرا از بدن در برابر عفونت محافظت می کند. ترشحات ممکن است در طول تخمک گذاری لغزنده و مرطوب شود( برای کمک به رسیدن اسپرم به تخمک برای لقاح )

درمان عفونت زنان

بسته به نوع عفونتی که ممکن است فرد داشته باشد پزشک مناسب ترین درمان عفونت واژن را انتخاب میکند.

برای آشنایی با راهکارهای ساده و خانگی که می‌توانند به کاهش علائم عفونت واژن کمک کنند، پیشنهاد می‌شود مقاله «درمان عفونت واژن در خانه» را مطالعه کنید.

عوارض جانبی عفونت واژن

در طولانی مدت اگر عفونت واژن درمان نشود و یا درمان ترشحات واژن انجام نشود، ممکن است منجر به ایجاد درد مزمن لگنی، ایجاد زخم دهانه رحم و چسبندگی رحم و به دنبال این چسبندگی با ناباروری زنان همراه باشد.

عفونت واژن در بارداری

افزایش ترشحات واژن در دوران بارداری طبیعی است. زیرا  برای جلوگیری از انتقال عفونت ها به داخل رحم ترشحات در بارداری افزایش می یابد. 
افزایش سطح پروژسترون نیز می تواند باعث افزایش بیشتر ترشحات شود. در صورت مشاهده تغییرات در ترشحات واژن در دوران بارداری، باید حتما توسط پزشک یا ماما معاینه شوید.

چه زمانی ترشحات واژن نشانه عفونت واژن است؟

ترشحات واژن در صورت داشتن علائم زیر ممکن است نشانه عفونت واژن باشد.
علائم عفونت واژن:
خارش واژن، تورم، بوی بد واژن مانند بوی ماهی، رنگ زرد ، سبز یا خاکستری ترشحات واژن، ترشحات پنیری شکل، درد هنگام ادرار، سوزش واژن بعد از سکس

دوش واژینال برای از بین بردن عفونت 

برای از بین بردن ترشحات واژن نباید دوش واژینال گرفت زیرا دوش واژینال می تواند تعادل طبیعی فلور نرمال را در بدن بر هم بزند. همچنین می تواند یکی از علل عفونت واژن باشد.
ترشحات طبیعی واژن ناپاک یا ناسالم نیست یک روش طبیعی بدن برای دفع مایعات و سلول های قدیمی است. 
واژن به طور طبیعی با کمک برخی باکتری های سالم خود را تمیز نگه می دارد. این باکتری‌ها واژن را اسیدی نگه می‌دارند که از رشد خارج از کنترل میکروارگانیسم‌ها و قارچ‌ها جلوگیری می‌کند.

آیا امکان برقراری رابطه جنسی در زمان عفونت قارچی واژن وجود دارد؟

داشتن رابطه جنسی درحالی که فرد مبتلا به عفونت واژینال یا التهاب واژن است ممکن است برای فرد ناراحت کننده باشد و علائمش را بدتر کند. اگر عفونت یک عفونت مقاربتی باشد، ممکن است باعث انتقال بیماری به شریک جنسی نیز شود. در صورتی که فرد عفونت قارچی دارد میتواند رابطه جنسی داشته باشد.